Human Trafficking. Εμπορία και εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Λέξεις και έννοιες που συναντούμε, πολλές φορές χωρίς να αντιλαμβανόμαστε τι κρύβουν από πίσω. Πραγματικότητα που ορισμένοι θεωρούν έξω από τη δική τους. 27.000.000 καταγεγραμμένα θύματα trafficking παγκοσμίως. Και ο αριθμός αυτός δεν είναι παρά μόνο ενδεικτικός, καθώς ελάχιστα περιστατικά είναι αυτά που καταγράφονται.

Το διήμερο 22 & 23 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων το 2ο φεστιβάλ Break The Chain, με αφορµή την Πανευρωπαϊκή Ηµέρα κατά της Εµπορίας Ανθρώπων και στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέµατα που αφορούν το Human Trafficking. Η εκστρατεία αυτή αποτέλεσε μια πρωτοβουλία του Εθνικού Εισηγητή για την Καταπολέμηση της Εµπορίας Ανθρώπων (Trafficking) του Υπουργείου Εξωτερικών, Ηρακλή Μοσκώφ, σε συνδιοργάνωση με το Δήμο Αθηναίων, την Τεχνόπολη του Δήµου Αθηναίων και την πολιτιστική πλατφόρμα elculture. Οι επισκέπτες ξεπέρασαν τις 6.000 και είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν εκθέσεις, φωτογραφίας, workshops, performances και προβολές ταινιών και ντοκιμαντέρ με θέμα το Trafficking, γνωρίζοντας διάφορες πτυχές του με τρόπο βιωματικό και καλλιτεχνικό.

Η Δάφνη Σοφιανοπούλου, υπεύθυνη του Φεστιβάλ, μας μιλάει για την ανταπόκριση των επισκεπτών, την αίσθηση που της έμεινε από αυτό το διήμερο αλλά και για το βαθμό που το Human Trafficking αφορά τη χώρα μας.

Το Break The Chain Festival 2 ολοκληρώθηκε πριν λίγες ημέρες δίνοντας βήμα σε ΜΚΟ και ανεξάρτητους καλλιτέχνες να επικοινωνήσουν το έργο τους και να ενημερώσουν το κοινό γύρω από θέματα που αφορούν το Human Trafficking. Θεωρείτε ότι κατάφερε να σπάσει έστω ένα μέρος της αλυσίδας;
Το να σπάσουμε την αλυσίδα είναι ένα έργο εξαιρετικά δύσκολο και παράλληλα βλέποντας την ανταπόκριση που είχε φέτος το φεστιβάλ, ένας στόχος που μας ωθεί να δρούμε προς αυτή την κατεύθυνση. Σκοπός μας είναι αφενός να δικτυώσουμε όλους τους φορείς που εργάζονται γύρω από το θέμα και αφετέρου  να επικοινωνήσουμε το έργο των φορέων αυτών αλλά και  να αναδείξουμε το μέγεθος και τις πολυποίκιλες εκφάνσεις του προβλήματος με τρόπο βιωματικό, καλλιτεχνικό, επίκαιρο και πολυθεματικό σε ένα κατά το δυνατόν ευρύ κοινό προκειμένου να το ευαισθητοποιήσουμε και να το ωθήσουμε προς τη δράση. Αυτό νομίζω ότι το πετυχαίνουμε. Σίγουρα θέλει πολλή δουλειά και φροντίδα ακόμα, όμως η ανταπόκριση μάς δίνει το κουράγιο και τη δύναμη να συνεχίσουμε αυτό το έργο.

Το φεστιβάλ προσέλκυσε περισσότερους από 6 χιλιάδες επισκέπτες. Ποιο είναι το feedback που πήρατε εσείς, τα σχόλια που ακούσατε, οι αντιδράσεις που είδατε;
Η προσέλευση του κοινού ήταν συγκινητικά μεγαλύτερη των προσδοκιών μας. Πέρα από τους επισκέπτες φέτος συμμετείχαν περισσότεροι από 40 φορείς, και γύρω στους 120 καλλιτέχνες. Περισσότερο, όμως, από ότι αυτά τα νούμερα μπορεί να μας λένε, τόσο η ποιότητα και το βάθος των δράσεων όσο και ο αντίκτυπος στους ανθρώπους που ήταν εκεί όπως τον προσλάβαμε μέσα από συζητήσεις και αλληλεπιδράσεις, με κάνει να πιστεύω ότι αυτή η προσπάθεια φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά στη συνειδητοποίηση της δικής τους ευθύνης και δυνατοτήτων αναφορικά με το θέμα της εμπορίας ανθρώπων.

