«Λυπάμαι γιατί δεν μπόρεσα να τηρήσω το συμβόλαιό μου απόψε. Το συμβόλαιο που έχω εγώ με εσάς, το κοινό». Με αυτά τα λόγια έκλεισε η Cat Power την πολυαναμενόμενη συναυλία της την Παρασκευή το βράδυ. Άραγε, υπάρχουν κάποιοι άρρητοι κανόνες συμπεριφοράς μεταξύ του καλλιτέχνη – performer και του κοινού; Οι αντιδράσεις στα social media γνέφουν καταφατικά. Υπήρχε ένα συμβόλαιο που αθετήθηκε. Το κοινό πλήρωσε 25 ευρώ για να διασκεδάσει και αντ’ αυτού κλήθηκε να κάνει ψυχολογική υποστήριξη. Όσοι όμως ήταν παρόντες μέχρι τέλους, στη συγκινητική στιγμή όπου η Cat Power απολογήθηκε για τη βραδιά που είχε προηγηθεί, μετά βίας κρατιόντουσαν από το να ανέβουν στη σκηνή και να την αγκαλιάσουν. Συναυλιακός διχασμός!

Μόνη στη σκηνή, με μια κιθάρα κι ένα πιάνο. Το Fuzz ασφυκτικά γεμάτο. Διακόπτει συχνά, έχει προβλήματα με τον ήχο και με τα φώτα. «Μπορείτε να μου ρίξετε λίγο φως στο πιάνο; Δε βλέπω τα πλήκτρα, δεν μπορώ να παίξω. Δεν υπάρχει ένας προβολέας για να φωτίσετε;» Έχουν προηγηθεί δύο λιποθυμίες στην έναρξη της συναυλίας. Διέκοψε, φώναξε βοήθεια και έσπευσε η ίδια να δώσει από το νερό της. Όπως έκανε πριν από λίγους μήνες και στη συναυλία της στη Γαλλία. Συνεχίζει στο πιάνο σχεδόν χωρίς ανάσα. Και σα να χάνεται η επαφή με το κοινό, φαίνεται ότι δεν αντέχει, ότι προχωράει διεκπεραιωτικά, θέλει να τελειώνει. Μας μιλάει, αλλά με δυσκολία διακρίνουμε τι λέει. Στην ουσία ψιθυρίζει. Αισθάνεται άσχημα. Νιώθουμε άβολα. Το κοινό όμως τόσο υποστηρικτικό! Όσο εκείνη δεν αντέχει τον εαυτό της, τόσο αυτό της στέλνει κύματα αγάπης με ενθαρρυντικά χειροκροτήματα. Ένα κοινό ερωτευμένο άνευ όρων. Έπαιξε περίπου δυόμιση ώρες. Ήθελε να συνεχίσει, μα δεν θυμόταν άλλα τραγούδια. «Συγγνώμη, θυμάμαι μέχρι 30 – 35 κομμάτια απέξω». Στην υπόθεση «αθέτηση συμβολαίου με το κοινό», η ετυμηγορία είναι «έλλειψη επαγγελματισμού».

Η Cat Power στο Fuzz

Ποια είναι τα δικαιώματα και ποιες οι υποχρεώσεις του καλλιτέχνη, του κοινού και των διοργανωτών; Πρέπει το κοινό να γνωρίζει τα πάντα για τον καλλιτέχνη που πάει να δει; Τι θα γίνει επιτέλους με τις συναυλίες στην Ελλάδα και τα προβλήματα στον ήχο; Αυτά και πολλά ακόμα ερωτήματα επανήλθαν στην επιφάνεια, με αφορμή το live της Cat Power. Μια συναυλία που με το που ανακοινώθηκε επικράτησε μικρή αναταραχή στα social media και στους μουσικούς συντάκτες, που έσπευδαν να εξασφαλίσουν μια συνέντευξη μαζί της. Το πολυαναμενόμενο live μιας τραγουδοποιού που είχαμε την αίσθηση ότι ίσως και να μην έχουμε την ευκαιρία να τη δούμε και τρίτη φορά ζωντανά στη χώρα μας. Το είπε και η ίδια άλλωστε. Λόγω της επικείμενης γέννησης του παιδιού της (είναι 5 μηνών έγκυος) δεν ξέρει αν και πότε θα ξανακάνει παγκόσμια περιοδεία.

