Ακόμα κι αν δεν είσαι από εκείνους που πιστεύουν ότι ο Μπιλ Γκέιτς έχει παίξει κάποιον κομβικό ρόλο στο αποτρόπαιο τρίπτυχο ιός – εμβόλια – τσιπάκια, σίγουρα δεν μπορείς να θεωρείς τον Μπιλ Γκέιτς έναν καθημερινό άνθρωπο σαν εσένα κι εμένα. Η διαδρομή της ζωής του έδειξε ότι μπορεί κάποτε να ήταν σαν εσένα κι εμένα, αλλά από ένα επίπεδο επιτυχίας και μετά άρχισε εκ των πραγμάτων να κινείται σε εντελώς άλλες πίστες, με μη καθημερινά προβλήματα και σκοτούρες. Έτσι, όταν ο Μπιλ και η Μελίντα Γκέιτς χωρίζουν, μπορείς για μια στιγμή να ξαναβρείς μια κάποια σύνδεση μαζί του: ω, αυτό το κάνουν και οι απλοί άνθρωποι, και οι μη Μπιλ Γκέιτς αυτού του κόσμου, ω, για μια στιγμή ο Μπιλ είναι ένας από εμάς.

Ο Μπιλ και Μελίντα λοιπόν βγάζουν κοινή ανακοίνωση στο Twitter. Μετά από 27 χρόνια συνεχίζουμε να μοιραζόμαστε την ίδια πίστη στην αποστολή του Ιδρύματός μας, αλλά δεν πιστεύουμε πια ότι μπορούμε να εξελιχθούμε μαζί ως ζευγάρι στην επόμενη φάση των ζωών μας. We no longer believe we can grow together as a couple in the next phase of our lives. Το ρήμα grow: εξελίσσομαι, αναπτύσσομαι, μεγαλώνω.

Δεν είναι ότι δεν βγάζει νόημα η φράση «εξελίσσομαι ως ζευγάρι». Δεν είναι μια λεκτική πομφόλυγα που στερείται περιεχομένου. Και εφικτό είναι τα ζευγάρια να εξελίσσονται και επιθυμητό είναι. Υπάρχει όμως η εξής ένσταση: όπως είναι διατυπωμένη η ανακοίνωση, μοιάζει σαν να έχουμε να κάνουμε με μια ποσοτικοποίηση της σχέσης ανάμεσα σε ένα ζευγάρι, με μια μετατροπή της βασικής λειτουργίας ενός ζευγαριού σε μια ένωση δύο μονάδων που προσπαθεί να πιάνει διαρκώς μετρήσιμους στόχους. Μπορεί βέβαια να έχουμε να κάνουμε απλά με έναν ευφημισμό και με μια διατύπωση με την οποία σκοπίμως αποφεύγεται να βγουν προς τα έξω λόγια πικρά. Είναι όντως μια ισχυρή πιθανότητα. Αλλά ακόμα και οι ευφημισμοί που επιλέγουμε να βγουν προς τα έξω, κάτι λένε για τον τρόπο σκέψης μας.

Photo by Nick Hillier

Μπαίνει λοιπόν το ερώτημα: ένα ζευγάρι 27 ετών γιατί να πρέπει ντε και καλά να συνεχίσει να εξελίσσεται; Η μη δυνατότητα περαιτέρω εξέλιξής του γιατί να συνιστά ντε και καλά λόγο χωρισμού του; Τι σχηματισμός είναι το ζευγάρι, για να πρέπει να επιτευχθούν κοινοί στόχοι ανάπτυξης; Για να φτάσετε μαζί ως ζευγάρι πού ακριβώς; Όλα πρέπει να παραμετροποιούνται και να ποσοτικοποιούνται; Όλα πρέπει να μεγαλώνουν;  Γιατί το ρήμα μεγαλώνω κι αναπτύσσομαι, κι όχι το ρήμα βαθαίνω κι εμβαθύνω;

Είναι ένα είδος καπιταλιστικού θα έλεγε κανείς οράματος. Μια διαρκής πορεία προς τα εμπρός. Ένα όραμα διαρκούς επέκτασης. Μια μετατροπή του σχήματος του ζευγαριού σε μια εταιρική ένωση. Που κατέκτησε το μερίδιο της αγοράς που μπορούσε να κατακτήσει. Που δεν μπορεί να πιάσει καινούργιους μεγαλύτερους στόχους τριμήνου. Και δεν έχει να κάνει μόνο με καπιταλισμό και κέρδη. Άλλωστε το Ίδρυμά τους είναι φιλανθρωπικό. Πάει πέρα από τον καπιταλισμό αυτή η ασταμάτητη αγωνία να αναπτύσσεσαι συνέχεια, να μεγαλώνεις συνέχεια. Όσο και να μεγαλώνεις όμως συνέχεια ως ζευγάρι, την ίδια ώρα μεγαλώνεις και κυριολεκτικά ως ζευγάρι. Ο Μπιλ είναι 66, η Μελίντα είναι 57. Γερνάς. Φθείρεσαι. Όσο και να μεγαλώνεις όμως συνέχεια, ακόμα και αν η εταιρία σου και το Ίδρυμά σου μπορούν υπό προϋποθέσεις να μείνουν αθάνατα, ή πάντως να μην έχουν ορατό ορίζοντα λήξης, η ζωή σου έχει ορατό ορίζοντα λήξης.

