Μπλε ουρανός, ένα περιπλανώμενο αστέρι, ο πύργος της «Ωραίας Κοιμωμένης», πυροτεχνήματα, η τροχιά του περιπλανώμενου αστεριού πάνω από το κάστρο σε ημικύκλιο: Μια εισαγωγή-σύμβολο ποιότητας, μακρόχρονης ιστορίας και μεγάλων συγκινήσεων. Η φράση “Walt Disney Pictures” είναι η σφραγίδα των παιδικών ετών μας.

Ήταν 16 Οκτωβρίου του 1923 όταν τα αδέρφια Walt και Roy Disney ίδρυσαν την Disney Brothers Cartoon Studio, την εταιρεία που είναι πλέον γνωστή ως The Walt Disney Company. Οι Disney ήθελαν να ηγηθούν της βιομηχανίας του animation, χωρίς βέβαια να έχουν προβλέψει πως αυτή τους η απόφαση θα έκανε πλουσιότερη τη φαντασία εκατομμυρίων παιδιών. Αμέτρητοι χαρακτήρες από τα εκατοντάδες φιλμάκια και -αργότερα- ταινίες, πολλοί εκ των οποίων αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ποπ κουλτούρας σήμερα.

Εμείς επιλέξαμε μία ταινία για κάθε δεκαετία ζωής της Disney, γεγονός αρκετά δύσκολο όταν έχεις τέτοια πληθώρα επιλογών. “Oh boy!”


Όσβαλντ ο Τυχερός Λαγός (1927)

Στον «Επικό Μίκυ» (2010), μια εξαίσια ιστορία σε σενάριο Πίτερ Νέιβιντ και εικονογράφηση Φάμπιο Τσελόνι και Πάολο Μοττούρα, ο Όσβαλντ ζει στη Χώρα της Λήθης, πολύ πίσω πια από τη σκιά του Μίκυ Μάους. Αλήθεια, πόσοι ξέρουν πως ο «τυχερός» (μεταφορικά πια) λαγός αποτελεί τον πρώτο ήρωα της Ντίσνευ; Η πρώτη επίσημη εμφάνιση του Όσβανλντ στον πλανήτη της Ντίσνευ έγινε στις 5 Σεπτεμβρίου του 1927 με το σύντομο φιλμ “Trolley Troubles“, έναν χρόνο πριν την εμφάνιση του Μίκυ. Στο 6λεπτο φιλμ, ο Όσβαλντ ως οδηγός οχήματος, προσπαθεί να μεταφέρει μικρά λαγουδάκια, παρ’ όλα τα εμπόδια που συναντά.

Η Χιονάτη και οι Επτά Νάνοι (1937)

“Spieglein, Spieglein an der Wand, Wer ist die Schönste im ganzen Land?”. Η πρώτη -και όντως η πιο όμορφη- ντισνεϊκή πριγκίπισσα είναι η Χιονάτη, πρωταγωνίστρια του ομότιτλου παραμυθιού των Γερμανών Αδελφών Γκριμ που κυκλοφόρησε το 1812. «Η Χιονάτη και οι Επτά Νάνοι» είναι η πρώτη ταινία κινουμένων σχεδίων μεγάλου μήκους της Ντίσνευ, η οποία και έδωσε το στίγμα της στις επόμενες ταινίες: Πρωταγωνίστριες από κλασικά παραμύθια, καλλίφωνες και εύκολες στο να ταυτιστεί κανείς με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Η αμείωτη δημοτικότητα της ταινίας ανά τις δεκαετίες -ακόμα κι αν ο πλανήτης λίγο μετά την κυκλοφορία της βίωσε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο-, την καθιστά ως την καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων όλων των εποχών σύμφωνα με το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.

