Περπατώντας στην Κηφισιά, το πρωί της περασμένης Κυριακής, κοντοστάθηκα έξω από πολλά όμορφα κτίρια. Τα περισσότερα με κήπο, εξέπεμπαν την γοητεία και παράλληλα την ηρεμία που αποπνέει καθετί καλόγουστο. Έλειπε, όμως, κάτι. Η ζεστασιά. Αυτόν τον συνδυασμό τον βρήκα όταν έφτασα στον αριθμό 43 της οδού Κοκκιναρά, στο σπίτι δηλαδή της Πύρνας.

Ξεκινώντας ως δραστηριότητα ενός Περιβαλλοντικού Συλλόγου στην Κηφισιά, η Πύρνα μετρά πλέον 22 χρόνια ενεργούς παρουσίας, ως ένας χώρος δημιουργίας και δια βίου μάθησης για τους κατοίκους της περιοχής, μικρούς και μεγάλους, φιλοξενώντας στο σπίτι της – ναι, είναι ένα κανονικό σπίτι, με έναν πανέμορφο κήπο και μεγάλους φωτεινούς χώρους – ποικίλες δραστηριότητες, που ξεκινούν από το θέατρο και τα εικαστικά και καταλήγουν σε εργαστήρια δημιουργικής γραφής, παρουσιάσεις βιβλίων, ομιλίες διακεκριμένων επιστημόνων και ειδικών, μέχρι μια λέσχη ανάγνωσης υπό την επίβλεψη της Αμάντα Μιχαλοπούλου.

Η αλήθεια είναι πως πριν από 20 χρόνια, η Πύρνα ήρθε και αγκάλιασε μια αληθινή ανάγκη όλων των περιοχών που βρίσκονται μακριά απ’ το κέντρο της πόλης, οι κάτοικοι των οποίων ήθελαν να καταπιαστούν με κάτι δημιουργικό, χωρίς να χρειάζεται να κάνουν τεράστιες αποστάσεις. «Όταν ξεκινούσαμε, η Κηφισιά δεν είχε ούτε χειμερινό σινεμά», μου λέει η κ. Μαρίνα Κουρεμένου, διευθύντρια και ψυχή της Πύρνας. «Πλέον, βέβαια, έχουμε τα πάντα. Το ξεχωριστό, όμως, με την Πύρνα είναι ότι έχει μια οικειότητα που δεν βρίσκεις εύκολα. Αρκεί να σκεφτείς ότι οι περισσότεροι που δουλεύουν εδώ είναι εθελοντές, πράγμα που δίνει ένα πάθος στο αποτέλεσμα».

Αυτό το πάθος, είναι εύκολα ανιχνεύσιμο στην Πύρνα. Είτε διαβάζοντας το νέο της πρόγραμμα για ενήλικες και παιδιά που θα τρέξει απ’ τον φετινό Οκτώβριο μέχρι τον Μάιο, είτε βλέποντας το μεράκι των ανθρώπων της. Στο Open Day της Κυριακής, που βρεθήκαμε, ο κήπος της επιβλητικής μονοκατοικίας όπου στεγάζει τον οργανισμό τα τελευταία χρόνια, ήταν γεμάτος χαμογελαστές μαμάδες που απολάμβαναν την ηλιόλουστη μέρα, τη στιγμή που τα παιδιά τους εναλλάσσονταν στις εξωτερικές δημιουργικές δραστηριότητες: από εικαστικό εργαστήρι, μέχρι θεατρικό παιχνίδι και κηπουρική.

«Κάπως έτσι είναι κάθε μέρα στην Πύρνα», μας λέει η κ. Κουρεμένου. «Με το φετινό πρόγραμμα θέλαμε να δώσουμε περισσότερο βάρος στις δραστηριότητες για τα παιδιά, τα «Πυρνάκια» όπως τα λέμε εμείς εδώ. Φέτος, οι μικροί μας φίλοι μπορούν να βρουν στο σπίτι μας εικαστικά και θεατρικά εργαστήρια, μαθήματα μαγειρικής και κηπουρικής, ενώ παράλληλα προγραμματίζουμε εκπαιδευτικές εκδρομές και ξεναγήσεις».

