«Η βοήθεια είναι η αποδοχή», γράφει στο πρόγραμμα της παράστασης, ο σκηνοθέτης του έργου «Ο Γιος» του Φλοριάν Ζελλέρ, Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Ο Γάλλος θεατρικός συγγραφέας Φλοριάν Ζελλέρ καθιερώθηκε γράφοντας το έργο ο Πατέρας, μια μαύρη κωμωδία που ο Γκάρντιαν χαρακτήρισε «θεατρικό έργο της δεκαετίας», ενώ Ο Γιος έχει ανέβει σε περισσότερες από 50 παραγωγές σε όλο τον κόσμο, από τότε που γράφτηκε, το 2017.

Συναντήσαμε τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο και μας μίλησε για τη νέα του σκηνοθετική δουλειά, στο έργο «Ο Γιος» του Φλοριάν Ζελλέρ στο Θέατρο του Νέου Κόσμου: «Η ιστορία βρίσκει ένα νεαρό στην εφηβεία σε μια περίοδο περίπλοκη, που δεν είναι καθόλου εύκολη, ακόμα και σε οικογένειες που υπάρχει καλή σχέση και όλοι αγαπιούνται μεταξύ τους. Στο έργο, ο πατέρας, τον οποίο εγώ θεωρώ το τραγικό πρόσωπο αυτού του έργου έχει ξαναπαντρευτεί και έχει κάνει με τη νέα του γυναίκα ένα παιδί, πράγμα που ζορίζει πολύ τον έφηβο γιο του από τον πρώτο του γάμο».

Ο Ζελλέρ έγραψε τον Γιο κλείνοντας έτσι μια τριλογία που αφορά την οικογένεια, μετά τα έργα του ο Πατέρας και η Μητέρα. Μόνο που σε αυτό το έργο, αντίθετα με τα προηγούμενα, οι θεατές καλούνται να σταθούν δίπλα σε αυτούς που περιβάλλουν τον γιο και δεν καταφέρνουν να διεισδύσουν στο μυστήριό του, δεν μπορούν να απαντήσουν στο γιατί αυτό το παιδί δυσκολεύεται πια να ζήσει.

«Όταν η μητέρα αποφασίζει να συναντηθεί με τον πατέρα και να του πει ότι δεν είναι καλά, ούτε το παιδί είναι καλά», μας λέει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, «ο πατέρας αληθινά ασχολείται, αλλά όπως λέει ο συγγραφέας, η αγάπη δεν αρκεί για δυο λόγους. Γιατί κάποια πράγματα δεν μπορούν οι άνθρωποι να τα καταλάβουν όπως την κατάθλιψη, όχι αυτή που περνάμε π.χ. όταν αλλάζουμε σπίτι, δουλειά ή χωρίσαμε, αλλά αυτή στο πλαίσιο της ψυχικής ασθένειας και γιατί αυτό το θέμα δεν το ακουμπάνε ακόμα και μορφωμένοι άνθρωποι όπως οι πρωταγωνιστές αυτού του έργου».

©Domniki Mitropoulou

©Domniki Mitropoulou

Ολόκληρο το έργο στηρίζεται στο γεγονός ότι κανένας δεν ξέρει να αναγνωρίσει το πρόβλημα από το οποίο υποφέρει ο γιος. Στη Γαλλία υπάρχει ένα είδος άγνοιας για την ψυχική ασθένεια υποστηρίζει ο συγγραφέας του έργου. «Για ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου, ακόμα και σήμερα», συνεχίζει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, «ακόμα και να μιλάμε για πολύ μορφωμένους ανθρώπους, η ψυχική ασθένεια πρόκειται για κοινωνικό στίγμα. Η ψυχική ασθένεια είναι η πιο σκοτεινή από τις ασθένειες επειδή δεν ακτινογραφείται εύκολα, την ψυχική νόσο δεν την “παίρνεις χαμπάρι” και όταν συμβεί αυτό δύσκολα συμβιβάζεσαι, ενώ για παράδειγμα τον καρκίνο τον αποδέχεσαι ακόμα και αν δε θέλεις να προφέρεις τη λέξη».