«Το θέμα απασχολεί και αφορά περισσότερους  ανθρώπους από όσους κανείς θα φανταζόταν»

Η μεγάλη ανταπόκριση φοιτητών και αποφοίτων της ΑΣΚΤ στο κάλεσμα για δημιουργία έργων με θέμα το trafficking, όπως και οι γραφίστες  σε αντίστοιχο διαγωνισμό που δημιουργήσαμε, είναι ενδείξεις ότι το θέμα απασχολεί και αφορά περισσότερους  ανθρώπους από όσους κανείς θα φανταζόταν. Οι περισσότεροι από 50 εθελοντές που συμμετείχαν, παρά την ταλαιπωρία που υπέστησαν με τη βροχή ή την ορθοστασία, σχολίασαν πολύ θετικά τη συμβολή τους σε αυτή την προσπάθεια. Αυτή η ανταπόκριση, συμμετοχή και αλληλεπίδραση μάς δείχνει όχι μόνο ότι το trafficking είναι ένα καίριο και φλέγον ζήτημα αλλά και ότι είναι ένα θέμα που απασχολεί κάποιους ανθρώπους στο βαθμό που αποφασίζουν να δράσουν με όποια μέσα διαθέτουν για να το καταπολεμήσουν.

Ποια είναι η αίσθηση που σας έμεινε από τη φετινή διοργάνωση;
H διαπίστωση ότι κατέχοντας την εμπειρία της 1ης διοργάνωσης, φέτος ξεκίνησε να δημιουργείται μια κοινότητα μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και ατόμων (είτε μιλάμε για κρατικούς φορείς, μκο, καλλιτέχνες ή ευαισθητοποιημένους πολίτες ) οι οποίοι συναντήθηκαν σε ημερίδες, ομιλίες, παραστάσεις, εκθέσεις και workshops ή και στο περιθώριο αυτών στο πλαίσιο του διημέρου προκειμένου να ενημερώσουν, να ενημερωθούν και να συζητήσουν από κοινού σκέψεις και δράσεις ενάντια στην εκμετάλλευση ανθρώπων. Το φεστιβάλ μπορεί να σταθεί στα πόδια του, να αρθρώσει λόγο και να αγγίξει πολύ περισσότερους ανθρώπους.

dsc_5458-1

«Εν έτει 2016 δεν πιστεύω ότι υπάρχει κάποια γυναίκα που κακοποιείται και δεν ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές. Είμαστε στον 21ο αιώνα πια». Αυτή ήταν μία φράση που άκουσα από κάποιον θεατή μετά την προβολή ταινίας που έθιγε το θέμα του human trafficking, με μία γυναίκα να κακοποιείται συστηματικά και να μην μιλάει σε κανέναν για αυτό. Ποια είναι η απάντησή σας στο σχόλιο αυτό;
Μακάρι ο θεατής να είχε δίκιο. Η μάλλον πιο σωστά μακάρι να ίσχυε αυτό. Ήταν ο θεατής που ακούσατε άντρας; Τα νούμερα των θυμάτων  κακοποιημένων γυναικών δείχνουν δυστυχώς το αντίθετο. Γυναίκες 15 έως 44 ετών κινδυνεύουν περισσότερο από φαινόμενα βίας, παρά από ασθένειες και δυστυχήματα. Ναι μεν αρκετές γυναίκες απευθύνονται σε γραμμές βοήθειας αλλά πολύ μικρότερο ποσοστό προβαίνει στο επόμενο βήμα που είναι η συνάντηση με τους αρμόδιους κοινωνικούς λειτουργούς αν και δεν μπορούμε να γνωρίζουμε το ακριβές ποσοστό των περιπτώσεων αυτών. Επιπλέον πέρα από την αναφορά υπάρχει και δυσκολία στην αναζήτηση δομών προστασίας και υποστήριξης καθώς δεν υπάρχει αρκετή προβολή. Στις περιπτώσεις εκμετάλλευσης και εμπορίας τα πράγματα είναι ακόμα πιο σύνθετα καθώς το θύμα ενδέχεται να εκτίθεται σε πολύπλοκους συναισθηματικούς, σωματικούς, ψυχολογικούς και οικονομικούς εκβιασμούς. Οπότε ένα θύμα – γιατί θύματα trafficking είναι γυναίκες, παιδιά αλλά και άντρες – πολύ συχνά δεν ενημερώνει τς αρχές. Και φυσικά, υπάρχει μια τεράστια ανακολουθία στην απονομή δικαιοσύνης των υπευθύνων.

