Έχει χαρακτηριστεί ως o «Δάσκαλος» του Μοντερνισμού (Mοdernist Master) διόλου άδικα καθώς για περισσότερα από 50 χρόνια το όνομά του είναι ταυτόσημο με την τέχνη της γραφιστικής. Ο Paul Rand, γεννημένος ως Peretz Rosenbaum, υποκλίθηκε στις αρχές του μινιμαλισμού, την απλότητα του μοντερνισμού, τις γεωμετρικές φόρμες και το λευκό χρώμα, που μπορεί να ορίσει καθαρές επιφάνειες και να αναδείξει το «μήνυμα» στο βλέμμα του αποδέκτη, δημιουργώντας μερικά από τα πιο διάσημα λογότυπα όπως εκείνο της IBM, του ABC, της UPS, της Morningstar, Inc., της NeXT του Steve Jobs, της Westinghouse, του Kaufman, αλλά και πρωτοποριακά εξώφυλλα για διάσημα περιοδικά αλλά και αφίσες που έγραψαν ιστορία για την αισθητική τους.

Γύρω στα τέλη του 1950, παρέα με τη σύζυγό του Ann «βούτηξαν» και στη συγγραφή και εικονογράφηση παιδικών βιβλίων, εκδίδοντας το πρώτο τους βιβλίο, με τίτλο Sparkle and Spin, πρωτοστατώντας στη δημιουργία μιας νέας σχολής παιδικών εικονογραφημένων βιβλίων, ενάντια στη συντριπτική πλειοψηφία του συντηρητισμού που μεσουρανούσε στο τοπίο των εκδόσεων εκείνη την εποχή, με τα γεωμετρικά σχήματα να πρωτοστατούν. Μέλημα του Rand ήταν η δημιουργία εικόνων που θα ενθουσιάζουν και θα διασκεδάζουν τα παιδιά – οι ήχοι, οι λέξεις, οπτικοποιούνται και εμπνέουν με μεγάλη επιτυχία τόσο τους μικρούς όσο και τους μεγάλους αναγνώστες που έδειξαν να απολαμβάνουν το γραφιστικό μεγαλείο των σελίδων εκείνου του βιβλίου.

το μικρό 1

Το δεύτερο βιβλίο τους, εκδόθηκε μερικά χρόνια μετά, το 1961 με τίτλο Little 1 που και στην Ελλάδα έχουμε πλέον τη μεγάλη χαρά να το απολαμβάνουμε μεταφρασμένο, αφού η ξεχωριστή ματιά της Μαριάννας Ψύχαλου, των εκδόσεων Μικρή Σελήνη, το εντόπισε και το ανέσυρε μετά από πέντε σχεδόν δεκαετίες στον παλλόμενο και σαγηνευτικό κόσμο των ελληνικών παιδικών βιβλίων.

Το μικρό 1

Ο μικρός αναγνώστης έχει τη χαρά να απολαύσει ένα ταξίδι γνωριμίας με τους αριθμούς από το 1 έως το 10, με τον αριθμό 1 να έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Στο μικρό αυτό τετράγωνο βιβλίο, ενθουσιάζεσαι με την παιδικότητα που διατρέχει κάθε σελίδα με ένα σοφό και καλά μελετημένο τρόπο. Τα τολμηρά χρώματα, τα γεωμετρικά σχέδια, οι αφαιρετικές γραμμές απεικονίσεις των αντικειμένων αλλά κυρίως η θέαση κάθε σελίδας σαν μια γραφιστική πρόκληση, σε εντυπωσιάζουν με την πρώτη κιόλας ματιά.

Το μικρό 1 είναι μια πολύ μικρή και απλή ιστορία με πολύ συγκίνηση και βάθος. Το 1 ως οντότητα υποδηλώνει τον μόνο, τον έναν. Κάποιες φορές μοιάζει με ραβδί και κάποιες άλλες, μπορεί να το μπερδέψεις με μια απλή γραμμή. Εκείνο νιώθει μόνο του, και αναζητά συντροφιά, ψάχνει παρέα. Οι ομάδες 2 αχλαδιών, 3 αρκούδων, 4 μελισσών, 5 ομπρελών θα στρέψουν επιδεικτικά το βλέμμα τους αλλού και θα τον περιφρονήσουν αλλά εκείνο, θα συνεχίσει την αναζήτηση, θα προτείνει την προσθήκη, τη συμπλήρωση και όχι την αφαίρεση και στις επόμενες συναντήσεις του με τα 7 ποντίκια, τα 8 βιβλία και τα 9 ζωηρά ψαράκια. Μάταιος κόπος. Η απόρριψη, τον έχει στιγματίσει και νιώθει πολύ μικρό, τοσοδούλικο, απειροελάχιστο. Να όμως που η ελπίδα αναζωπυρώνεται στη θέαση του κύκλου, του μηδέν, του κενού, του τίποτα. Να όμως που αν το 1, πιαστεί χέρι χέρι με το 0 τότε η δύναμή τους γιγαντώνεται γιατί έχουν πλέον μεταμορφωθεί στο 10.

H απλή, διασκεδαστική εικονογράφηση, με την κλιμακωτή αφήγηση της ιστορίας μας που ξεδιπλώνεται με χρήση λέξεων αλλά και συμβόλων, αν και πολλοί, ίσως τη θεωρούμε δεδομένη και αναμενόμενη, στην πραγματικότητα αποτελεί μια μεγάλη κατάκτηση και ένα θρίαμβο της γνωστικής ικανότητας του ανθρώπινου εγκεφάλου, σχετική με τη Σημειολογία του Ουμπέρτο Έκο που υπηρετεί, μια ευρύτερη πρόκληση για να αναζητήσουμε τη συμβολική σχέση, ανάμεσα στην εικόνα και στο κείμενο.

Γιατί τελικά, πίσω από τη διδασκαλία της διαδοχής των αριθμών της Ann και του Paul Rand, η ιστορία μας αφηγείται εκ παραλλήλου και μια άλλη: εκείνη της αποξένωσης και της περιθωριοποίησης των αδύναμων, της ανάγκης για συντροφικότητα αλλά και του πολλαπλασιασμού των δυνάμεων όταν το άτομο, γίνει ομάδα.

Ένα πολύ τρυφερό βιβλίο, που απευθύνεται σε παιδιά από 3-6 ετών.

Info:

Το μικρό 1 | Τίτλος πρωτοτύπου: Little 1 | Συγγραφέας: Ann Rand | Εικονογράφηση: Paul Rand | Μετάφραση Μαριάννα Ψύχαλου | Εκδόσεις: Μικρή Σελήνη | Γραφ. Επιμέλεια: Άννα Σαπουντζή | Σελίδες: 36