Κείμενο: Άννα Σταυροπούλου

Πώς η «Η Ελλάδα Καινοτομεί»; Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στις μικροπιστώσεις και τις παραδοσιακές επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις; «Επισκεφθήκαμε τράπεζες στο εξωτερικό με μακρά εμπειρία στις μικροπιστώσεις και αντλήσαμε από την τεχνογνωσία τους», μας λέει ο Δημήτρης Οικονόμου, Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Eurobank, Επικεφαλής Γενικής Διεύθυνσης Small Business Segment, σε μια αναλυτική συζήτηση για την περίπτωση των μικροπιστώσεων, το ελληνικό «κενό» των χρηματοδοτήσεων και τη νεοφυή νεανική επιχειρηματικότητα, με τη Eurobank να είναι παρών στηρίζοντας τις επιτυχημένες επιχειρήσεις του αύριο. 

Πώς αποφάσισε η Eurobank να δραστηριοποιηθεί στις μικροπιστώσεις;

«Η χρηματοδότηση είναι όπως το οξυγόνο. Χωρίς αυτήν κανείς δεν μπορεί να αναπνεύσει στον κόσμο της οικονομίας. Η παροχή πιστώσεων σε εκείνους που δεν έχουν πρόσβαση στην τραπεζική πίστη δημιουργεί αμέσως ευκαιρίες για να γίνουν οικονομικά ενεργοί και παραγωγικοί».

«Έχουμε χρηματοδοτήσει 200 μικροεπιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν περισσότερες από 200 θέσεις εργασίας και να εκπαιδευτούν σε θέματα επιχειρηματικότητας πάνω από 840 άνεργοι και μικροεπιχειρηματίες»

Αν και αυτό το δανείζομαι από τον νομπελίστα καθηγητή Muhammad Yunus, γνωστός και ως ο «τραπεζίτης των φτωχότερων από τους φτωχούς» που είχε πρόσφατα μια συνάντηση με τη Διοίκηση της Eurobank, νομίζω πως απαντά και στο ερώτημά σας, αλλά και σε ένα θέμα που από μόνο του αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση, ειδικά για την Ελλάδα που πέρασε ένα μεγάλο και βίαιο σοκ λόγω της μακράς οικονομικής κρίσης.

Στη Eurobank στηρίζουμε την υγιή επιχειρηματικότητα σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής της, σε όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, έχοντας επενδύσει σε αυτήν σημαντικούς πόρους τα τελευταία χρόνια, καθώς πιστεύουμε ότι η έξοδος από την κρίση και η ανάπτυξη στη χώρα έρχεται από τις επιχειρήσεις όλων των μεγεθών, αλλά κυρίως από τις Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις. Ωστόσο, η στήριξη της Νεανικής και Καινοτόμου Επιχειρηματικότητας αποτελεί πυλώνα της στρατηγικής μας από το 2009, στο πλαίσιο του μετασχηματισμού του προτύπου της Οικονομίας για την έξοδο από την κρίση. Με στόχο τη διασύνδεση της Εφαρμοσμένης Έρευνας και της Καινοτομίας με την επιχειρηματική κοινότητα, διοργανώσαμε μαζί με τον ΣΕΒ το Διαγωνισμό «Η Ελλάδα Καινοτομεί» που ανέδειξε ένα σημαντικό πλούτο καινοτόμων προτάσεων, πλούτο που υπάρχει στα ελληνικά πανεπιστήμια αλλά και στον τομέα της έρευνας και που δυστυχώς δεν αναπτύσσεται και δεν αξιοποιείται όσο θα έπρεπε. Εκεί λοιπόν είδαμε ότι υπάρχει μια άλλη Ελλάδα, αυτή της έρευνας και της καινοτομίας, που όμως δεν είχε ευκαιρίες χρηματοδότησης, καθώς δεν πληρούνταν τα παραδοσιακά κριτήρια αξιολόγησης, που θέτουν οι εμπορικές τράπεζες προκειμένου να χρηματοδοτήσουν. Έπρεπε λοιπόν να καλύψουμε το κενό.

Με ποιο τρόπο καλύψατε το κενό στη χρηματοδότηση;

