Τη Δευτέρα 4 Μαΐου έκανε πρεμιέρα στο ΗΒΟ το ντοκιμαντέρ για τη ζωή του Κερτ Κομπέιν με τίτλο “Montage of Heck”. O σκηνοθέτης Μπρετ Μόργκεν έκανε τόσο ενδελεχή έρευνα στο αρχείο ζωής του frontman των Νirvana και μάζεψε τόσο πολύ ακυκλοφόρητο μουσικό υλικό, που αποφάσισε να του βγάλει νέο δίσκο το καλοκαίρι. Πέρα από την απομύζηση της καλλιτεχνικής κληρονομιάς του Κομπέιν που είναι γνωστή υπόθεση, το «Μοntage of Heck» είναι μια καλοφτιαγμένη και συγκινητική αφήγηση της ζωής και του έργου του μεγάλου μουσικού, μέσα από σπιτικά βίντεο και συνεντεύξεις με φίλους, συνεργάτες και μέλη της οικογένειάς του (αισθητή η απουσία του Ντέιβ Γκρολ του οποίου οι συνεντεύξεις έγιναν πολύ αργά για να συμπεριληφθούν). Είτε είσαι μεγάλος φαν των Νirvana, είτε των ντοκιμαντέρ γενικώς, αυτές είναι 10 ακόμη ταινίες που πιστεύουμε ότι θα εκτιμήσεις:

[Για τους φίλους των Νirvana]

1. Gouge (2002)

O Kομπέιν είχε μεγάλη εμμονή με τους Pixies. Σε συνέντευξή του στο Rolling Stone έχει παραδεχτεί ότι το «Smells Like Teen Spirit» ήταν ουσιαστικά μια απόπειρα να κλέψει από αυτούς. Το πιο γνωστό ντοκιμαντέρ για την μπάντα από τη Βοστώνη είναι το “loudQUIETloud” του 2006, που απομυθοποιεί πλήρως την εικόνα τους και τους παρουσιάζει σαν Κάτι Κουρασμένα Παλικάρια που επανενώθηκαν χωρίς να πολυμιλιούνται ή να θυμούνται τα κομμάτια τους. Στον αντίποδα, αυτή η παραγωγή του Channel 4 απ’ το 2002 είναι γεμάτη συνεντεύξεις-ερωτικές εξομολογήσεις από καλλιτέχνες όπως η Πι Τζέι Χάρβεϊ, ο Τομ Γιορκ, ακόμα κι Αυτός ο Ντέιβιντ Μπόουι.

2. Τhe Punk Singer (2013)

Πέρα από ακτιβίστρια του φεμινισμού, πέρα από εκείνη που χωρίς να το ξέρει έδωσε τίτλο στο μεγαλύτερο εφηβικό ύμνο των 90s (επειδή έγραψε «Κurt smells like Teen Spirit» στον τοίχο του φίλου της, Κερτ Κομπέιν) η Κathleen Hanna είναι, όπως λέει κι ο τίτλος, μια πανκ τραγουδίστρια. Εμβληματική μορφή του κινήματος Riot Grrrl, μπροστάρισσα των Βikini Kill κι αργότερα των Le Tigre, η Ηannah συνήθιζε να λέει στα κορίτσια να έρχονται στις πρώτες σειρές στις συναυλίες της, και στα αγόρια να πηγαίνουν πίσω-πίσω. Το ίδιο έκανε και με τη μουσική της.

3. Κurt and Courtney (1998)

Το πρώτο μεγάλο ντοκιμαντέρ για τον Κερτ Κομπέιν μάς το έδωσε πριν 17 χρόνια ο Νικ Μπρούμφιλντ, που μας ιντρίγκαρε ρωτώντας αν ο μουσικός ήταν όντως ένας «ιδανικός αυτόχειρας» ή αν τον έσπρωξε στο θάνατο με δολοπλοκίες η χήρα του, Κόρτνεϊ Λοβ. Με αφετηρία κάποιες «αποκαλύψεις» του ιδιωτικού ντετέκτιβ που είχε προσληφθεί από την Λοβ για να ερευνήσει το θάνατο του συζύγου της, ο Μπλούμφιλντ ψάχνει απαντήσεις τις οποίες φυσικά δε βρίσκει ποτέ, αλλά στην πορεία φωτίζει με ενδιαφέρον τρόπο τη σκοτεινή προσωπική ζωή του τραγικού ποπ ειδώλου.