Φαντασία (1940)

Πάνω που ο Μίκυ Μάους είχε συμπληρώσει 10 χρόνια πρωτοκαθεδρίας, άρχισε να τρίζει η καρέκλα του. Ο Ντόναλντ Ντακ, ένα τίμιο και πιο κοντά στον άνθρωπο παπί, ήταν έτοιμος να εκτοπίσει τον Μίκυ, σαν ένδειξη καθυστερημένης εκδίκησης του Όσβαλντ. Κάτι όμως η ανυπέρβλητη αγάπη του Γουόλτ Ντίσνευ στο ασπρόμαυρο ποντίκι, κάτι το ένστικτό του ότι θα αντέξει στο χρόνο, τον οδηγεί στο να επιστρατεύσει ορχήστρα με Μπαχ, Στραβίνσκι και Μπετόβεν και να δημιουργήσει μία ταινία που όμοια της δεν είχε υπάρξει: Εκπληκτικά για την εποχή γραφικά, αρμονική συνύπαρξη upper class κλασικής μουσικής και λαϊκών χαρακτήρων κόμικς δημιουργούν ένα υπερθέαμα εικόνων και ήχου χωρίς να κουράζει, κατοχυρώνοντας παράλληλα τον Μίκυ ως ένα από τα βασικά πρόσωπα της Ντίσνευ.

Σταχτοπούτα (1950)

13 χρόνια μετά την κυκλοφορία της Χιονάτης, ο πλανήτης Ντίσνευ βρίσκει μια νέα πριγκίπισσα, τη -για πολλούς θεωρούμενη ως αρχηγό του- Σταχτοπούτα. Με γονείς τον Γάλλο παραμυθά Σαρλ Περώ και τους σκληροπυρηνικούς Αδελφούς Γκριμ, η Σταχτοπούτα βοήθησε την εταιρία της Ντίσνευ να αναγεννηθεί από τις στάχτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος της προκάλεσε βαριές εισπρακτικές αποτυχίες καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του ’40 (Πινόκιο, Μπάμπι, ακόμα και η Φαντασία). Το είδωλο του λαϊκού κοριτσιού για το οποίο κινητοποιείται ολόκληρη χώρα λόγω ενός ερωτοχτυπημένου πρίγκιπα που ψάχνει το λεπτεπίλεπτο πόδι, ικανό για να χωρέσει στο γυάλινο γοβάκι των συμβάσεων, ήταν εκείνη την εποχή πιο χρήσιμο από ποτέ.

Μαίρη Πόππινς (1964)

Η πρώτη κινηματογραφική εμφάνιση της Julie Andrews δεν θα μπορούσε να εξελιχθεί καλύτερα: Ένα από τα πέντε Όσκαρ που κέρδισε η ταινία είναι το δικό της, ενώ της εξασφάλισε έναν ακόμη ρόλο-ορόσημο στη «Μελωδία της Ευτυχίας» έναν χρόνο αργότερα. Το μιούζικαλ αυτό, 54 χρόνια μετά την κυκλοφορία του, εξακολουθεί να έχει μια supercalifragilisticexpialidocious πορεία στην ποπ κουλτούρα σήμερα.

Οι Αριστόγατες (1970)

Οι Αριστόγατες σημάδεψαν το τέλος μια εποχής για την εταιρία της Disney: Ήταν το τελευταίο πρότζεκτ που έλαβε έγκριση από τον ίδιο τον Walt Disney (ο οποίος πέθανε τον Δεκέμβριο του 1966), και η τελευταία ταινία κινουμένων σχεδίων της Disney στην οποία συμμετείχαν οι αδελφοί Sherman (υπεύθυνοι για τη μουσική της «Μαίρη Πόππινς» και του «Βιβλίου της Ζούγκλας»), ως στιχουργοί, αφού ήταν απογοητευμένοι από τη  διαχείριση των στούντιο μετά τον θάνατο του Walt. Η αριστοκρατική αυτή ταινία είχε σχετικά μεγάλη εισπρακτική επιτυχία, η οποία βέβαια άργησε πολύ να επαναληφθεί, έως τα τέλη της δεκαετίας του ’80.

