Στη σκιερή, δροσερή Aγγλικανική Eκκλησία του Αγίου Παύλου της οδού Φιλελλήνων, ο Κωστής Σταφυλάκης, ένας από τους τρεις επιμελητές της 6ης Μπιενάλε παίζει στο αρμόνιο ένα σπιρίτσουαλ δημιουργώντας μια ευχάριστη ατμόσφαιρα στην πρώτη συνάντηση με τους δημοσιογράφους για την Μπιενάλε που θα επανακάμψει στην Αθήνα το φθινόπωρο, από τις 26 Οκτωβρίου έως τις 9 Δεκεμβρίου, με κεντρικό εκθεσιακό χώρο, το εγκαταλελειμμένο κτίριο του ΟΤΕ στην οδό Σταδίου και τη συμμετοχή περισσότερων από 100 καλλιτεχνών.

Η μεγάλη και αγαπητή αθηναϊκή εικαστική διοργάνωση, αφού κατάφερε και επιβίωσε μέσα στην κρίση όπως είπε ο Poka-Yio, εκ των τριών επιμελητών της, – η τρίτη είναι η Γερμανίδα Stefanie Hessler –  θα έχει τίτλο «ΑΝΤΙ», το οποίο δεν παραπέμπει στο προσφιλές θέμα της εξέγερσης αλλά φλερτάρει με τον ίδιο τον όρο, τη στάση, την (α)πιθανότητα του ANTI.

Η έκθεση ANTI εστιάζει σε φαινόμενα κανονικοποίησης της αντίθεσης και της μη-συμμόρφωσης, από την πολιτική μέχρι τη διαδικτυακή κουλτούρα, από τα βιντεοπαιχνίδια μέχρι το Netflix, από τον Žižek μέχρι την Rihanna.

Poka-Yio, Κωστής Σταφυλάκης, Stefanie Hessler ©Ανδρέας Μανίτης

«Τι σημαίνει εναντίωση σήμερα. Τι σημαίνει να είσαι ΑΝΤΙ. Τι ταυτότητες διαμορφώνει σήμερα η αντίθεση, η εναντίωση, η αντίσταση. Μια διάθεση εναντίωσης διατρέχει όλες τις αρένες της σύγχρονης ζωής: τις τηλεοπτικές σειρές, τις διαφημίσεις, τη μουσική βιομηχανία, τα βιντεοπαιχνίδια, τη πολιτική σκηνή, τα κινήματα. Το ΑΝΤΙ είναι παντού. Είναι ένα meme, είναι το weird Facebook, είναι όλες εκείνες οι σελίδες με τα λεγόμενα Bizzaro Rifs, μικρά αποσπάσματα από βιντεοπαιχνίδια, στα οποία δεν συμβαίνει σχεδόν τίποτα», λέει ο επιμελητής Κωστής Σταφυλάκης.

«Ένας πυλώνας του ΑΝΤΙ σήμερα είναι η επιστροφή της αντιδραστικής σκέψης, της αντίδρασης στο προσκήνιο της πολιτικής ζωής. Φιγούρες όπως ο Steve Bannon, ο Aleksandr Dugin, αλλά και διαδικτυακοί και κινηματικοί πυλώνες τις εναλλακτικής ακροδεξιάς βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε θέσεις εξουσίας, ασκούν ιδεολογική ηγεμονία. Σχολές σκέψης της δεκαετίας του ’30, όπως η ριζοσπαστική παραδοσιοκρατία και η συντηρητική επανάσταση γίνονται ξανά σημεία αναφοράς. Απέναντι στις τάσεις αυτές δεν έχουμε να προτείνουμε κάποιο νέο ΑΝΤΙ. Δεν έχουμε να αντιπροτείνουμε τον ορθό λόγο, τον διαφωτισμό, την αλήθεια. Μπορούμε μόνο να επισκεφτούμε τις διαφορετικές μορφές του ΑΝΤΙ, να τις μεγεθύνουμε, να τις πολλαπλασιάσουμε, δημιουργώντας ένα καθαρτήριο χωρίς κάθαρση. Αυτό θα είναι η έκθεση».

H Μπιενάλε δεν θα είναι ένας λευκός εκθεσιακός χώρος, αλλά ένα ζαχαρωτό για τα μάτια

«Αυτό που θέλουμε να κάνουμε σ΄αυτή την Μπιενάλε, είναι να δημιουργήσουμε ένα screenshot αυτής της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής», λέει η επιμελήτρια  Stefanie Hessler. «Ουσιαστικά σ’ αυτή την έκθεση οι ίδιοι οι καλλιτέχνες δημιουργούν ένα αρκετά πυκνό χώρο χρησιμοποιώντας διάφορους “μηχανισμούς” (devices). Οι “μηχανισμοί” μπορούν να έχουν τη μορφή μιας εκκλησίας, ενός spa, ενός γυμναστηρίου, ενός γραφείου εταιρείας… Είναι οι “χώροι” που επηρεάζουν τη σύγχρονη ζωή. Επιχειρούμε να δημιουργήσουμε μια αποσταγμένη ή συμπυκνωμένη εκδοχή του σήμερα, της συγκεκριμένης στιγμής. Δεν μας ενδιαφέρει να δείξουμε προς κάποια κατεύθυνση, περισσότερο μας ενδιαφέρει να έχουμε τη δυνατότητα να αναλύσουμε τα πράγματα σε μεγαλύτερο βάθος και ίσως να σταματήσουμε για μια στιγμή για να κατανοήσουμε τι συμβαίνει».

Ο Poka-Yio τόνισε πως η Μπιενάλε δε θα είναι ένας λευκός εκθεσιακός χώρος, αλλά ένα ζαχαρωτό για τα μάτια, κάτι που θα προκαλέσει τις αισθήσεις μας με πολλούς τρόπους και όχι μόνο οπτικά. «Βρισκόμαστε τελικά στον κόσμο του πολιτισμού σε μια φούσκα, και αν κάτι προσπαθούμε με το ΑΝΤΙ, είναι να βγούμε έξω από αυτήν και να συνομιλήσουμε με τον κόσμο, με τον οποίο συνήθως δεν συνομιλούμε. Έχουμε μια γλώσσα που είναι κρυπτική, αναφέρεται σε πράγματα που αφορούν μόνο την κοινότητά μας, γυρνά πολύ συχνά επιδεικτικά το πρόσωπο μακριά από την τεχνολογία, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πράγματα τα οποία είναι η ζωή μας σήμερα», πρόσθεσε.