Το 2013, με στόχο τη στήριξη της νεοφυούς νεανικής επιχειρηματικότητας, δημιουργήσαμε μαζί με το Corallia το πρόγραμμα egg – enter•grow•go, ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο επιχειρηματικής επώασης (incubation), επιτάχυνσης (acceleration) και συνεργασίας (co-working). Ήδη βρισκόμαστε στην έναρξη του 7ου κύκλου, ενώ συνολικά έχουμε βοηθήσει 435 νέους, οι οποίοι δημιούργησαν 100 νομικές οντότητες (εταιρείες). Βλέποντας τη δυναμική, θελήσαμε να αναπτύξουμε λύσεις για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων του egg και μέχρι σήμερα έχουμε χρηματοδοτήσει πάνω από 25 start-ups. Η συνεργασία μας με την AFI (Action Finance Initiative), που ξεκίνησε το 2015, μας έδωσε την ευκαιρία να διευρύνουμε το πλαίσιο υποστήριξης σε μια ευρύτερη κοινότητα ευπαθών ομάδων, καλύπτοντας πλήρως το χρηματοδοτικό κενό που ανέφερα προηγουμένως. Αυτή η συνεργασία ουσιαστικά ολοκληρώνει τη στρατηγική μας για end-to-end στήριξη της υγιούς επιχειρηματικότητας. Η AFI, μια Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρία με ιδρυτικούς εταίρους την ActionAid Hellas και τη γαλλική οργάνωση ADIE, αναλαμβάνει την προ-αξιολόγηση, το mentoring και την καθοδήγηση των εταιριών. Η Eurobank υποστηρίζει τη χρηματοδότησή τους μέσω του προγράμματος EaSi (Employment and Social Innovation) σε συνεργασία με το EIF, για υπάρχουσες και νέες εταιρίες, δημιουργώντας προοπτική σε πολλούς νέους, αυτοαπασχολούμενους, ανέργους κ.α.

Τι χρηματοδοτήσεις έχετε πραγματοποιήσει σε συνεργασία με την AFI;

Με το πρόγραμμα των μικροπιστώσεων μέσω της AFI, χρηματοδοτούμε νεοφυείς ή υπάρχουσες επιχειρήσεις για κεφάλαια κίνησης ή επενδύσεις μέχρι του ποσού των 12.500 €, με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους: Μειωμένα επιτόκια, χωρίς έξοδα αξιολόγησης και χωρίς εξασφαλίσεις, με μια πολύ γρήγορη και ευέλικτη διαδικασία έγκρισης. Αρχικά το πρόγραμμα προσφερόταν μόνο στην περιοχή της Αττικής από μεμονωμένα καταστήματα και σύντομα επεκτάθηκε στη Θεσσαλονίκη.  Σήμερα, ακολουθώντας τα βήματα επέκτασης της AFI, το πρόγραμμα έχει επεκταθεί στις Σέρρες, τη Βέροια, τα Γιαννιτσά, την Κόρινθο, τις Κυκλάδες, τη Θήβα και τη Χαλκίδα. Μέχρι στιγμής, μέσω του Προγράμματος έχουμε χρηματοδοτήσει 200 μικροεπιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν περισσότερες από 200 θέσεις εργασίας και να εκπαιδευτούν σε θέματα επιχειρηματικότητας πάνω από 840 άνεργοι και μικροεπιχειρηματίες. Και μερικά ακόμη ενδιαφέροντα στατιστικά στοιχεία: Οι μισοί από τους επιχειρηματίες που χρηματοδοτήθηκαν ήταν άνεργοι πριν, 40% είναι γυναίκες, ενώ ένα 20% είναι κάτω των 30 ετών. Επίσης σημαντικό, 1 στις 5 εταιρίες που χρηματοδοτήσαμε έχουν εξωστρεφή προσανατολισμό.

Τι διαφορές βλέπετε ανάμεσα στις μικροπιστώσεις και τις παραδοσιακές επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις;

Όταν αξιολογούμε μια νεοσύστατη, ή στα πρώτα βήματα επιχείρηση, λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τον ανθρώπινο παράγοντα, την ποιότητα των μετόχων και του management, καθώς και το επιχειρηματικό σχέδιο. Η αξιολόγηση απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση από τον παραδοσιακό πιστωτικό έλεγχο μιας ώριμης επιχείρησης. Απαιτεί και μια διαφορετική τραπεζική κουλτούρα. Για να μπορέσουμε να ενταχθούμε σε αυτή τη διαφορετική φιλοσοφία, επισκεφθήκαμε τράπεζες στο εξωτερικό με μακρά εμπειρία στις μικροπιστώσεις και αντλήσαμε από την τεχνογνωσία τους. Στη μετάβασή μας αυτή και στην ορθή αξιολόγηση βοηθάει πάρα πολύ η στήριξη που παρέχει η AFI με την προ-αξιολόγηση των προτάσεων και το mentoring κατά την ανάπτυξη της επιχείρησης. Η αξιολόγηση γίνεται επί του επιχειρηματικού σχεδίου χωρίς κοινωνικούς όρους και στεγανά, διακρίσεις ή προκαταλήψεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εγκρισιμότητα των αιτημάτων φτάνει το 95%, ενώ η διαδικασία επιλογής και έγκρισης προστατεύει από τις επισφάλειες.

