Συνάντησα τη Δήμητρα Βλαγκοπούλου λίγο πριν την πρόβα της στο φουαγιέ του θεάτρου του Νέου Κόσμου, με αφορμή την καινούρια δουλειά του Έκτορα Λυγίζου με την oμάδα Grasshopper «Η τραγική ιστορία του Άμλετ, ενός πρίγκιπα της Δανίας» που κάνει πρεμιέρα στις 3 Μαΐου. Ο Έκτορας Λυγίζος εισβάλει στον κόσμο του Άμλετ με τη δική του ματιά χρησιμοποιώντας μεταφράσεις των Χειμωνά, Πολυλά και Καψάλη, χωρίς να αλλοιώνει το έργο. Η Δήμητρα είναι απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου και της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης. Στο θέατρο έχει συνεργαστεί με τους σκηνοθέτες: Α. Καραζήση, Θ. Μοσχόπουλο, Ν. Χατζόπουλο, Β. Αρδίττη, Σ. Λιβαθινό, Ε. Λυγίζο, Κ. Ευαγγελάτου και την ομάδα Βlitz. Το 2016 κέρδισε το Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για την ταινία “Park” της Σοφίας Εξάρχου, ενώ το 2017 ήταν υποψήφια για το Θεατρικό Βραβείο Μελίνα Μερκούρη.

Αυτό που μου έκανε μεγάλη εντύπωση είναι η πραότητα που βγάζει αυτό το πλάσμα. Μια συνεχής ησυχία που σε ηρεμεί και ταυτόχρονα ένα βλέμμα βαθύ αλλά λίγο φοβισμένο, με ένα τσιγάρο στο χέρι συνεχώς, κάπως μηχανικά σαν να θέλει να κρυφτεί πίσω από αυτό. «Με αγχώνουν τρομερά οι συνεντεύξεις», μου λέει και κάπως έτσι κάναμε μια υπέροχη κουβέντα για το θέατρο και το έργο που στήνουν:

Ποια είναι η Δήμητρα εκτός σκηνής;

Είμαι ένας άνθρωπος της εποχής μου. Προσπαθώ να βλέπω τι γίνεται γύρω μου και ν’ αφουγκράζομαι τα πράγματα. Δεν θέλω να μένω μόνο σ’ αυτά που μ’ ενδιαφέρουν όπως η δουλειά μου. Αυτό δεν το κάνω από υποχρέωση αλλά σαν ανάγκη, μου βγαίνει. Μου αρέσει να βλέπω θέατρο, ταινίες και να διαβάζω βιβλία. Επενδύω τα πάντα στους ανθρώπους που έχω κοντά μου και θέλω να έχω κοντά μου.

Άρα ουσιαστικά είσαι άνθρωπος του θεάτρου και εκτός θεάτρου. Είσαι ηθοποιός ανά πάσα στιγμή.

Νομίζω ότι είμαι, ναι.

Έχεις υπάρξει σε θέση να αμφισβητείς την επαγγελματική σου ταυτότητα;

Αυτό μου συνέβη όταν τελείωσα τον χορό. Το έζησα σ’ έναν απόλυτο βαθμό τελειώνοντας την Κρατική, όπου παρότι το ήθελα από μικρή ήρθε μια μεγάλη ματαίωση μέσα μου και επέλεξα ν’ ασχοληθώ με το θέατρο, όπου από τότε μέχρι τώρα που μιλάμε δεν μου έχει συμβεί ποτέ. Ακόμα και τις περιόδους που δεν έχω δουλειά και δεν ξέρω και αν θα ξανά έχω.

Σε αγχώνει η αστάθεια του επαγγέλματος;

Είναι σκληρό, δεν είναι κάτι που το μαθαίνεις. Μπορείς όμως να το διαχειρίζεσαι καλύτερα καθώς περνάνε τα χρόνια. Χρειάζεται μία ψυχραιμία αλλά δεν μπορείς να το ελέγξεις πάντα. Σε αυτές τις κενές περιόδους προσπαθώ να ασχολούμαι με πράγματα, τα οποία θα με δυναμώσουν πιο πολύ ως ηθοποιό. Νιώθω ότι εργάζομαι μέχρι να έρθει κάτι. Κάνω όλα αυτά που όταν δουλεύεις μπορεί να μην έχεις τον χρόνο. Θα μελετήσω, θα ψάξω πράγματα που μ’ αρέσουν και αυτό με κρατάει μάχιμη.

