Κείμενο: Στέφανος Τσιαλής 

O Μανουέλ ντε Φάγια και ο Ντάριους Μιγιώ δε συναντιούνται τυχαία στο πρόγραμμά του “La creation du monde”. Είναι δυο συνθέτες, οι οποίοι μέσα από τη  διαφορετικότητα του στυλ τους κατάφεραν να εμπλουτίσουν και να επηρεάσουν τη συμφωνική μουσική του 20ου αιώνα. Δύο δημιουργοί που δεν υπάκουσαν στις νόρμες της εποχής τους, αλλά ήταν ανοιχτοί σε ερεθίσματα που τους επέτρεψαν  να χαράξουν το δικό τους δρόμο. Τα έργα  που θα διευθύνω στις 3 & 4 Φεβρουαρίου έχουν ως συνδετικό κρίκο αυτό ακριβώς το στοιχείο.

«Στη δική μας βραδιά έχουμε τη δυνατότητα να συνδυάσουμε δυο από τις βασικές αισθήσεις του κοινού, ακοή και όραση»

Δηλαδή, τη διαφοροποίηση από το ύστερο συμφωνικό ύφος των αρχών του 20ου αιώνα και βέβαια το γεγονός ότι τόσο το “La Creation du Monde” του Μιγκώ  όσο και το «Τρίκωχο Καπέλο» ντε Φάγια έχουν γραφτεί για μπαλέτο. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν μπορούν  να ερμηνευθούν χωρίς τη συνοδεία χορού. Κάτι που ισχύει και για άλλα διάσημα έργα χορού που αυτονομήθηκαν από τη χορογραφία όπως  η «Ιεροτελεστία της Άνοιξης» του Στραβίνσκι ή  ο «Καρυοθραύστης» του Τσαϊκόφσκι. Άλλωστε, η δύναμη της μουσικής έγκειται στο ότι δε χρειάζεται οπτικά ερεθίσματα για να προκαλέσει έντονα συναισθήματα. Ωστόσο, στη δική μας βραδιά έχουμε τη δυνατότητα να συνδυάσουμε αυτές τις τέχνες, ικανοποιώντας δυο από τις βασικές αισθήσεις του κοινού. Ακοή και όραση.

Ντάριους Μιγιώ

Ντάριους Μιγιώ

Στις δυο συναυλίες που θα πραγματοποιηθούν στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» υπάρχει ο χώρος αλλά και ο χρόνος για πρόβες με τους χορευτές ώστε να αναδειχθούν, όχι μόνο οι υπέροχες μελωδίες των δυο συνθετών, αλλά και η εμβληματική χορογραφία που αναβίωσαν οι ειδικοί στο θέμα Μίλλισεντ Χόντσον και Κέννεθ Άρτσερ. Μια χορογραφία κατά Ζαν Μπορλίν, η  οποία δίνει μια τρισδιάστατη υπόσταση στο «La creation du monde».

Το πρώτο μέρος είναι αφιερωμένο στον επηρεασμένο από το φλογερό φλαμένκο Μανουέλ ντε Φάγια, έναν συνθέτη που με εκφράζει απόλυτα. Μπορεί ο ίδιος να μην ήταν άνθρωπος έντονων συγκινήσεων, αλλά  κατάφερε με τη ζωηρή φαντασία και το ταπεραμέντο του να  ισορροπήσει τη λιτή αισθητική ακρίβεια με το δυνατό πάθος που αντιπροσωπεύει το πνεύμα της Ισπανίας στην πιο αγνή μορφή του. Στα έργα που θα απολαύσουμε, «Ισπανικός χορός και Ιντερλούδιο» από την όπερα «Σύντομη Ζωή», και στις δυο Συμφωνικές Σουίτες από το μπαλέτο «Το Τρίκωχο καπέλο» κατορθώνει να αποδώσει την ουσία της ισπανικής φολκλορικής παράδοσης, με λαμπερά ορχηστρικά ηχοχρώματα αλλά και λιτότητα.

Από την άλλη πλευρά, έχουμε τον Γάλλο συνθέτη Ντάριους Μιγιώ, ο οποίος γοητευόταν περισσότερο από τον αυτοσχεδιασμό που είχε  ακούσει, περιπλανώμενος στο Χάρλεμ και στο Ρίο Ντε Τζανέιρο, παρά από τις αυστηρά συγκροτημένες μορφές των «λευκών» συνόλων που έπαιζαν εκείνη την εποχή στην Ευρώπη. Έχοντας μεγάλη διορατικότητα, ήταν ένα από τα λίγα άτομα της εποχής του που αναγνώρισε την εξωτική μορφή της «απαγορευμένης» τζαζ ως τέχνη, η οποία αξίζει σεβασμό. Το La Creation du Monde είναι το αποτέλεσμα αυτής της αναγνώρισης. Αναμιγνύει στοιχεία δύο διαφορετικών μουσικών πολιτισμών, ρισκάροντας και κερδίζοντας στο τέλος. Μέσα από επιδέξια και συνδυασμένη εφαρμογή των τζαζ οργάνων, του ρυθμού, της μελωδίας και της αρμονίας επετεύχθη μια αριστοτεχνική σύνθεση ευρωπαϊκής μουσικής τέχνης και αμερικανικής τζαζ.

Η οδηγία μου προς τους μουσικούς (οι οποίοι δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι θα πρέπει να παίξουν ως τζαζ μπάντα) κατά τη διεύθυνση της βραδιάς είναι το να συνδυάσουν την τεχνική αρτιότητα με την πηγαία συναισθηματική έκφραση.

Κείμενο: Στέφανος Τσιαλής, καλλιτεχνικός διευθυντής Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών και μουσικός διευθυντής των συναυλιών με τίτλο “La creation du monde” στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη, στις 3 & 4 Φεβρουαρίου, στις 20:30

Πρόγραμμα:

– Manuel de Falla: Ισπανικός Χορός από την όπερα «Η σύντομη ζωή» | «Το τρίκωχο καπέλο», Σουίτες αρ. 1 και αρ. 2
– Darius Milhaud: «Η δημιουργία του κόσμου», μπαλέτο, έργο 81α | «Ο άνθρωπος και η επιθυμία του», μπαλέτο, έργο 48 (αποσπάσματα)

Συντελεστές:

Χορογραφία: Μίλλισεντ Χόντσον βασισμένη στην αρχικό έργο του Ζαν Μπορλίν
Κοστούμια και Ντεκόρ: Κέννεθ Άρτσερ βασισμένα στα σχέδια του Φερνάν Λεζέ
Μουσική συνοδεία: Κρατική Ορχήστρα Αθηνών – KOA

Συμμετέχουν οι απόφοιτοι χορευτές της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης – ΚΣΟΤ

Μουσική διεύθυνση: Στέφανος Τσιαλής

Μέρος των εσόδων της συναυλίας θα διατεθεί υπέρ του κοινωνικού προγράμματος «Ροζ Κουτί»