Δώστε μας μερικά παραδείγματα επιχειρήσεων που χρηματοδοτήθηκαν μέσω του προγράμματος:

Όπως με κάθε επιχείρηση που βλέπουμε, κάθε περίπτωση κρύβει και μια ιστορία με όραμα και πάθος. Ιδιαίτερα όμως στην περίπτωση των μικροπιστώσεων, βλέπουμε νέους και άτομα από ευπαθείς ομάδες που δίνουν έναν έντιμο αγώνα σε πολύ ανταγωνιστικές συνθήκες και, ίσως χωρίς τη στήριξη της χρηματοδότησης, η ιδέα τους να μην είχε την ευκαιρία να καρποφορήσει. Βλέπουμε αυτές τις επιχειρήσεις ως το φυτώριο, που παράγει επιτυχημένες επιχειρήσεις του αύριο. Και εμείς θέλουμε να είμαστε εκεί από τα πρώτα τους βήματα. Ενδεικτικά,  τέτοια παραδείγματα είναι: Η εταιρεία Astarti του Χάρη Τζωρτζόπουλου, η οποία εδρεύει και δραστηριοποιείται στο νησί των Κυθήρων. Οι σκοποί της Astarti είναι, η προώθηση της βιολογικής γεωργίας στο νησί των Κυθήρων, η αξιοποίηση της τοπικής παραγωγής, τόσο από ιδιόκτητες παραγωγές όσο και από συνεργαζόμενες καθώς και η προώθηση της φιλοπεριβαλλοντικής συνείδησης για την προστασία του φυσικού πλούτου των Κυθήρων. Η Astarti είναι μια επιχείρηση με οικογενειακό χαρακτήρα και ασχολείται με την παραγωγή, τυποποίηση και εμπορία βιολογικών και παραδοσιακών κυθηραϊκών προϊόντων. Οι δραστηριότητες της οικογένειας πολύ σύντομα επεκτάθηκαν στην παραγωγή και άλλων βιολογικών προϊόντων όπως σαπούνια, παξιμάδια και θαλασσινό αλάτι, καθώς και σε υπηρεσίες αγροτουρισμού. Ο Χάρης απευθύνθηκε στην AFI ζητώντας την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για την ανάπτυξη νέων προϊόντων αλλά και συμβουλευτικές υπηρεσίες στο συγκεκριμένο κομμάτι.

«Βλέπουμε αυτές τις επιχειρήσεις ως το φυτώριο, που παράγει επιτυχημένες επιχειρήσεις του αύριο. Και εμείς θέλουμε να είμαστε εκεί από τα πρώτα τους βήματα»

H εταιρεία  “PHEE IKE”,  η οποία μάλιστα διακρίθηκε στη λίστα Forbes “30 under 30”.  Η πορεία της PHEE, με έδρα την Πάτρα, ξεκίνησε το 2015, όταν ο Σταύρος Τσομπανίδης και ο Δρ. Νικόλαος Αθανασόπουλος ακολούθησαν το όραμά τους για την αξιοποίηση των φυκιών που εναποτίθενται ετησίως στις παράκτιες περιοχές της χώρας μας. Έπειτα από δυο έτη έρευνας και ανάπτυξης, κατόρθωσαν να αναπτύξουν και να κατοχυρώσουν μία καινοτόμο μέθοδο παραγωγής που αποσκοπεί στην αναγέννηση των νεκρών φύλλων της Ποσειδωνίας, φέρνοντας τα φύκια στην καθημερινή μας ζωή με έναν εναλλακτικό και πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Η PHEE παράγει και εμπορεύεται μία γκάμα χρηστικών προϊόντων επενδυμένων με την πολυχρηστική επιφάνεια PΗΕΕboard. Θήκες για κινητά τηλέφωνα, συσκευασίες πολυτελείας, είδη σπιτιού και ρακέτες θαλάσσης, έχουν ήδη κερδίσει τους καταναλωτές εντός και εκτός συνόρων. Τελευταίο δημιούργημα της PHEE είναι σκελετοί γυαλιών ηλίου σε στρατηγική συνεργασία με την εταιρεία Zylo στην Σύρο. Το PHEEboard έχει επιπλέον εφαρμογές στον κλάδο του επίπλου και της διακόσμησης εσωτερικών χώρων.

Και τόσες άλλες, όπως τη Nutree, το πρώτο ελληνικό brand που στοχεύει να εντάξει υγιεινά σνακ από αγνές και αυθεντικές πρώτες ύλες στην καθημερινότητα όλων μας,  το Mini Tennis Club, το πρώτο indoor tennis club για παιδιά, η Cleopatra’s Sponges του δύτη Αργύρη Κουτρούμπα που καλλιεργεί και επαναφέρει στην παγκόσμια αγορά το μοναδικής ποιότητας ελληνικό φυσικό σφουγγάρι, η αλυσίδα πλέον βρεφικών κολυμβητηρίων «Χελωνάκια» που εμπλουτίζει συνεχώς τις υπηρεσίες της, αλλά και η εταιρία παροχής προσωποποιημένων τουριστικών υπηρεσιών In the Know Concierge Services, εταιρείες όλες τους που έχουν γίνει success stories και έχουν αναδειχθεί σε πλέον αναγνωρίσιμα brands.