Οι εθελόντριες της Πύρνας

Οι εθελόντριες της Πύρνας

Το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος είναι αφιερωμένο στους ενήλικες. Μου κάνει εντύπωση, όταν μαθαίνω πως οι δράσεις με τον περισσότερο κόσμο και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι οι ομιλίες. «Δίνουμε πολύ μεγάλη προσοχή στην έρευνα γύρω από τους ανθρώπους που καλούμε», μου εξηγεί η κ. Κουρεμένου. «Φέτος, μεταξύ άλλων, στην Πύρνα θα μιλήσει ο Καθηγητής Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, κ. Παύλος Σακκάς, ο Δρ Αρχαιολογίας και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη, Γιώργης Μαγγίνης, αλλά και ο συγγραφέας και σεναριογράφος Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο οποίος θα συντονίσει έξι ομιλίες για 6 σύγχρονους σπουδαίους σκηνοθέτες, από τους Νταρνέν μέχρι τον Λάνθιμο».

Η Πύρνα, όμως, δεν είναι μόνο δράσεις δημιουργικής ψυχαγωγίας. Έχει κι ένα πρόσωπο που κοιτάει ευθεία την κοινωνία, με σκοπό να προσφέρει. Το μεγαλύτερο βάρος της κοινωφελούς της δράσης, η οποία στηρίζεται αποκλειστικά από ιδιωτικές χορηγίες, εστιάζεται στους πρόσφυγες.

«Όπως όλοι ξέρουμε, όταν ήρθαν οι πρόσφυγες στον Πειραιά υπήρχε τεράστιο πρόβλημα σίτισης. Ξεκινήσαμε να τους βοηθάμε, μαγειρεύοντας δύο φορές την εβδομάδα περίπου 1800 μερίδες, τις οποίες στέλναμε στον Πειραιά με φορτηγάκι που νοικιάσαμε. Έπειτα, η δράση μας μεταφέρθηκε στη Μυρσίνη. Εκεί αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα μικρό νηπιαγωγείο για τα προσφυγάκια. Ήταν μια δράση που κάναμε μαζί με εθελοντές μαθητές από αθηναϊκά Λύκεια. Ήταν, πραγματικά, απίστευτο να βλέπεις με τι μεράκι και με τι όρεξη τα παιδιά μας δούλευαν όλη μέρα για να φτιάξουν το νηπιαγωγείο, αλλά και πόσο ουσιαστικά κοντά ήρθαν με τα παιδιά των προσφύγων. Πολλά από αυτά, είναι πλέον σε χώρες της Ευρώπης, στο Βέλγιο, στη Γερμανία… Οι δεσμοί, όμως, δεν έχουν κοπεί. Μιλάνε συχνά μέσω facebook, λένε τα νέα τους, κανονικοί φίλοι», λέει η κ. Κουρεμένου.

Σε συνεργασία με την Ομάδα Διαχείρισης Εκπαίδευσης Προσφύγων του ΥΠΠΕΘ, η Πύρνα συνεχίζει να εξοπλίζει και να τροφοδοτεί τέσσερα νηπιαγωγεία σε Κέντρα Φιλοξενίας Προσφύγων και ένα στη Μάνδρα Αττικής, το οποίο λόγω της περσινής πλημμύρας καταστράφηκε ολοσχερώς.

Σε μια γωνιά του κήπου, συναντώ τη Σόνια, μια 16χρονη μαθήτρια του Κολλεγίου Αθηνών, η οποία συμμετέχει ενεργά στις δράσεις της Πύρνας για τους πρόσφυγες. Της ζητώ να μοιραστεί μαζί μου την εμπειρία της από τη συναναστροφή της με τα παιδιά στα Κέντρα Φιλοξενίας.

Η 16χρονη Σόνια συμμετέχει εθελοντικά στις δράσεις της Πύρνας για τους πρόσφυγες

Η 16χρονη Σόνια συμμετέχει εθελοντικά στις δράσεις της Πύρνας για τους πρόσφυγες

«Μακάρι να μπορούσα να το κάνω πιο συχνά», μου λέει. «Έχω πάει μόνο 4 φορές και πραγματικά γύρισα άλλος άνθρωπος. Φτιάξαμε τα έπιπλα, καθαρίσαμε τα κοντέινερ και δεθήκαμε πολύ με τα παιδιά. Τα πιο μικρά είναι πολύ χαρούμενα, γιατί δεν έχουν καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει, πώς βρέθηκαν εδώ. Τα μεγαλύτερα είναι πιο κλειστά, γιατί έχουν μνήμη. Μου έκανε εντύπωση, ότι κάθε φορά που άκουγαν έναν δυνατό θόρυβο, από ένα αεροπλάνο που περνούσε, μέχρι μια μηχανή στον δρόμο, αναστατώνονταν τρομερά και έψαχναν ένα μέρος να κρυφτούν».

