Τρίτη πρωί βλέπω το βίντεο με την επινίκια ομιλία του Αχιλλέα Μπέου για την πανηγυρική εκλογή του ως νέος Δήμαρχος Βόλου. Κάνει μια ευθεία σύνδεση της διαφθοράς και της διασπάθισης του δημοσίου χρήματος με τους θολοκουλτουριάρηδες, καταδεικνύοντας έναν νέο υπερεχθρό, που η αλήθεια είναι πως λίγοι είχαν τολμήσει να τον ονοματίσουν τόσο ξεκάθαρα ως τώρα («Οι άνθρωποι των δήθεν προοδευτικών δυνάμεων, της δήθεν κουλτούρας και της τέχνης, οδήγησαν τη χώρα στον εξευτελισμό». «Τα λεφτά που έκλεβαν και τα έτρωγαν οι λίγοι, οι άνθρωποι των γραμμάτων και της τέχνης, θα τα δώσουμε στον κόσμο, για νέες θέσεις εργασίας, να φτιάξουμε το Βόλο που ονειρευόμαστε». «Για μας η τέχνη και η μουσική είναι οι άνθρωποι που μας διασκεδάζουν αλλά ποτέ δεν πέρασαν να πάρουν τον ιδρώτα σας από τα Υπουργεία Πολιτισμού και δήθεν κουλτούρας. Είναι ο κουμπάρος μου ο Καρράς, είναι πώς λέμε της Πάολας θα γίνει, είναι ο Ρέμος, ο Παντελίδης, ο Οικονομόπουλος, αυτοί που τους πληρώνουμε εμείς και δεν πήραν τον ιδρώτα σας, σε αντίθεση με τον Νταλάρα, τον Κιμούλη και το Φασουλή»). Και νομίζω πως ο Μπέος το έχει πιάσει πολύ σωστά το θέμα, νομίζω πως πολύ σωστά διαπιστώνει ότι σε πολιτικό επίπεδο ο πολιτισμός είναι ο εχθρός του, ότι ο πολιτισμός είναι στην απέναντι πλευρά. Και να που ωρίμασαν οι συνθήκες, αφού πρώτα την τελευταία τετραετία δυσφημίστηκε συνολικά η μεταπολίτευση και οι κατακτήσεις της, να ειπωθεί επιτέλους πως τη χώρα στο γκρεμό δεν την έριξαν μόνο τα εργασιακά δικαιώματα που εμπόδιζαν την ανταγωνιστικότητα, αλλά και η ειδικότερη έκφανση της ιδεολογικής ηγεμονίας της αριστεράς που συνίστατο στο να μην αναγνωρίζεται ως τώρα ότι τέχνη είναι η Πάολα κι ο Οικονομόπουλος κι ό,τι αρέσει στο λαό και ό,τι πληρώνει ο Μπέος κι οι πελάτες των μαγαζιών του.

Οπότε σε μια χώρα που θολό και δύσκολο πολιτισμικά και μη λαϊκό αναγορεύονται ο Νταλάρας, ο Κιμούλης κι ο Φασουλής, σε μια χώρα που 25 χρόνια ιδιωτικής τηλεόρασης έχουν ρίξει τον πήχη όσο πιο κάτω γίνεται, δεν ξέρω τι είναι πια και τόσο ανεξήγητο να ανθίσει πολιτικά, όταν υπάρχει εννοείται το πρόσφορο έδαφος της βαθύτατης οικονομικής κρίσης. Ας δούμε δηλαδή το φαινόμενο Χρυσή Αυγή και από την πολιτισμική του σκοπιά, ας το δούμε και υπό το πρίσμα το απολιτισμίκ, με το απολιτισμίκ να είναι σύμφυτο τελικά με το απολιτίκ, και το απολιτίκ να μπορεί να οδηγείται πολύ ευκολότερα στο φασισμό, που έχει εγγενώς μέσα του την περιφρόνηση για την κουλτούρα.

Έγραφα πριν δυο εβδομάδες για τις δυο ελληνικές ταινίες που είδα σε άδειες αίθουσες. Τρίτη απόγευμα, μετά το βίντεο του Μπέου, πηγαίνω στο Ταινιόραμα (ξεκίνησε στις 15 Μαϊου και θα συνεχιστεί ως τις 9 Ιουλίου, με 168 συνολικά ταινίες). Έχει Μπουνιουέλ. Όταν μπαίνω στην αίθουσα του Άστυ εκπλήσσομαι. Έχω ξεσυνηθίσει τις γεμάτες αίθουσες. Έχει πολύ κόσμο. Και μεγάλο μέρος αυτού του κόσμου είναι νέοι άνθρωποι. Και όσο ξεκινάει η προβολή αρχίζω και αισθάνομαι καλά, σαν να συμμετέχω σε κάτι που αφορά πολλούς, σαν να συμμετέχω σε μια κοινή εμπειρία, σε μια πράξη όχι σκέτα αισθητική αλλά και πολιτική, αρχίζω να αισθάνομαι ότι μπορεί να υπάρχει ακόμα ελπίδα, ή πως εν πάση περιπτώσει η ελπίδα περνάει και από εδώ, η ελπίδα περνάει και από τον Μπουνιουέλ.