Στο ιδεατό δηλαδή σενάριο που ο Μπιλ Γκέιτς 109 ετών και η Μελίντα Γκέιτς 100 ετών συνέχιζαν να μεγαλώνουν ως ζευγάρι, που ακριβώς θα είχαν φτάσει; Στη νέα νιότη; Στην αθανασία; Σαν η ζωή να είναι ένα διαρκές πεδίο στόχων, θριάμβων, ονείρων, επεκτάσεων. Κούλαρε, Μπιλ. Σταμάτα, Μελίντα. Σταθείτε λίγο εκεί που είστε. Κάντε λίγο πίσω. Πάρτε μια ανάσα. Σταματήστε να εξελίσσεστε. Όσο και να εξελιχθείτε και όσο και να μεγαλώσετε, υπάρχει στο τέλος όριο. Έχετε ενσαρκώσει το αμερικάνικο όνειρο στην απόλυτη εκδοχή του. Όλα κάποτε τελειώνουν όμως. Οι θρίαμβοι είναι πεπερασμένοι στη ζωή ακόμη και για τους μεγαλύτερους θριαμβευτές της.

Μπορεί να μην γουστάρετε πια ο ένας τον άλλον. Ή μόνος ο ένας να μην γουστάρει πια τον άλλον. Μπορεί να μην αγαπιέστε πια ως ζευγάρι. Μπορεί να θέλετε να είστε μόνοι. Ή με κάποιον άλλον. Μπορεί και να μην ξέρετε τι ακριβώς σας συνέβη, πάντως να ξέρετε ότι δεν θέλετε να είστε πια μαζί. Μπορεί να το μετανιώσετε, μπορεί και όχι. Όλα αυτά βγάζουν νόημα. Και η εξέλιξη ενός ζευγαριού βγάζει ως έννοια νόημα. Αλλά να χωρίζετε Μπιλ και Μελίντα μετά από 27 χρόνια, επειδή δεν μπορείτε να εξελιχθείτε άλλο ως ζευγάρι, συγγνώμη, αλλά βγάζει πολύ λιγότερο νόημα. Ας μην εξελισσόσασταν άλλο ξέρω ‘γω. Ας μένατε στην εξέλιξη που είχατε. Αφού άλλωστε φαίνεται να ήταν τόσο καθοριστικό για εσάς, σίγουρα μέσα σε 27 χρόνια θα είχατε εξελιχθεί αστρονομικά. Ας μένατε στα άστρα της εξέλιξής σας. Και μια ακόμα απορία. Αν το βασικό κριτήριό σας είναι η εξέλιξη, τους επόμενους ανθρώπους που θα βρείτε, θα τους πάρετε ως πρότζεκτ και θα εξετάσετε τις δυνατότητες αμοιβαίας εξέλιξής σας; Αν βρείτε κάποιους με τους οποίους θα κουμπώσετε φουλ, θα μείνετε να το χαρείτε λίγο, ή θα πείτε, μην σκουριάζουμε, πάμε να δούμε πού μπορούμε να πάμε μαζί ως ζευγάρι;

Photo by Trina Christian

Μήπως να χαλαρώνατε λίγο, Μπιλ και Μελίντα; Μήπως να μπείτε στην επόμενη σχέση σας χωρίς να έχετε στόχους να πιάσετε; Θα πεθάνετε, Μπιλ και Μελίντα. Και πρώτα θα γεράσετε. Δεν σας περιμένουν οι αδιανόητοι θρίαμβοι από εδώ και εμπρός. Συμφιλιωθείτε. Με το ότι, θέλετε δεν θέλετε, θα μεγαλώνετε. Ως ζευγάρι, μόνοι, ή ζευγαρωμένοι με άλλους. Θα μεγαλώνετε. Μέχρι που μια μέρα θα είστε πάρα πολύ μεγάλοι. Μέχρι που μια μέρα θα πεθάνετε. Και εντάξει, είναι ξεκάθαρο ότι δεν ζήσατε τσάμπα, είναι ξεκάθαρο ότι ξεχωρίσατε κι αφήσατε πίσω το μεγάλο σας στίγμα, είναι ξεκάθαρο ότι ζήσατε με τέτοιον τρόπο, ώστε να μιλάμε εμείς για εσάς και όχι εσείς για εμάς. Κάτι κάνατε πάρα πολύ σωστά στη ζωή σας. Άρα στην τελική ποιοι είμαστε εμείς για να σας κρίνουμε, ποιοι είμαστε εμείς για να νομίζουμε ότι είμαστε ίσα και όμοια, έστω και για μια στιγμή, ποιοι είμαστε εμείς για να κρίνουμε την ασίγαστη αγωνία σας για εξέλιξη;

Μπορεί και να έχετε δίκιο, Μπιλ και Μελίντα. Συγγνώμη. Συνεχίστε να μεγαλώνετε.

Κεντρική φωτογραφία άρθρου: Nathan Walker