Η Μικρή Γοργόνα (1989)

Κι ενώ το φάντασμα του Walt πλανιέται για 20 χρόνια πάνω από τη κρίση της Ντίσνευ, ξαφνικά έρχεται η Αναγέννηση: η Μικρή Γοργόνα του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν γίνεται σύμβολο της νέας εποχής της Ντίσνευ, καθώς τα έσοδα των $211 εκατομμυρίων παγκοσμίως μέχρι σήμερα την ωθούν στην επιστροφή σε κλασικές ιστορίες με χαρακτήρες που δίνουν τη δυνατότητα ταύτισης του κοινού σε πανανθρώπινο επίπεδο. Το όνειρο της (κάθε) Άριελ για μεταμόρφωση φέρνει Ούρσουλες στον ορίζοντα, η θέληση όμως είναι αυτή που θα καταστήσει τη μεταμόρφωση εφικτή.

Ο Βασιλιάς των Λιονταριών (1994)

Πρόκληση είναι να βρεις ένα καλύτερο opening animated ταινίας από αυτό. Αλλά ας μην το κουράζουμε: δεν υπάρχει. Με τη γέννηση του Σίμπα, του μικρού λιονταριού και διαδόχου του Μουφάσα, γινόμαστε μάρτυρες της γέννησης ενός αριστουργήματος. Τα δύο Όσκαρ και η Χρυσή Σφαίρα που κέρδισε η ταινία ενισχύουν την άποψη ότι πρόκειται για μία από τις καλύτερες ταινίες της Ντίσνευ, αν όχι η καλύτερη. Άλλωστε, τα 90s αποτελούν την πιο δυναμική δεκαετία της εταιρίας: “Ducktales” (η ταινία), «Η Πεντάμορφη και το Τέρας», «Αλαντίν», «Ποκαχόντας», «101 Σκυλιά της Δαλματίας», «Μουλάν», «Ηρακλής» και «Ταρζάν» είναι λίγες μόνο από τις επιτυχίες εκείνης της δεκαετίας.

Ψηλά στον Ουρανό (2009)

Η όχι-και-τόσο-καθαρόαιμη ταινία της Disney (παραγωγή Pixar, διανομή Disney) “Up” θεωρείται σχεδόν 10 χρόνια από την κυκλοφορία της ως μία από τις πιο συγκινητικές ταινίες κινουμένων σχεδίων όλων των εποχών. Υποσχέσεις στους νεκρούς και αιώνια αγάπη είναι θέματα που προσεγγίζονται εδώ με έναν τρόπο διαφορετικό από αυτόν που είχε συνηθίσει το κοινό, διαψεύδοντας και τους τελευταίους υποστηρικτές της άποψης ότι το animation ανήκει στα παιδιά -αλήθεια, πόσοι το πιστεύουν ακόμα αυτό;-.

Ζωούπολη (2016)

Ρατσισμός, σεξισμός, ο Δον Κορλεόνε και η Σακίρα βρίσκουν τη θέση τους στην 55η μεγάλου μήκους ταινία της Disney. Η φαινομενικά παράδοξη παρέα Τζούντι και Νικ (αστυνομικίνα λαγός η μία, απατεώνας αλεπού ο άλλος) θίγει κοινωνικά ζητήματα με το καλημέρα, καθόλου υποσυνείδητα δηλαδή, και καταφέρνει στον κόσμο της Ζωούπολης να εξαλείψει τις όποιες προκαταλήψεις επιβίωναν ως τότε λόγω λανθασμένων πολιτικών. Μετά την κυκλοφορία της ταινίας ακολούθησαν εγκωμιαστικές κριτικές, ένα Oscar και πάνω από $1.000.000.000 σε εισπράξεις.

Και εις ανώτερα στην εταιρία που μεγάλωσε γενιές!