4. Ηeavy Metal Parking Lot (1986)

Αυτό το ντοκιμαντέρ-καλτ φαινόμενο από το 1986 δεν ασχολείται με μουσικούς, αλλά στήνει την κάμερα στην απέναντι πλευρά και συγκεκριμένα σ΄ένα πάρκινγκ όπου δεκάδες μεταλάδες επιδίδονται στο παραδοσιακό αμερικάνικο tailgating (δηλαδή πίνουν και τρώνε τα εφόδια που έχουν φέρει στα πορτ μπαγκάζ των αυτοκινήτων τους) καθώς περιμένουν ν’ αρχίσει μια συναυλία των Judas Priest. Ο θρύλος λέει ότι η βιντεοκασέτα με το «Ηeavy Metal Parking Lot» είχε λιώσει στο βίντεο του λεωφορείου που χρησιμοποιούσαν στις περιοδείες τους οι Nirvana.

5. The Devil and Daniel Johnston (2005)

Yπάρχουν διάφορες φωτογραφίες του Κομπέιν στις οποίες φοράει ένα λευκό t-shirt που απεικονίζει ένα τερατάκι και γράφει «Ηi, how are you». Το σχέδιο είναι του Nτάνιελ Τζόνστον, ενός τραγουδοποιού του οποίου ο Κομπέιν ήταν μεγάλος φαν και για τον οποίο ο χαρακτηρισμός «ιδιοσυγκρασιακός» δεν είναι καθόλου αρκετός. Ο Τζόνστον πάσχει από σοβαρή διπολική διαταραχή κι αυτό έχει φυσικά επηρεάσει στο μέγιστο βαθμό τη ζωή και το έργο του, τα οποία ξεδιπλώνονται στο «The Devil and Daniel Johnston».

[Για όλους]

1. Α Βand Called Death (2012)

Η ιστορία των Death είναι τόσο απίστευτη που υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν ότι πρόκειται για ένα καλοστημένο κόλπο. Πράγματι, είναι δύσκολο να συλλάβει κανείς ότι 3 Αφροαμερικανοί που αρχικά έπαιζαν funk, έφτιαξαν μία από τις πρώτες punk μπάντες της Ιστορίας και μετά εξαφανίστηκαν από προσώπου γης για πάνω από 30 χρόνια. Το 2012 είχα την τιμή να παρακολουθήσω μια συγκλονιστική συναυλία τους σ’ ένα κλαμπ κατηγορίας «τρύπα» και μετά το τέλος του live μού υπέγραψαν ένα CD προσθέτοντας «+ for David» για τον τρίτο αδελφό τους που έχει φύγει από τη ζωή. Σοκ και συγκίνηση λοιπόν· ό,τι ακριβώς παίρνει κανείς παρακολουθώντας το «Α Βand Called Death».

2. Who Is Harry Nilsson (And Why Is Everybody Talkin’ About Him?) (2010)

Όπως πολύ εύλογα ρωτάει ο τίτλος, ποιος είναι αυτός ο Xάρι Νίλσον; Η σύντομη απάντηση είναι «αυτός που έλεγε το “ Ι Can’t Live (If Living Ιs Without You)”». Η μεγαλύτερη εκδοχή είναι «μία απ’ τις πολύ σπάνιες περιπτώσεις όπου συνδυάζεται πραγματικά μεγαλοφυής τραγουδοποιΐα με άψογη φωνητική ερμηνεία». Είχε πάρει Grammy, οι Beatles τον θεωρούσαν ισάξιό τους, αλλά παρέμεινε για πάντα υπόδειγμα αφανούς ήρωα, κυρίως επειδή δεν ήθελε να δίνει συναυλίες σχεδόν ποτέ. Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ δεν είναι και η εντυπωσιακότερη παραγωγή, αλλά το περιεχόμενο υπεραρκεί.

