Έχει κατακτήσει τα πόντιουμ κορυφαίων Ορχηστρών σε όλη την Ευρώπη. Έχει διανύσει μία λαμπρή καριέρα ως ένας από τους σπουδαιότερους σολίστ πιάνου της εποχής του, συνεργαζόμενος με την αφρόκρεμα των αρχιμουσικών (όπως ο Ντάνιελ Μπάρενμπόιμ). Ο λόγος για τον – βαθιά φιλέλληνα – Βλαντίμιρ Ασκενάζυ, ο οποίος επιστρέφει στη χώρα μας για μία ακόμα σύμπραξη με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών. Λίγο πριν την πολυαναμενόμενη συναυλία της 7ης Ιουνίου, δημοσιεύουμε σε πρώτο πρόσωπο το απόσταγμα της περιπετειώδους όσο και εξαιρετικής ζωής και καριέρας του.

«Ο πατέρας μου ήταν γνωστός πιανίστας, όχι συμφωνικής μουσικής, ταξίδευε πολύ λόγω της δουλειάς του. Τα παιδικά μου χρόνια δεν ήταν εύκολα, σε ένα μικροσκοπικό διαμέρισμα, το οποίο χωρούσε μόνο δύο κρεβάτια κι ένα πιάνο. Δεν είχε καν τουαλέτα, για να κάνουμε μπάνιο έπρεπε να πάμε στα δημόσια λουτρά.

Το πιάνο ήταν απίστευτα ελκυστικό για μένα ως παιδί. Ο ήχος της μουσικής μου φαινόταν απολύτως υπέροχος. Όταν φοίτησα στο Ωδείο της Μόσχας στα 8 μου, οι φίλοι μου αναρωτιόντουσαν πώς κατάφερνα να μαθαίνω και να εξελίσσομαι τόσο γρήγορα. Δεν μπορούσα να τους εξηγήσω πώς το έκανα. Γιατί ήταν κάτι που μου έβγαινε φυσικά.

Στην Ε.Σ.Σ.Δ. όταν κέρδιζες ένα σημαντικό βραβείο, η κυβέρνηση σου επέτρεπε να έχεις μεγαλύτερο λόγο ως προς το τι θες να κάνεις στη ζωή σου. Αρχικά ζούσα σε δωμάτιο 16 τετραγωνικών μέτρων και όταν ήρθα δεύτερος στο διαγωνισμό Chopin, μου δόθηκε ένα μεγαλύτερο δωμάτιο, 38 τετραγωνικών μέτρων σε κοινόχρηστα διαμερίσματα όπου μοιραζόμουν βέβαια το μπάνιο και την κουζίνα. Ο πατέρας μου ήταν έξυπνος – μου είπε να βάλω το διαμέρισμα στο όνομά του. Μου είπε, «Θα πάρεις ένα ακόμα μεγαλύτερο αργότερα.» Είχε δίκιο.

Πλέον καταλαβαίνω ότι υπάρχουν πολλοί μαέστροι που δεν γνωρίζουν τις συνθέσεις, ούτε ενδιαφέρονται για τον «αγώνα» που δίνει ο σολίστ. Υπήρχαν βέβαια πάντα εξαιρέσεις – ο André Previn, για παράδειγμα, και ο Zubin Mehta ήταν θαυμάσιοι. Προσωπικά, όταν ανεβαίνω στο πόντιουμ, απλώς το απολαμβάνω. Δεν αισθάνομαι άγχος γιατί νιώθω σαν στο σπίτι μου.

Γνώρισα τη μετέπειτα σύζυγό μου, την Thorunn, όταν σπούδαζε με τον δάσκαλό μου, Lev Oborin. Είναι από την Ισλανδία, ζούσε στο Λονδίνο και είχε έρθει για μονοετές μεταπτυχιακό στη Μόσχα, γιατί οι Ρώσοι είχαν τότε τη σπουδαιότερη παράδοση στο πιάνο. Αφού παντρευτήκαμε (το 1961), η κυβέρνηση είπε ότι η γυναίκα μου έπρεπε να εγκαταλείψει την ισλανδική ιθαγένεια και να πολιτογραφηθεί στη Σοβιετική Ένωση, ειδάλλως θα κατέστρεφαν την καριέρα μου. Η ειρωνεία ήταν ότι, όταν παρέδωσαν στη σύζυγό μου το διαβατήριο, της είπαν: «Συγχαρητήρια, είστε τώρα πολίτης της πιο ελεύθερης χώρας στον κόσμο».

Γνωρίζω πολλούς ανθρώπους που αγαπούν τη μουσική αλλά, δυστυχώς, δεν είναι μουσικοί, και ορισμένους που δεν έχουν ιδέα από μουσική. Δεν γίνεται να έχουμε την απαίτηση να βρίσκονται όλοι στο ίδιο επίπεδο μ’ εμάς σε έναν συγκεκριμένο τομέα. Γιατί η φύση δεν μου έδωσε το δώρο του να ζωγραφίζω όπως ο Van Gogh, ο Renoir ή ο Michelangelo, με προίκισε με το δώρο της μουσικής και είμαι απόλυτα ευγνώμων γι’ αυτό. Η μουσική με βοηθάει ως άνθρωπο, με διευκολύνει στο να κατανοήσω την ύπαρξή μου και πώς να συμπεριφέρομαι με την οικογένειά μου, με τους ανθρώπους γύρω μου. Άλλωστε, η σπουδαία τέχνη και η ζωή είναι συνδεδεμένες. Θα συνεχίσω αυτό το υπέροχο ταξίδι για όσο το δυνατόν περισσότερο, όσο μπορώ.

Info συναυλίας:

Ο Βλαντίμιρ Ασκενάζυ διευθύνει την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών | Παρασκευή 7 Ιουνίου | Μέγαρο Μουσικής Αθηνών