Το σωματείο Ελλήνων χορογράφων συστήθηκε το 1999 με σκοπό να προάγει το χορό στη χώρα μας, να συσπειρώσει του χορογράφους μας αλλά και να τους ενημερώνει για θέματα που τους αφορούν. Δεκατρία χρόνια μετά, το Φεστιβάλ των Ελλήνων χορογράφων έρχεται και αυτό το χρόνο για να μας υπενθυμίσει ότι, αν και ο χορός στην Ελλάδα είναι θεσμικά παραμελημένη υπόθεση, το ελληνικό κοινό του δείχνει να αυξάνεται, να ψάχνεται και να παρακολουθεί χορό ανεβάζοντας τον πήχη για τους Έλληνες δημιουργούς και συνάμα την πρόκληση για την εξέλιξη της τέχνης τους.

Φέτος το καθιερωμένο φεστιβάλ των εραστών του χορού πραγματοποιείται στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης από τις 9 μέχρι τις 29 Ιουνίου. Επτά χρόνια πριν, σε ένα ρεπορτάζ μου για το χορό είχα μια μεγάλη συζήτηση με τον πρόεδρο του σωματείου, νυν διευθυντή του ΔΗΠΕΘΕ Κέρκυρας και χορογράφο της ομάδας Ήρος Άγγελος, Πέτρο Γάλλια. Η εσωτερική ανησυχία του Πέτρου και το πείσμα του ενάντια σε όλα τα προβλήματα που αντιμετώπιζε μια μεγάλη διοργάνωση με μηδαμινή κρατική υποστήριξη είναι κάτι που τον χαρακτηρίζει.

Σήμερα συναντιόμαστε ξανά και εύλογα τον ρωτάω αν έχει αλλάξει κάτι και προς ποια κατεύθυνση. «Η απουσία του κράτους στο χορό εξακολουθεί να είναι η ίδια. Πολλές ελληνικές ομάδες προσκαλούνται σε φεστιβάλ στο εξωτερικό για να αντιπροσωπεύσουν την Ελλάδα και το υπουργείο δεν προσφέρει ούτε τα ελάχιστα μέσα για να μπορέσει μια ομάδα έστω να μετακινηθεί. Είναι κρίμα για τους καλλιτέχνες αλλά και για την ίδια τη χώρα να χάνουμε μια ευκαιρία τέτοια. Ένα άλλο παράδειγμα είναι ότι οι σχολές που τελειώνουμε εδώ, όπως η Ανώτερη Σχολή Ορχηστρικής τέχνης ή η Λυρική θεωρούνται ανωτέρου και όχι ανωτάτου επιπέδου όπως θεωρούνται οι αντίστοιχες σχολές του εξωτερικού. Παρ’ όλα αυτά έχουμε πολύ καλούς χορογράφους και χορευτές που το παλεύουν συνέχεια, ενώ και καλλιτεχνικά πειραματίζονται με νέες φόρμες και κώδικες. Ο πολιτισμός είναι το μόνο που έχει να καμαρώνει η Ελλάδα σήμερα και μιλάω για το σύγχρονο πολιτισμό, αυτό που δημιουργείται σήμερα».

Στο φετινό φεστιβάλ έχουμε τη δυνατότητα να χαρούμε ομάδες καινούργιες αλλά και άλλες πιο καθιερωμένες στο χώρο. Ενδεικτικά και μόνο αναφέρω κάποιες που μου τράβηξαν την προσοχή μέσα στο πολυποίκιλο πρόγραμμα του φεστιβάλ. Η ομάδα YELP της Μαριέλας Νέστορα με την παράσταση “How to survive in a hostile temperate environment” όπου φιλοξενεί την περφόρμανς της Γαλλίδας καλλιτέχνιδας Delphine Jonas, μια αυτοσχεδιαστική χορογραφία αυτή τη φορά με περφόρμερ την ίδια τη χορογράφο Μαριέλα Νέστορα. Το έργο σχεδιάστηκε ως πρόγραμμα εκπαίδευσης επιβίωσης. Στην «Καραμέλα» της Βιλελμίνης Ανδριώτη η χορογραφία έχει ιστορικές αναφορές αφού βασίζεται σε αυτοβιογραφικά γεγονότα, με αναφορά στη Μικρασιατική καταστροφή και παραλληλισμό στο σήμερα. Η κολλεκτίβα Now is Now μας παρουσιάζει το “en écoute”, μία κολεκτίβα μουσικών και χορευτών από την Ελλάδα, Ελβετία, Ιταλία και Γαλλία συγκεντρώνονται στην Αθήνα όπου δουλεύουν αποκλειστικά πάνω στην πρακτική του αυτοσχεδιασμού, πειραματιζόμενοι με τη διαφορετικότητα των ξεχωριστών προσωπικοτήτων και τις “περιοχές” από τις οποίες ο καθένας προέρχεται (κλασσική μουσική, σύγχρονος χορός, τζαζ μουσική, performance).

Υπογραμμίζω επίσης και κάποιες πιο ιδιαίτερες παραστάσεις με ιδιαίτερα κοινωνικό χαρακτήρα όπως το «Το πιο γλυκό ψωμί» που είναι ειδικά φτιαγμένο για παιδιά από την ομάδα Ίασις ή την παράσταση «Buenos Aires – Παρίσι – Αθήνα» από την ομάδα κινητικού αυτοσχεδιασμού – Κι αν πέσω; – Θα ξανασηκωθείς, όπου ανάμεσα στους χορευτές συμμετέχουν κάποιοι με νοητική ή κινητική στέρηση.

Το πρόγραμμα φέτος είναι αρκετά ευρύ και συχνά οι χορογραφίες πλαισιώνονται από θέατρο και περφόρμανς, όπως είναι και η γενικότερη διαδραστική τάση στην παγκόσμια σκηνή. Το παράδοξο με την Ελλάδα είναι ότι όσο η κρατική μηχανή αδρανεί τόσο ο χορογραφικός πλούτος αυξάνεται σε αναλογία με ένα ολοένα και πιο φιλοπερίεργο κοινό που ερωτεύεται μια τέχνη απροσδόκητη, μια έκφραση ανεξάντλητη.

Ο χορός μάς απελευθερώνει είτε ενεργητικά είτε παθητικά, αφού από όποια πλευρά της σκηνής και να κάθεσαι δεν χρειάζεται να σκέφτεσαι, αρκεί να νιώθεις. ©

13ο Φεστιβάλ Χορού Σωματείου Ελλήνων Χορογράφων
Αθήνα: Από 9 έως 28 Ιουνίου | Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
Θεσσαλονίκη: 12 έως τις 29 Ιουνίου | Θέατρο Άνετον & Θέατρο Κήπου

Φωτογραφία άρθρου: Χοροθέατρο Ακτίνα