Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMA) παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στην πολυσχιδή καλλιτεχνική προσωπικότητα που ακούει στο όνομα Bjork, από τις 8 Μαρτίου μέχρι και τις 7 Ιουνίου του 2015. Στην έκθεση που φέρει τον τίτλο ”Bjork”, παρουσιάζεται μέσα από τη μουσική, τα βίντεο αλλά και διαδραστικά πρότζεκτ, η εικοσαετής πορεία της Ισλανδής καλλιτέχνιδας. Τα εντυπωσιακά κοστούμια της και τα αυτοσχέδια όργανα που έχει χρησιμοποιήσει κατά καιρούς θα εκτίθενται στο MoMA για τους επόμενους τρεις μήνες, ενώ οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία κατά τη διάρκεια της ξενάγησής τους να ακούν τα τραγούδια από τα οκτώ άλμπουμ που έχει κυκλοφορήσει η μουσικός.

bjork moma
MoMA “Bjork” | Εξώφυλλα δίσκων της Bjork στην αναδρομική έκθεση του Μουσείου | Photo: Joshua Bright for The New York Times

Συγκεκριμένα, στην είσοδο του Μουσείου θα είναι τοποθετημένα όλα τα χειροποίητα όργανα που η ίδια κατασκεύασε για την ηχογράφηση του δίσκου της Biophilia (2011). Στο δεύτερο όροφο, θα προβάλλεται το 11λεπτο βίντεο του Black Lake, που περιλαμβάνεται στο τελευταίο άλμπουμ της Bjork Vulnicura (2015).


Δείτε το τρέιλερ του ηχητικού και οπτικοακουστικού installation “Black Lake”

Το Black Lake γυρίστηκε στην Ισλανδία το καλοκαίρι του 2014. O σκηνοθέτης Andrew Thomas Huang βοήθησε τη Bjork στη σύλληψη και δημιουργία του βίντεο, για το τραγούδι που εκφράζει τη δύσκολη περίοδο που πέρασε η ίδια μετά από τον χωρισμό της από τον καλλιτέχνη Matthew Barney. Εξάλλου, η ίδια έχει δηλώσει ότι ολόκληρο το άλμπουμ Vulnicura γράφτηκε για να σφραγίσει την «πένθιμη» φάση της που ακολούθησε μετά τον χωρισμό της. Την χορογραφία έχει κάνει η Erna Ómarsdóttir και οι κινήσεις εκφράζουν τον προσωπικό πόνο, αλλά και τη διαδικασία της αναγέννησης που έπεται ενός χωρισμού. Ανεξάρτητα από την ψυχολογική διάσταση του καλλιτεχνικού περιεχομένου του άλμπουμ, η Bjork, απολύτως εξοικειωμένη με τις νέες τεχνολογίες και την εφαρμογή τους στην Τέχνη, κυκλοφόρησε το τελευταίο άλμπουμ της σε μορφή application. Είναι άλλωστε η πρώτη εφαρμογή που εντάσσει το ΜoΜΑ ως κομμάτι της συλλογής του.

Με το σκηνοθέτη Andrew Thomas Huang προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα, γυρίζοντας, επίσης στην Ισλανδία, το virtual reality βιντεοκλίπ του τραγουδιού Stonemilker το οποίο θα είναι διαθέσιμο από την εταιρεία Oculus Rift, που δραστηριοποιείται στον κλάδο των videogames και έχει δημιουργήσει μια φορητή οθόνη αναπαραγωγής βίντεο εικονικής πραγματικότητας.

bjork_swan
MoMA “Bjork” | Φόρεμα-κύκνος | Σχεδιάστρια: Marjan Pejoski | Photo: Joshua Bright for The New York Times

Παράλληλα, στην έκθεση οι θεατές έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια συλλογή από τα καλύτερα μουσικά βίντεο των τραγουδιών της Bjork. Και τέλος, στον τρίτο όροφο έχει στηθεί μια διαδραστική πολυεγκατάσταση, που συνδυάζει την ακρόαση των δίσκων της Bjork με την αφήγηση ενός βιογραφικού κειμένου, που θα παρουσιάζει την ιστορία της καλλιτέχνιδας από τα πρώτα χρόνια της καριέρας της, μέχρι σήμερα. Όλα αυτά σε συνδυασμό με εικόνα και ήχο, ενώ στον ίδιο χώρο το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει τα ρομπότ που είχε σχεδιάσει ο Chris Cunningham για το βιντεοκλίπ του τραγουδιού All Is Full of Love, το περίφημο φόρεμα-κύκνο που φόρεσε στην Τελετή Απονομής των Όσκαρ το 2001 και έχει σχεδιάσει η Marjan Pejowski και τέλος, το κοστούμι που έφτιαξε ο Iris van Herpen για την περιοδεία Biophilia πριν από δύο χρόνια. Το αφηγηματικό, ποιητικό μέρος έχει γράψει ο Ισλανδός συγγραφέας Sjón.

all is full of love robots bjork
MoMA “Bjork” | Ρομπότ από το video “All Is Full of Love” | Σκηνοθεσία: Chris Cunningham | Photo: Joshua Bright for The New York Times

Παράλληλα με την έκθεση, η Bjork έχει ανακοινώσει 12 συναυλίες στην περιοχή της Νέας Υόρκης.

Το αφιέρωμα στην Bjork έχει επιμεληθεί προσωπικά ο Klaus Biesenbach, επικεφαλής επιμελητής του MoMA. Μέσα από αυτή την έκθεση σκοπό έχει να αναδείξει την σημαντική θέση που έχει το έργο της καλλιτέχνιδας στη σύγχρονη τέχνη. Η Bjork αναφέρει ότι ο Biesenbach την είχε προσεγγίσει και στο παρελθόν, προτείνοντάς της ένα αφιέρωμα στη δουλειά της, αλλά εκείνη είχε αρνηθεί. Αυτό που την έπεισε τώρα να δεχθεί την τιμητική αυτή πρόταση, ήταν από τη μiα η πρωτοτυπία του εγχειρήματος και από την άλλη ο προσωπικός της φίλος Antony Hegarty (Antony and the Johnsons) που την παρότρυνε να το κάνει για χάρη του ήχου, λέγοντάς της“Do it for women! Do it for sound!”.

Ακόμα και αν η μουσική της δεν ταιριάζει ηχητικά στα αυτιά όλων, πρέπει να παραδεχτούμε ότι η πάντα ανήσυχη Bjork δε σταματάει να πειραματίζεται, να δοκιμάζει και να εξελίσσει την τεχνική της. Είναι εξάλλου, από τους καλλιτέχνες εκείνους που τολμούν να πειραματιστούν σε πολυδιάστατα πεδία των τεχνών, εφόδιο απαραίτητο για όσους θέλουν να διαμορφώσουν τις μελλοντικές δημιουργικές πρακτικές.