Δεν έχω ρωτήσει ποτέ κανέναν πώς νιώθει με τις συνεντεύξεις. Πώς είναι το συναίσθημα του να θέλει ο άλλος να αρπάξει λίγο από σένα;

Εγώ πιέζομαι και αγχώνομαι πάρα πολύ, συνήθως μου έχει τύχει να μου ζητάνε απαντήσεις γραπτά με ένα χρονικό περιθώριο, το οποίο είναι τρομερά πιεστικό γιατί πρέπει σε τρεις μέρες να γράψεις κάτι που ούτε εσύ ο ίδιος δεν ξέρεις και και το επεξεργάζεσαι, δεν είναι εύκολο να τα λεκτικοποιήσεις ειδικά αν αφορά παραστάσεις που είναι στο στήσιμο τους ακόμα. Εμένα μου παίρνει αρκετή ώρα να σκεφτώ και να γράψω κάτι, δεν ξέρω αν αυτό το άγχος είναι κατάλοιπο του σχολείου.

Πιστεύεις ότι η αποφοίτηση σου από το Εθνικό Θέατρο σαν όνομα και μόνο σε βοήθησε επαγγελματικά;

Πιστεύω ότι η περίοδος που αποφοίτησα ήταν καλές χρονιές από πλευράς διδασκαλίας. Είχαμε εξαιρετικούς καθηγητές και πιστεύω ότι βοήθησε. Σίγουρα το όνομα της σχολής φέρει ένα βάρος και ίσως από το όνομα και μόνο στο βιογραφικό να κάνει κάποιον να σε προσέξει περισσότερο σε μια ακρόαση. Βγαίνοντας όμως από την σχολή ένιωθα ότι ήμουν έτοιμη να αντεπεξέλθω στη διαδικασία των ακροάσεων σε σχέση με την παιδεία που είχαμε λάβει.

Το 2016 κερδίζεις το Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για την ταινία “Park” της Σοφίας Εξάρχου. Σημαίνουν κάτι για σένα τα βραβεία που δίνονται στο θέατρο και τον κινηματογράφο; Είναι σημαντικά;

Είναι κάπως περίεργο και δεν μπορώ να καταλάβω τα κριτήρια στην τέχνη. Μπορώ να τα καταλάβω στον αθλητισμό ή ακόμα και στο χορό που έκανα. Εκεί μπορώ να καταλάβω όταν κάτι είναι τεχνικά σωστό και κάτι άλλο δεν είναι. Όποτε δεν είναι ότι αμφισβητώ την αξία τού να επιβραβεύεις κάποιον για μια προσπάθεια αλλά σίγουρα πιστεύω ότι έχει και έναν συμπτωματικό χαρακτήρα. Σίγουρα αισθάνεσαι χαρά και ανεβαίνει η αυτοπεποίθησή σου, ειδικά με την ανασφάλεια που έχει αυτή η δουλειά αλλά δεν μπορώ να πω ότι προσωπικά βίωσα κάτι περισσότερο από τη στιγμή αυτή. Σίγουρα όμως είναι μια ώθηση για αυτόν που θα το πάρει. Τελειώνει πολύ γρήγορα όλο αυτό και πρέπει να πας παρακάτω.

Αυτό όμως δεν είναι το σωστό; Αν παραμείνεις στη στιγμή της δόξας δεν μένεις πίσω αφού τα πράγματα αλλάζουν;

Ναι σίγουρα είναι κάπως αναχαιτιστικό από την πορεία σου, πρέπει να πας παρακάτω. Τα επόμενα βήματα έχουν σημασία κι ας έχεις ένα δεκανίκι για να το κάνεις.

Πώς προέκυψε η τραγική ιστορία του Άμλετ;

Ήταν μια ιδέα του Έκτορα να κάνει αυτή την παράσταση, είναι μια διασκευή του Άμλετ μέσα από τρεις μεταφράσεις, του Χειμωνά, του Πολυλά και του Καψάλη. Έχει προκύψει ένα νέο έργο βασισμένο στον Άμλετ. Φαντάζομαι ήταν μια προσωπική του επιθυμία να κάνει αυτό το έργο.

