«Θλίβομαι που οι γυναίκες υποτιμώνται συστηματικά λαμβάνοντας ευχαρίστως την ασήμαντη προσοχή που οι άνδρες θεωρούν πως αρμόζει να δείχνουν στο γυναικείο φύλο. Τόσο γελοία μου φαίνονται όλα αυτά τα μικρά τελετουργικά, που με δυσκολία συγκρατώ τα νεύρα μου όταν βλέπω έναν άνδρα να σπεύδει με πάσα προθυμία να πιάσει ένα πεσμένο μαντίλι ή να ανοίξει μια πόρτα, τη στιγμή που μια κυρία θα μπορούσε να το κάνει και μόνη της με μία κίνηση».

Οι λέξεις αυτές θα μπορούσαν να έχουν γραφτεί και σήμερα. Γράφτηκαν πριν από διακόσια και πλέον χρόνια από μια γυναίκα που δε δίσταζε να εκφράσει το δυναμισμό της και να διεκδικήσει άγνωστα τότε δικαιώματα των γυναικών.

Συγγραφέας ήταν η Mary Wollstonecraft (1759-1797). Με το μανιφέστο της  A vindication of the rights of Woman διατύπωσε το πρώτο συστηματικό επιχείρημα για τα πολιτικά δικαιώματα των γυναικών. Γράφοντας σε μια εποχή που o αγώνας για τα δικαιώματα του ανθρώπου είχε οδηγήσει στις μεγάλες επαναστάσεις στην Αμερική και τη Γαλλία, η Mary Wollstonecraft εξέφρασε με δυναμισμό τη δική της γνώμη για τη γυναικεία ανεξαρτησία το 1792. Με πάθος και αμεσότητα, επιτέθηκε στην επικρατούσα άποψη της κοινωνίας που αντιμετώπιζε τη γυναίκα ως διακοσμητικό στοιχείο και απαίτησε την ισότιμη εκπαίδευση για κορίτσια και αγόρια, το τέλος των προκαταλήψεων και την εξάρτηση των γυναικών από το επάγγελμά τους και όχι από τον σύντροφό τους. Η αναγνώριση των δικαιωμάτων της γυναίκας έγινε δεκτή άλλοτε με θαυμασμό και άλλοτε με αγανάκτηση, την καθιέρωσε ωστόσο ως τη «μητέρα» του σύγχρονου φεμινισμού.

«Eύχομαι οι γυναίκες να έχουν εξουσία όχι πάνω στους άντρες, αλλά πάνω στον εαυτό τους»

Η  Mary Wollstonecraft (1759-1797) ήταν Αγγλίδα συγγραφέας, φιλόσοφος και υπέρμαχος των δικαιωμάτων της γυναίκας. Θεωρείται από πολλούς η πρώτη φεμινίστρια. Ήταν παντρεμένη με τον φιλόσοφο Ουίλλιαμ Γκόντουϊν. Η αναγνώριση των δικαιωμάτων της γυναίκας (1792) υπήρξε το πιο γνωστό έργο της, στο οποίο υποστηρίζει με θέρμη και επιχειρήματα ότι οι γυναίκες δεν είναι κατώτερες από τους άντρες και ότι η λανθασμένη εντύπωση για το αντίθετο δημιουργείται μόνο και μόνο επειδή δεν λαμβάνουν τη σωστή εκπαίδευση. Πέθανε λίγο μετά τη γέννηση της κόρης της, Mary Wollstonecraft Shelley, σε ηλικία μόλις τριάντα οκτώ ετών. Η κόρη της έγινε η διάσημη συγγραφέας του Φρανκενστάιν.

Info: «Η Αναγνώριση των δικαιωμάτων της γυναίκας» σε μετάφραση Θάνου Καραγιαννόπουλου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οξύ.