3. Dig! (2004)

To ντοκιμαντέρ για τους παράλληλους βίους των Dandy Warhols και των Τhe Brian Jonestown Masacre και τη σχέση αγάπης/μίσους των ιδρυτών τους Κόρτνεϊ Τέιλορ και Άντον Νιούκομπ αντίστοιχα, παραείναι διασκεδαστικό για να λείπει από αυτή τη λίστα. Παράνοια, μεγαλομανία, μικροπρέπειες και τρομακτικές ποσότητες ναρκωτικών, όλα βρίσκονται εδώ σ’ ένα από τα πιο δημοφιλή μουσικά ντοκιμαντέρ των τελευταίων χρόνων.

4. Αnvil: The Story of Anvil (2008)

Δεν ασχολούνται όλα τα ντοκιμαντέρ με επιτυχημένους μουσικούς, όπως δε νιώθουν και όλοι οι μουσικοί την ανάγκη να γίνουν επιτυχημένοι αν αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποκλίνουν έστω και στο ελάχιστο απ’ αυτό που αγαπούν πραγματικά. Στην καμπάνια προώθησης του «Anvil! The Story of Anvil» κυριαρχούσαν οι συγκρίσεις με το «Τhis is Spinal Tap», όμως αυτό είναι παραπλανητικό: To δεύτερο είναι ένα κωμικό ψευδοντοκιμαντέρ για μια υπερφίαλη heavy metal μπάντα στο στάδιο της παρακμής, ενώ το πρώτο είναι η απροσδόκητα συγκινητική ιστορία μιας metal μπάντας που αρνήθηκε να αφήσει πίσω της τα 80s και να σταματήσει να πιστεύει στο όνειρό της, ακόμα κι όταν όλος ο κόσμος την είχε ξεχάσει (αν την έμαθε ποτέ).

5. Βig Star: Νοthing Can Hurt Me (2012)

Ομολογουμένως είναι δύσκολο να είσαι αντικειμενικός για μια ταινία στα τρία πρώτα λεπτά της οποίας βλέπεις μερικούς απ’τους αγαπημένους σου καλλιτέχνες να εκθειάζουν μία απ’ τις αγαπημένες σου μπάντες. Όμως το «Νothing Can Hurt Me», είναι πραγματικά ένα εξαιρετικά καλοφτιαγμένο ντοκιμαντέρ, που αφηγείται μια συναρπαστική ροκ ιστορία. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, οι Big Star ηχογράφησαν δύο αριστουργηματικούς δίσκους τους οποίους λάτρεψαν κοινό και κριτικοί, αλλά ουσιαστικά δεν μπορούσε να αγοράσει κανένας, εξαιτίας μνημειωδών προβλημάτων διανομής και προώθησης. Στον πυρήνα τους, δύο χαρισματικοί μουσικοί (Κρις Μπελ και Άλεξ Τσίλτον) που καίγονταν να εκπληρώσουν την παιδική τους φαντασίωση και να δείξουν σε όλον τον κόσμο το ταλέντο τους. Οι κόντρες τους και οι αυξανόμενα ταραγμένες ψυχικές τους καταστάσεις (αποτέλεσμα των –φαινομενικά υπέροχων- ιδιαίτερων βιωμάτων τους) οδήγησαν την μπάντα στη διάλυση με συνοπτικές διαδικασίες, για να γίνει την επόμενη δεκαετία εκείνη που επηρέασε όσο ελάχιστες αυτό που ονομάστηκε εναλλακτικό ροκ. Κι όλα αυτά, με φόντο το Μέμφις, μια πόλη που (λόγω Stax Records αλλά όχι μόνο), έσφυζε εκείνα τα χρόνια από καλλιτεχνική δραστηριότητα. Άχαστο.