Η επανάληψη των συνεργασιών, όπως αυτή με τον Έκτορα Λυγίζο, τι αποτέλεσμα έχει στη δουλειά; Είναι οι κώδικες επικοινωνίας σημαντικοί στο θέατρο;

Έχουμε ξανασυνεργαστεί άλλη μια φορά στο παρελθόν. Είναι πολύ ωραίο να συνεργάζεσαι ξανά μ’ έναν σκηνοθέτη. Υπάρχουν όντως κώδικες που έχουν χτιστεί και με την επανάληψη φωτίζονται οι δρόμοι που είναι χαραγμένοι, για να πας πιο μακρυά και πιο γρήγορα. Έτσι ωριμάζει το καλλιτεχνικό κομμάτι και υπάρχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Μπορείς να γίνεσαι πιο τολμηρός και πας πιο εύκολα σε απάτητα κομμάτια του εαυτού σου. Ξέρεις στην αρχή έχεις τη μητρική γλώσσα που σου δίνει η σχολή κι ύστερα είναι να μαθαίνεις καινούργιες λέξεις που δεν ξέρεις τι σημαίνουν και βουτάς βαθιά για να τους δώσεις νόημα. Είναι κάθε μέρα και μια καινούρια λέξη που στο τέλος κατακτάς και μιλάς με όλους την ίδια γλώσσα.

Πες μου μερικά πράγματα για το στήσιμο της παράστασης.

Αρχικά λόγω της διασκευής υπάρχει μια μεγάλη πύκνωση στο στήσιμο του έργου σε σχέση με τα πρόσωπα που μπορεί να μην υπάρχουν στη δική μας μεταφορά. Εκτός από τον Έκτορα που κάνει τον Άμλετ εμείς οι υπόλοιποι έχουμε πάνω από έναν ρόλους. Αφηγούμαστε με μια δίκη μας γλώσσα όχι μόνο μια ιστορία αλλά τους μηχανισμούς που πυροδοτούν την πλοκή της ιστορία, οπότε προσπαθούμε να βρούμε τα γρανάζια της μηχανής και να δούμε πώς λειτουργούν για να ανακαλύψουμε τον Άμλετ. Προσπαθώ τώρα να αποτυπώσω με λέξεις όλα αυτά που κάνουμε που δεν είναι ακόμα ούτε σε μένα ξεκάθαρο μιας και είμαστε υπό επεξεργασία. Αλλά θα είχε ενδιαφέρον να μιλούσαμε και μετά την παράσταση για να δούμε πώς τελικά έχουν κάτσει οι σκέψεις και ποιες γίνανε πράξη. Ξέρεις όταν τελειώνει κάτι απομακρύνεσαι από αυτό και κάνεις την αυτοκριτική σου και τότε είσαι σε θέση να αναλύσεις και να μιλήσεις πιο εύκολα για κάποια πράγματα.

Από ποια πλευρά προσπαθείτε να δείτε τον Άμλετ;

Κάπως όλα τα πρόσωπα καθρεφτίζουν τον Άμλετ. Για να τον δούμε διάφανο πρέπει να δούμε και όλες τις επιδράσεις των άλλων πάνω του. Ταυτόχρονα όλοι βιώνουν έναν Άμλετ μέσα τους αλλά απαντούν διαφορετικά τα ερωτήματά του. Είναι όλοι στο ίδιο παιχνίδι.

