Η ιστορία της Τέχνης μπορεί να τις κράτησε μακριά από τα φώτα της και να μην τις έδωσε τη θέση που δικαιωματικά θα έπρεπε να έχουν γιατί πιθανό οι «κλειδοκράτορές» της να «ξεχνούσαν» ορισμένες ομάδες καλλιτεχνών λόγω φύλου, εθνικότητας ή άλλων στερεοτύπων. Το παρελθόν δεν μπορεί να παραχαραχθεί αλλά σίγουρα μπορεί να συμπληρωθεί στα κενά που υπάρχουν, δουλεύοντας προς μια κατεύθυνση που θα αναδείξει το έργο καλλιτεχνών που αποσιωπήθηκε, εγκαταλείφθηκε ή μειώθηκε.

Ο οίκος Sotheby’s για πρώτη φορά διοργανώνει μια μεγάλη δημοπρασία αφιερωμένη στις γυναίκες καλλιτέχνιδες ανάμεσα τους ονόματα όπως εκείνα των Dorothea Tanning, Hannah Höch, Françoise Gilot, Dame Laura Knight, Barbara Hepworth και σίγουρα η απάντηση της Dorothea Tanning, της γυναίκας που είχε δηλώσει «Γυναίκες καλλιτέχνιδες. Δεν υπάρχει πιο οξύμωρο πράγμα. Είναι το ίδιο περίεργο με το να λέμε άνδρας καλλιτέχνης ή ελέφαντας καλλιτέχνης», σε μια τέτοια κίνηση θα ήταν σκληρή.

Ωστόσο, όπως αναφέρει και η Marina Ruiz Colomer η εκπρόσωπος του Sotheby’s «όλοι μας εχουμε συγκρουόμενα αισθήματα για αυτή την κίνηση αλλά ως οίκος δημοπρασιών, θέλουμε να γιορτάσουμε τις γυναίκες καλλιτέχνιδες και να συμμετέχουμε στη συζήτηση για τους καλλιτέχνες που τυχαίνει να είναι γυναίκες. Είναι μια συζήτηση που έχουμε στο Sotheby’s εδώ και χρόνια».

Η δημοπρασία θα παρουσιάσει έργα που καλύπτουν μια περίοδο 400 ετών από την Ολλανδή Rachel Ruysch με έναν πίνακα που χρονολογείται το 1680 μέχρι και την Dame Laura Knight, την πρώτη γυναίκα που της επιτράπηκε πλήρη συμμετοχή στη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών τη δεκαετία του 1930, αλλά και την Rachel Whiteread με ένα γλυπτό που ήταν και η πρώτη YBA (Young British Artist) και η πρώτη γυναίκα που της απονεμήθηκε το βραβείο Turner Prize.

Παράλληλα στο πλαίσιο της δημοπρασίας θα διερευνηθούν οι ιστορικές συνεισφορές τους στην τέχνη, θα προβληθούν οι  προσωπικές τους ιστορίες αλλά και ενδιαφέροντα panels ανάμεσά τους και μια online συζήτηση με τη Marina Abramovic τον Μάιο που θα διερευνήσει την παρουσία των γυναικών στην ιστορία της Τέχνης σε όλα τα καλλιτεχνικά ρεύματα.

«Πολλές από τις γυναίκες καλλιτέχνιδες  που παρουσιάζουμε ήταν γνωστές και σεβαστές κατά τη διάρκεια της ζωής τους, αλλά η ιστορία δεν τις αντιμετώπισε με μεγάλη ευγένεια. Τις θυμάται ως συζύγους ζωγράφων, ως εκείνες που επέτρεψαν τους συζύγους, τους πατέρες και τους αδελφούς τους να ζωγραφίζουν ή ως μούσες τους, αλλά σπάνια όπως πραγματικά τις άξιζε: ανεξάρτητες καλλιτέχνιδες. Πρόσφατα τα μουσεία και τα ιδρύματα επανεκτιμούν τη συνεισφορά τους. Οφείλουμε να διερευνήσουμε την αφήγησή τους και να γιορτάσουμε τη συμβολή και το επίτευγμά τους. Εάν καταφέρουμε να ρίξουμε το φως της δημοσιότητας σε κάποια από τα έργα τους με αυτήν τη δημοπρασία, τότε έχουμε κάνει ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», δηλώνει η κριτικός τέχνης Lisa Stevenson.