Το Human Trafficking έχει εκατομμύρια θύματα παγκοσμίως. Σε τι βαθμό αφορά τη χώρα μας και κατά προέκταση εμάς τους ίδιους;
Eνώ ελάχιστα περιστατικά καταγράφονται μιλάμε για 27.000.000 θύματα trafficking παγκοσμίως, αριθμός που δοκιμάζει τα όρια της ανθρώπινης φαντασίας. Πέρα από τη γνωστότερη μορφή trafficking που είναι αυτή της σεξουαλικής εκμετάλλευσης υπάρχουν και πάρα πολλά θύματα της εργασιακής εκμετάλλευσης. Αλλά για να μιλήσουμε για τα ελληνικά δεδομένα, το σχετικά πρόσφατο περιστατικό της Μανωλάδας μάς αποδεικνύει ότι καθημερινά άνθρωποι πέφτουν θύματα εξαναγκαστικής εργασίας.

«Να αρχίσουμε όλοι να δημιουργούμε καταναλωτική συνείδηση μηδενικής ανοχής απέναντι σε προϊόντα ανθρώπινης εκμετάλλευσης»

Ο Ουαλίντ, που τόσο βάναυσα κακοποιήθηκε και η υπόθεση του εξετάζεται αυτές τις μέρες, είναι μια άλλη περίπτωση, τα παιδιά που καθημερινά εξαναγκάζονται σε επαιτεία ή άλλες μορφές αναγκαστικής εργασίας είναι ακόμη μια και φυσικά υπάρχουν τόσες περισσότερες περιπτώσεις, οι οποίες δεν έχουν βρει ακόμη το δρόμο της δημοσιότητας και πόσο μάλλον της δικαιοσύνης. Οι ανισότητες σε εθνικά και διεθνή επίπεδα, οι αυξανόμενα περιοριστικές πολιτικές σχετικά με τους μετανάστες και πρόσφυγες και η ανερχόμενη ζήτηση για φθηνά και υπάκουα εργατικά χέρια, είναι λίγες μόνο από τις αιτίες που αναγνωρίζονται. Οι πολλαπλοί παράγοντες που αυξάνουν την ατομική ευαλωτότητα στο trafficking συμπεριλαμβάνουν την φτώχεια, τη βία και τις ρατσιστικές διακρίσεις. Θεωρούμε λοιπόν, ζήτημα υψίστης σημασίας ο κόσμος να ενημερωθεί και να ενημερώνεται συνεχώς ώστε η προσφυγική κρίση να μην εξελιχθεί σε κρίση εκμετάλλευσης ανθρώπων. Και σταδιακά να αρχίσουμε όλοι να δημιουργούμε καταναλωτική συνείδηση μηδενικής ανοχής απέναντι σε προϊόντα ανθρώπινης εκμετάλλευσης. Προφανώς λοιπόν, υπάρχει ακόμα τεράστιος δρόμος που πρέπει να διανύσουμε και οι στόχοι που έχουμε θέσει δεν επιτυγχάνονται τόσο γρήγορα. Όπως, όμως, περιέγραψα παραπάνω, οι δυσκολίες αυτές δεν αποτελούν αποτρεπτικό παράγοντα, αλλά αντίθετα λόγους για να εντείνουμε τις προσπάθειες μας.

Είμαστε εν αναμονή, λοιπόν, για το Φεστιβάλ Break The Chain 3;
Καιρού επιτρέποντος! Θεωρώντας ότι το Break the Chain δεν είναι μόνο μια διήμερη ετήσια εκδήλωση, αλλά μια συνεχόμενη εκστρατεία ευαισθητοποίησης. Έχουμε ήδη ξεκινήσει τις ενέργειες και επαφές  για το άμεσο μέλλον. Χτίζοντας ένα δίκτυο συνεργασιών με εγχώριους αλλά και διεθνείς εταίρους, στόχος μας είναι να ενεργοποιούμαστε όλο το χρόνο και το φεστιβάλ να είναι το σημείο συνάντησης, το επιστέγασμα και η επικοινωνία των προσπαθειών μας.

Σχετικά άρθρα:
– Break The Chain Festival 2: Εικόνες από το διήμερο φεστιβάλ κατά του Trafficking

– Break the Chain Festival 2016: Συνομιλούμε με Μάρω Δούκα, Κάτια Γέρου και Λευτέρη Πιταράκη, από την Άννα Ρούτση