Ἐστὶν οὖν Συναυλία…
«εκτέλεση μπροστά σε ακροατήριο ενόργανης ή φωνητικής μουσικής ή και τα δύο μαζί, με ορισμένο πρόγραμμα». Είναι όμως μόνο αυτό; Γιατί μας γεννιέται η ανάγκη να συγκεντρωθούμε σε ένα μέρος και να ακούσουμε ζωντανά έναν καλλιτέχνη; Παλιότερα η ζωντανή επιτέλεση ήταν ο μοναδικός τρόπος να μεταδοθεί η μουσική. Σήμερα όμως με τις τόσες τεχνολογικές δυνατότητες, γιατί να μην καθίσουμε μόνοι ή με παρέα της επιλογής μας και όχι με χίλιους αγνώστους που σπρώχνουν, μιλάνε δίπλα στο αυτί μας και ποδοπατούνται, και να ακούσουμε με όποιο τρόπο θέλουμε τους αγαπημένους μας δίσκους; Μα γιατί, φυσικά, δεν υπάρχει τίποτα σαν τη ζωντανή εκτέλεση. Εκεί αντιλαμβάνεσαι, στις περισσότερες τουλάχιστον περιπτώσεις, το ταλέντο, τη δύναμη και την ενέργεια ενός καλλιτέχνη, εκεί τα πράγματα είναι λιγότερο τέλεια από τις άψογες πλέον, όμως μάλλον άψυχες εν τέλει ηχογραφήσεις, εκεί αυτή η αλληλεπίδραση τόσο με τον επί σκηνής διασκεδαστή, όσο και με το ίδιο το κοινό, η συνεύρεση με αυτούς τους 1000 αγνώστους, μπορεί να δημιουργήσει κάτι το μαγικό, που δεν μπορεί να αποθηκευτεί ως ψηφιακό δεδομένο σε κανέναν συμπαγή δίσκο. Και κάτι ακόμα. Μια τέτοια εμπειρία ενέχει το στοιχείο του ανεπανάληπτου, του μοναδικού. Που δεν δύναται να βιωθεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο ποτέ και από κανέναν άλλον, πέραν των παρευρισκομένων. Once in a lifetime που λέμε. Και αυτό, εμάς τους 1.500 που βρεθήκαμε την Παρασκευή στο Fuzz, θα μας ενώνει (ή θα μας χωρίζει κατά πώς φαίνεται) για πάντα.

Δεν αγαπώ τα live reviews. Σπάνια τα διαβάζω. Αποφάσισα να γράψω κάτι σαν review όχι γιατί η συναυλία δίχασε το κοινό, αλλά εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο έκλεισε η βραδιά. Η απολογία της, η τόσο ειλικρινής και απλόχερη συγνώμη της, ο τρόπος με τον οποίο μίλησε στο κοινό, ακόμη και ο τρόπος που μοίρασε τα λευκά τριαντάφυλλα, δεν μπορούσε να σε αφήσει ασυγκίνητο.

Την Παρασκευή το βράδυ είδαμε την Cat Power όπως είναι. Εύθραυστη, ανασφαλή, ειλικρινή και συγκινητική, παρανοϊκή και ανθρώπινη. Με ένα τεράστιο ταλέντο που έχει επιβιώσει παρά τη διαρκή της εσωτερική πάλη. Ίσως και εξαιτίας της. Η συναυλία ήταν, αλλά και δεν ήταν αυτό που περιμέναμε. Ήταν, για όσους ξέραμε πόσο δυσκολεύεται με τις ζωντανές εμφανίσεις της και δεν ήταν, γιατί παρ’ όλα αυτά περιμέναμε κάτι άλλο. Όμως δεν είναι η Beyonce ή η Lady Gaga. Δεν είναι μια τέλεια καλοκουρδισμένη μηχανή, που σε όποια πόλη του κόσμου κι αν βρεθεί, ανεξαρτήτως του τι της έχει συμβεί εκείνη τη μέρα, και ανεξάρτητα από τις αντιδράσεις του κοινού, θα δώσει την ίδια και απαράλλακτη παράσταση. Δεν έχει αυτό τον στυγνό επαγγελματισμό. Είναι μια εντελώς διαφορετική περίπτωση, και αυτό την κάνει ενδιαφέρουσα και αυτό την κάνει μοναδική και συγκινητική.

Η Cat Power έδωσε μια συναυλία δυόμιση ωρών, όταν τα περισσότερα ξένα ονόματα παίζουν μια με μιάμιση ώρα. Κάποιοι αποχώρησαν πριν το τέλος. Κατανοητό το ότι κουράστηκαν από τις διακοπές και τα προβλήματα. Έχασαν όμως το πιο ουσιαστικό κομμάτι της βραδιάς. Το κομμάτι όπου κάπως ήρθε σε ηρεμία με τα μέσα της, βρήκε το ρυθμό της, παράτησε τα όποια τεχνικά θέματα στην άκρη (είτε υπήρχαν στην πραγματικότητα, είτε στο μυαλό της), έπιασε το μικρόφωνο και πλησίασε σε απόσταση αναπνοής από το κοινό. Κι εκεί συνέχισε να τραγουδά με αυτή τη φωνή που δεν είναι μόνο χροιά, είναι και ερμηνεία, είναι και τρόπος εκφοράς των λέξεων και επικοινωνίας όλου του ψυχισμού της. Είναι η ίδια η Chan Marshall που βασανίζεται, που αυτοτιμωρείται, που έχει αναζητήσει τη λύτρωση στις τόσες καταχρήσεις, που «καθαρή πια» αυτολογοκρίνεται, που αναζητά την αγάπη και την ηρεμία με το δικό της παράξενο τρόπο. Και αυτά δεν χωράνε σε κανένα “συμβόλαιο”.

Ελπίζουμε να βρει αυτά που αναζητά. Και να την ξαναδούμε. Όπως είναι και όχι όπως εμείς θα θέλαμε να είναι.