Ποιος είναι ο Άμλετ για σένα ως άνθρωπος και ποιος για τη Δήμητρα ως ηθοποιό;

Είναι ένας πολύ μοναχικός, συγκινητικός, βαθύς, ανήσυχος τύπος με πολλές ευαισθησίες που βιώνει έναν βαθύ διχασμό του ποιος είναι πραγματικά και ποιος καλείται να γίνει. Έρχεται αντιμέτωπος με μια πράξη που καλείται να κάνει, η οποία τον ξεπερνά και στην επίταση τού πρέπει διαλύεται για να φτάσει στο τέλος. Είναι μια φιγούρα σ’ ένα ξένο σύνολο και η μόνη λύση για να ενσωματωθεί είναι μια ατομική έκρηξη, συμπαντική και οι δυνάμεις που του ασκούν είναι τεράστιες και υπάρχει μια μεγάλη σύνδεση ανάμεσα στην σκέψη και τα συναισθήματα που οδηγούν στην αυτοκαταστροφή. Είναι ανθρώπινος με την έννοια του μεγαλείου που κρύβει ο άνθρωπος μέσα του. Τώρα λέω έτσι σκέψεις στην ουσία δεν ξέρω τι είναι ο Άμλετ. Σίγουρα κάτι δικό μου προβάλλω επάνω του. Χωράει τόσα πολλά που μπορεί να μιλάει κανείς για ώρες. Εμπεριέχει κάτι από άβυσσο πάντως.

Είναι τελικά το να ζει κανείς ή να μη ζει το σημαντικότερο ερώτημα μέσα στον Άμλετ αλλά και στη ζωή μας;

Το καταλαβαίνω σαν ένα ερώτημα στον εαυτό του γιατί δυσκολεύεται να υπάρξει και σαν απόρροια των πραγμάτων προκύπτει το ερώτημα: αν δεν αντέχεις την ύπαρξη σου μέσα σε κάποιες καταστάσεις νομίζω έρχεται μόνο του σαν ερώτημα. Είναι ένα βασικό του ερώτημα.

Γιατί επιλέγετε να ανεβεί η παράσταση στο τέλος της θεατρικής σεζόν;

Να σου πω την αλήθεια δεν ξέρω κάτω από ποια βάση επιλέχθηκε αυτή η περίοδος. Γνωρίζω ότι είναι μια επιχορηγούμενη παράσταση από το Υπουργείο Πολιτισμού και ίσως υπάρχει συγκεκριμένο πλαίσιο. Αυτό που ξέρω είναι σίγουρα ότι θα πάμε ξανά το φθινόπωρο κι αυτό είναι καλό γιατί θα έχουμε το χρόνο να επεξεργαστούμε κάποια πράγματα και να τα δούμε από μία απόσταση, που είναι σπάνιο να συμβεί.

Θα σε δούμε κάπου το καλοκαίρι;

Όχι, και δεν με πειράζει καθόλου, θέλω να ξεκουραστώ, βρίσκομαι για πρώτη φορά σε μια περίοδο που δεν έχω πάρει ούτε ένα ρεπό από το Νοέμβριο και χρειάζομαι αυτή την παύση τόσο πολύ.

Πώς βγαίνεις ψυχικά και σωματικά από αυτή τη σεζόν;

Κοίτα ήταν μια πολύ ωραία χρονιά για μένα αυτή, γιατί δούλεψα πολύ δημιουργικά. Το να παλεύεις για μεγάλο χρονικό διάστημα με τα όρια σου, σου δίνει τη δυνατότητα να τα ξεπεράσεις και να τα διευρύνεις. Κάτι πάντα αδειάζει και κάτι γεμίζει εσωτερικά και αυτό σε κρατάει σε μια εγρήγορση. Το βλέπω ξεκάθαρα τώρα που έκανα διαφορετικά πράγματα, πώς γεμίζει το ένα το άλλο. Με τη «Νεολιθική Νυχτωδία στην Κρονστάνδη» του Νίκου Καρούζου σε συνδυασμό με την «Κωμωδία των παρεξηγήσεων» και τον Άμλετ που ακόμα χτίζεται κατάλαβα πως όλα επικοινωνούν με κάποιον τρόπο και είναι σαν να δουλεύεις ένα μεγάλο έργο. Σαν να μένεις σε ένα μεγάλο σπίτι με πολλά δωμάτια που μπαίνεις και βγαίνεις με άνεση από το ένα στο άλλο και που σου γίνεται συνεχώς και πιο οικείο.

Info παράστασης:

Η τραγική ιστορία του Άμλετ, ενός πρίγκιπα της Δανίας | 3 Μαΐου – 2 Ιουνίου 2019 | Θέατρο του Νέου Κόσμου