Πώς είναι κανείς στα 16 του; Επαναστατικός, ορμητικός, παράτολμος. Και ταυτόχρονα μπερδεμένος και γεμάτος ανασφάλειες. Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έκλεισε φέτος τα 16 του και είναι λίγο απ’ όλα αυτά. Μια «εναλλακτική ενημέρωση» μας υποσχέθηκε ο διευθυντής του Φεστιβάλ, κ. Δημήτρης Εϊπίδης, «μια ακόμα δόση πραγματικότητας, ονείρων και δυνητικών αλλαγών» και από το πρώτο δείγμα των συνολικά 191 ταινιών, την γεύση την πήραμε. Ταυτόχρονα, μια αμηχανία για το μέλλον. Μια χρηματοδότηση που όλο και μειώνεται, η τελική φάση του προγράμματος ΕΣΠΑ και η πολύ πρόσφατη αλλαγή στο πρόσωπο του προέδρου του φεστιβάλ με την αντικατάσταση του Γιάννη Μπουτάρη από τον Γιάννη Σμαραγδή, ο οποίος δεν ήταν παρών στην τελετή έναρξης. Ο τελευταίος φεστιβαλικός εναγκαλισμός του Διευθυντή και του Δήμαρχου στην τελετή έναρξης ήταν πάντως θερμός και έτσι φάνηκε να γίνεται αισθητός και στο κοινό. Στο σύντομο χαιρετισμό του ο κ. Εϊπίδης αναφέρθηκε στα χαρακτηριστικά της φετινής διοργάνωσης, ενώ ο κ. Μπουτάρης επισήμανε ότι με το κλείσιμο της ΕΡΤ χάθηκε η πολύτιμη χρηματοδότηση της παραγωγής ελληνικών ντοκιμαντέρ και η κυβέρνηση θα πρέπει να κάνει κάτι γι’ αυτό. Η εναρκτήρια ταινία με τον μικρό «Λίναρ» που υποβάλλεται σε μεταμόσχευση καρδιάς στάθηκε για πολλούς δύσκολη. Άντρες, κυρίως, αποχωρούσαν από την αίθουσα, ενώ γυναίκες αναστέναζαν κλείνοντας τα μάτια στις δύσκολες στιγμές. Η δε απορία των ενοχικών μανάδων δεν ήταν γιατί δεν υπάρχει πλαίσιο για τη μεταμόσχευση οργάνων σε παιδιά στη Ρωσία, αλλά γιατί ήταν αποστασιοποιημένος ο ρόλος της μητέρας. Κανείς μας βέβαια δεν ενδιαφέρθηκε γιατί ήταν παντελώς απών ο πατέρας.

Στη διοργάνωση του Φεστιβάλ πάντως, δεν έλειψε τίποτα. Δυναμικές γυναίκες και άντρες οδηγοί μετέφεραν ασταμάτητα κόσμο με τα αυτοκίνητα του φεστιβάλ. Οι εθελοντές με τα κίτρινα μπλουζάκια τους ήταν πρόθυμοι να βοηθήσουν, το ίδιο και όλο το προσωπικό της διοργάνωσης. Και πάντα με αυτό το φιλικό, άμεσο και ζεστό τρόπο που σε κάνει να νιώθεις προσωπική σχέση και φιλοξενία χωρίς να χάνει τον επαγγελματισμό του. Σχετικά με τους εθελοντές, που σίγουρα ήταν πάνω από εκατό, όποιος παρακολουθεί το φεστιβάλ ξέρει ότι είναι μια περιζήτητη απασχόληση και η επιλογή γίνεται ανάμεσα σε εκατοντάδες αιτήσεις και προσωπική συνέντευξη. Κίνητρα, όπως μας αναφέρθηκαν: Οι ταινίες που μπορεί να δει κανείς ελεύθερα, το ενδιαφέρον της δουλειάς, η προϋπηρεσία, οι γνωριμίες, μέχρι και οι αφίσες του φεστιβάλ που γίνονται ανάρπαστες.

Στο πλαίσιο του φεστιβάλ εγκαινιάστηκε στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (Αποθήκη Β1, λιμάνι) και η εξαιρετική έκθεση φωτογραφίας του Ένρι Τσανάι, με εικόνες μιας άγρια ανθρώπινης Αθήνας, με πρωταγωνιστές γειτονιές όπου και ο ίδιος ως μετανάστης μεγάλωσε και ανθρώπους στο περιθώριο της ζωής, με τους οποίος συνομίλησε, σχετίστηκε και τελικά κατέγραψε σε πολύ προσωπικές τους στιγμές.

Οι αίθουσες και πάλι γεμάτες. Με εισιτήριο πιο προσιτό από τον Κινηματογράφο (4 ευρώ). Με τσακωμούς για κόσμο που έμεινε απέξω. Με πιο αυστηρά μέτρα φέτος, βάσει ανακοίνωσης που έβγαλε το ίδιο το φεστιβάλ, αφότου οι 4 αίθουσες της προβλήτας πέρασαν σε ιδιώτη (Village cinemas). Με την Αγορά να τρέχει αθόρυβα και αποτελεσματικά για τους επαγγελματίες του χώρου και τις καλά οργανωμένες συνεντεύξεις τύπου. Το πρώτο Σαββατοκύριακο της διοργάνωσης παρακολουθήσαμε μια μεγάλη ποικιλία ντοκιμαντέρ που πραγματευόταν προσωπικές ιστορίες και σχέσεις πατέρα – γιού (Η Ψησταριά του Σεζάρ), τον αγώνα των γυναικών του Μαρόκο να αναγνωρίσουν τα εκτός γάμου παιδιά τους (Τα Μπάσταρδα), το θαύμα της νεόφερτης τηλεόρασης σε ένα χωριό στα Ιμαλάια (Ευτυχία), την εξομολόγηση ενός απολυμένου τραπεζικού επενδυτή (Ο κυρίαρχος του παιγνιδιού), τη μπερδεμένη ταυτότητα ενός δικηγόρου που προτιμούσε να είναι γυναίκα (Αυτή είναι ο σύζυγός μου), τη βεντέτα ενός αιματοκυλισμένου γάμου νομάδων στο Ιράν (Τελευταία μετανάστευση), ή μια καταγραφή της περιόδου 2012-13 που ακολουθεί τον Αλέξη Τσίπρα σε καθημερινούς ξέφρενους ρυθμούς (Στο Νήμα).

Σε μια Θεσσαλονίκη ηλιόλουστη και ζεστή φέτος, που σε προκαλεί να κάνεις βόλτα στη “νέα” παραλία παρά να κλειστείς στα σκοτεινά, το Φεστιβάλ είναι μια γιορτή για την πόλη και οι γεμάτες αίθουσες ένα στοίχημα για το Ντοκιμαντέρ που φαίνεται και πάλι να κερδίζεται. Και θα δούμε…

Το 16ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται από τις 14 έως και τις 23 Μαρτίου 2014 σε κινηματογράφους της Θεσσαλονίκης

Φωτογραφίες άρθρου: Motionteam ©