Η Βιριδιάνα
είναι σε μοναστήρι και είναι έτοιμη να δώσει τους όρκους της και να γίνει για πάντα καλόγρια. Ο θείος της, που την χρηματοδοτεί, αλλά σπανίως την έβλεπε από κοντά, την καλεί να τον επισκεφτεί στο αρχοντικό του. Η Βιριδιάνα δεν θέλει, η Ηγουμένη της λέει πως πρέπει. Η Βιριδιάνα που έχει μεγαλώσει και μοιάζει τόσο πολύ με τη θεία της, η Βιριδιάνα που αν θα μπορούσε να βάλει για μια βραδιά το νυφικό της θείας, θα έκανε τόσο ευτυχισμένο τον θείο. Η οικουμενική νεκροφιλία των νεκρών ερώτων του «Δεσμώτη του Ιλίγγου» είναι εδώ. Ο θείος δεν καταφέρνει να την κρατήσει στην εκτός μοναστηριού ζωή με το καλό, δεν καταφέρνει να την κρατήσει στην εκτός μοναστηριού ζωή με την απάτη, καταφέρνει να την κρατήσει στην εκτός μοναστηριού ζωή με την ενοχή. Το σκοινάκι της κρεμάλας, το σκοινάκι ως παιχνίδι (δες κι εδώ μια παρόμοια ιστορία), το σκοινάκι ως ζώνη. Tο σκοινί με το οποίο είναι δεμένο ένα σκυλί σε μια άμαξα. Λυπάσαι και σώζεις ένα σκυλί από το μαρτύριό του, αλλά την ίδια ώρα στην απέναντι πλευρά του δρόμου ένα άλλο κάρο τραβάει ένα άλλο σκυλί. Ο οίκτος δεν αρκεί, η φιλανθρωπία δεν αρκεί, ακόμη και η καλύτερη εκδοχή του Χριστιανισμού, η εκτός εκκλησίας και μοναστηριού, η διάθεση να δώσεις και να μοιραστείς δεν αρκεί από μόνη της. Η Βιριδιάνα θέλησε να μείνει αγνή και το αποτέλεσμα ήταν ο θάνατος, η Βιριδιάνα θέλησε να δώσει τροφή και στέγη στους ζητιάνους της περιοχής και το αποτέλεσμα ήταν το χάος και η αταξία, η Βιριδιάνα λύνει πια τα μαλλιά της και πάει στο δωμάτιο του ξαδέλφου της. Το φλεγόμενο ακάνθινο στεφάνι και ο δίσκος που γυρίζει στο πικάπ. «Ξαδέλφη, από την πρώτη στιγμή που σε είδα, ήξερα ότι μια μέρα θα παίξουμε χαρτιά». Και με παρέα κιόλας.

Στον «Εξολοθρευτή Άγγελο» μια παρέα αστών θα μείνει εγκλωβισμένη στην ίδια της τη δεξίωση. Αυτή η γιορτή θα έχει δυο αστερίσκους. Θα διεξαχθεί χωρίς υπηρέτες οι οποίοι θα υπακούσουν στην παρόρμηση να φύγουν εγκαίρως. Κι οι καλεσμένοι δεν μπορούν να βγουν από την τραπεζαρία. Το αντιλαμβάνονται και οι ίδιοι πόσο παράλογο είναι. Αναρωτιούνται τι να συμβαίνει. Κανείς τους δεν μπορεί να βγει έξω, αλλά κανείς από τους απ’ έξω δεν μπορεί να μπει μέσα. Και στην ιδιοφυή σύλληψη της ταινίας το «μπορώ» είναι θέμα καθαρά ψυχολογικό και καθαρά υποκειμενικό. Δεν υπάρχει καμία εξωτερική δύναμη, κανένα εξωτερικό εμπόδιο. Απλά δεν μπορούν. Όλα είναι στο μυαλό. Κι όλα είναι μιμητισμός. Κι όλα είναι κοπαδοποίηση. Θα αναρωτηθούν για το παράλογο της κατάστασής τους μόνο στην αρχή, μόνο το επόμενο πρωί. Πάρα πολύ σύντομα θα πάψουν να αναρωτιούνται και θα πάψουν να προσπαθούν. Αποδέχονται τη νέα αυτή κατάσταση ως θέσφατο. Δεν προσπαθούν, δεν πηγαίνουν στην πόρτα, απλά ξέρουν ότι δεν μπορούν να βγουν. Κι αν βγουν θα βγουν όλοι μαζί.

Ξαναπλάθοντας την ιστορία απ’ την αρχή. Παίρνοντας μια διαφορετική της διακλάδωση. Για να πάνε όλοι μαζί να προσευχηθούν. Πάλι καθαροί, πάλι πλυμένοι, πάλι αξιοπρεπείς. Από το ναό της τάξης τους, στο ναό της θρησκείας τους. Δεν μπορούν να βγουν. Έξω έχει αστυνομικούς και πυροβολισμούς και πρόβατα. Αμήν.