Το τραγικό πρόσωπο αυτού του έργου είναι σύμφωνα με τον συγγραφέα ο πατέρας. Ο πατέρας που φορτωμένος με ενοχές από το διαζύγιό του, καλεί τον γιο του να ζήσει μαζί του και εκεί διαβλέπει μια πιθανότητα να επανορθώσει αυτό που είχε υποτίθεται καταστρέψει.

«Οι άνθρωποι θέλουν να ακούσουν αυτό που θέλει και επιθυμεί το παιδί τους αλλά θέλουν -ειδικά οι μητέρες- να γίνει κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν τους. Το ίδιο θέλει και ο πατέρας, να δει τη συνέχειά του μέσω του παιδιού του ακόμα και στο θέμα της δουλειάς. Να ακολουθήσει το παιδί του, το επάγγελμά του. Πιστεύω ότι η σχέση πατέρα-γιου είναι πολύ πιο δύσκολη από αυτή του πατέρα-κόρης για όλους τους παραπάνω λόγους. Αλλά αυτό αφορά και τον τρόπο με τον οποίο συζητάμε, κάτι που έχει πει ο Τσέχοφ και μέσα από τα έργα του πριν εκατό και πλέον χρόνια. Και είναι το σημείο στο οποίο το ίδιο το έργο διαπερνά τα όρια της οικογένειας και εκτίθεται στην κοινωνία, αφορά την κοινωνία. Πρόκειται για τον τρόπο με τον οποίο βρισκόμαστε μέσα σε μια σχέση ή σε μια συζήτηση. Κυρίως, δεν ακούμε τον άλλο, αλλά περιμένουμε να μιλήσουμε εμείς και να ακούσουμε τον εαυτό μας».

©Domniki Mitropoulou

©Domniki Mitropoulou

©Domniki Mitropoulou

©Domniki Mitropoulou

Με τα ζευγάρια να χωρίζουν, η ενοχή που υπάρχει στους γονείς γι’ αυτή τους την επιλογή, τους κάνει αληθινά ένοχους. Και ως ένοχοι δε μπορούν ούτε να βοηθήσουν, ούτε να κατανοήσουν ούτε να προλάβουν τα θέλω ενός παιδιού που ολοένα και απομακρύνονται από τα δικά τους.

«Δεν νομίζω ότι είναι αξεπέραστο τραύμα για ένα παιδί ο χωρισμός των γονιών του», λέει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. «Τα πράγματα αλλάζουν, περνάει μια κρίση το παιδί και υπάρχουν άνθρωποι σήμερα που αυτό το αποδέχονται, που θεωρούν ότι μπορεί να συμβεί στη ζωή. Διάβαζα για την πρωθυπουργό της Φινλανδίας ότι στο σπίτι δεν υπήρχε σιωπή σχετικά με τον τρόπο που μεγάλωνε (την μεγάλωσαν δυο γυναίκες, ένα ομόφυλο ζευγάρι), αλλά στο σχολείο υπήρχε μια σιωπή γύρω από αυτό. Αυτό μας δείχνει ότι ακόμα και στις πιο προχωρημένες κοινωνίες υπάρχει και ένα κομμάτι που είναι δύσκολο να το χειριστεί κάποιος. Οπότε για κάθε αλλαγή παίζει ρόλο τόσο η φάση στην οποία είμαστε όσο και οι μικροκοινωνίες, στις οποίες ζούμε και θέλουν να έχουν μια άλλη αντίληψη. Για μένα το σημαντικό και σε αυτό το έργο, που αφορά τους γονείς και τα παιδιά, αλλά ξεπερνά και το σκηνικό μια οικογένειας και αγγίζει την κοινωνία, είναι το να μπορούμε να ακούμε τον άλλο χωρίς να θέλουμε να συμφωνεί μαζί μας και προσπαθώντας με ειλικρίνεια να μπούμε στη θέση του».

©Domniki Mitropoulou

©Domniki Mitropoulou

Ιnfo παράστασης:

Ο Γιος του Φλοριάν Ζελλέρ | 5 Δεκεμβρίου 2019 – 12 Απριλίου 2020 | Θέατρο του Νέου Κόσμου