Μια σύντομη ματιά σε κάποια από τα έργα και τις καλλιτέχνιδες που συμμετέχουν

Η Rachel Ruysch είναι η νεότερη παρουσία της δημοπρασίας και το έργο της Forest floor still life with a pool που δημιούργησε σε ηλικία 22 ετών το 1687 και έκτοτε δεν το είδε το φως της δημοσιότητας μέχρι και το 1950 (περίπου 1664-1750) ξεκινάει με μια εκτίμηση περίπου 150.000-200.000 £). Γυναίκα του ζωγράφου Juriaen Pool και μητέρα δέκα παιδιών, δεν σταμάτησε ποτέ να ζωγραφίζει μέχρι και τα ογδόντα της χρόνια. Μόλις πρόσφατα, το Rijksmuseum στο Άμστερνταμ ανακοίνωσε για πρώτη φορά στην ιστορία του τη μόνιμη έκθεση έργων  γυναικών καλλιτεχνών, συμπεριλαμβανομένης της Ruysch.

Rachel Ruysch’s Florest floor still life with a pool (1687) Courtesy of Sotheby’s

Το σουρεαλιστικό έργο The Witch το ζωγράφισε η Dorothea Tanning, 262 χρόνια αργότερα το 1949, έχει μια αρχική εκτίμηση 220.000-320.000 £.) την υψηλότερη στη δημοπρασία. Αν και η Tanning έγινε γνωστή για τη ζωγραφική της, ασχολήθηκε με τη σχεδίαση κοστουμιών και σκηνογραφίας για διάσημες χορογραφίες του George Balanchine. Παντρεμένη με τον ζωγράφο Max Ernst, υπέρμαχη της ισότητας των φύλων πολύ συχνά αναφερόμενη στον Max Ernst  έλεγε «Δεν τον άκουσα ποτέ [ο Ernst] να χρησιμοποιεί τη λέξη “σύζυγος” για μένα. Ήταν πολύ λυπημένος με αυτό το πράγμα της “συζύγου”».

Dorothea Tanning, The Witch (195) Courtesy of Sotheby’s

Η Françoise Gilot, εκπροσωπείται στην πώληση με το έργο Paloma a la Guitare (1965) που αναμένεται σε μια πρώτη εκτίμηση να αποφέρει 120.000 £ – 180.000 £. Η Paloma είναι ένα από τα δύο παιδιά που είχε με τον Pablo Picasso ο οποίος, όπως αναφέρει  στα απομνημονεύματά της στο βιβλίο Life with Picasso, ήταν εκείνος που την έπεισε τελικά να εγκαταλείψει την οικογένειά της και να μετακομίσει μαζί του όταν ακόμα είχε πολλές φιλοδοξίες για μια προσωπική καλλιτεχνική καριέρα.

Françoise Gilot’s Paloma à la Guitare (1965) Courtesy of Sotheby’s

Με το έργο της The Flower εκπροσωπείται η Dame Laura Knight (1877-1970) που αναμένεται να φτάσει περίπου 150.000-200.000 £  αλλά και το Βoxing in Camp με μια αρχική εκτίμηση περίπου 70.000-100.000 £ και που αδιαμφισβήτητα θεωρείται και η πιο δημοφιλής γυναίκα ζωγράφος της γενιάς της. Έγινε η πρώτη γυναίκα που εκλέχθηκε μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας το 1936 ενώ η αναδρομική ατομική της έκθεση το 1965 ήταν η πρώτη από μια γυναίκα καλλιτέχνη.

Dame Laura Knight, The Flower Courtesy of Sotheby’s

Dame Laura Knight, Boxing in Camp Courtesy of Sotheby’s

Σύμφωνα με στοιχεία του Sotheby’s  αν και τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί αύξηση της τάξεως του 32% στις τιμές των έργων γυναικών, μόνο δύο έργα γυναικών καλλιτέχνιδων έχουν καταφέρει να «σπάσουν το φράγμα» του ανδροκρατούμενου καλλιτεχνικού έργου και να απολαύσουν μια θέση στη «χρυσή λίστα» με τους 100 πιο ακριβοπληρωμένους πίνακες. Το ένα είναι το έργο της Georgia O’Keefe “Jimson weed / White flower” που πουλήθηκε  $44.4 εκ. το 2014 σε δημοπρασία του Sotheby’s στη Νέα Υόρκη και το έργο της Jenny Saville “Propped” που έφτασε τα $12.5 εκ. το 2018 σε δημοπρασία στο Λονδίνο.