Η Μαρίνα Κουρεμένου (δεξιά) μαζί με την Στέλλα Παρλαβάντζα (υπεύθυνη του γραφείου της Πύρνας εδώ και 15 χρόνια) ανάμεσα στις δεκάδες βαλίτσες του προγράμματος «Βιβλία σε Ρόδες»

Η Μαρίνα Κουρεμένου (δεξιά) μαζί με την Στέλλα Παρλαβάντζα (υπεύθυνη του γραφείου της Πύρνας εδώ και 15 χρόνια) ανάμεσα στις δεκάδες βαλίτσες του προγράμματος «Βιβλία σε Ρόδες»

Ανεβαίνοντας στον πρώτο όροφο της υπέροχης μονοκατοικίας, πέφτεις πάνω σε πολλές μικρές βαλίτσες, γεμάτες με βιβλία. «Είναι ο τρίτος πυλώνας δράσεων του οργανισμού μας», μου λέει η κ. Κουρεμένου. «Το πρόγραμμα Βιβλία σε Ρόδες είναι κάτι για το οποίο είμαστε τρομερά περήφανοι. Ξεκινήσαμε εντελώς διερευνητικά να το τρέχουμε σε 8 σχολεία της Αθήνας πριν 6 χρόνια και σήμερα είναι ένα πρότζεκτ με τεράστιες διαστάσεις και πραγματικό όφελος για τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς».

Τι είναι, όμως, τα Βιβλία σε Ρόδες; Μικρά βαλιτσάκια σε μέγεθος χειραποσκευής, εξοπλισμένα με 25 διαφορετικά βιβλία βασισμένα σ’ ένα κοινό θέμα, ταξιδεύουν σε δημοτικά σχολεία σε όλη την Ελλάδα και μένουν μέσα στην τάξη σαν μια ξεχωριστή δανειστική βιβλιοθήκη. «Το καινοτόμο είναι ότι το βαλιτσάκι μένει μέσα στην τάξη, πράγμα που σημαίνει ότι τα παιδιά μπορούν να διαβάσουν όποτε θέλουν ένα βιβλίο ή να το πάρουν σπίτι τους, προσέχοντας παράλληλα να μην το καταστρέψουν, αφού ξέρουν ότι η βαλίτσα θα ταξιδέψει σε άλλο σχολείο».

«Με τη χορηγία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και άλλων χορηγών καταφέραμε να επεκταθούμε και πλέον έχουμε 200 τέτοιες βαλίτσες, οι οποίες ταξιδεύουν σε 25 σχολεία της πρωτοβάθμιας. Κρατάμε, όμως, κι έναν αριθμό βαλιτσών που δίνουμε απευθείας σε εκπαιδευτικούς που είτε το σχολείο τους δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα, είτε είναι σε απομακρυσμένες περιοχές. Έχουμε στείλει βαλίτσες σε χωριά της Λακωνίας, στην Κάσσο, ακόμα και στη Γαύδο. Φυσικά, όλο το πρόγραμμα βρίσκεται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας», συμπληρώνει η κ. Κουρεμένου.

Το δύσκολο καλοκαίρι του 2015, η Πύρνα έφτασε στο σημείο να παραδώσει τα όπλα και να διαλυθεί. Κρατήθηκε, όμως, στη ζωή χάρη στο πείσμα των εθελοντών της και στην αγάπη του κόσμου που την εμπιστεύεται. Κατηφορίζοντας την οδό Κοκκιναρά, αφήνοντας πίσω μου το ζωηρό σπίτι του οργανισμού, σκέφτομαι αυτό που έλεγε ο Μπόρχες: «Χτίζεις στην άμμο και χτίζοντας και ξαναχτίζοντας κάνεις την άμμο πέτρα». Κάτι, τέτοιο, κάνει και η Πύρνα. 22 χρόνια πια.

Info:

Γνωρίστε το έργο της Πύρνας και το φετινό πρόγραμμα των δράσεων της στο www.pyrna.gr