Αν οι σχέσεις σου με το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας περιορίζονται στην πύλη απ’ όπου θα ξεκινήσουν οι καλοκαιρινές σου διακοπές, τότε το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά ίσως είναι για σένα απλά ένα ακόμα θέατρο. Για τους Πειραιώτες ωστόσο τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά, με τις παρέες να δίνουν ραντεβού στα σκαλιά του για να ξεκινήσουν από εκεί ζωηρά την τσάρκα τους προς το Πασαλιμάνι.

Όλα ξεκινούν το 1883 όταν ο, τότε δήμαρχος, Τρύφωνας Μουτζόπουλος παίρνει προεκλογικά την απόφαση για την κατασκευή του έργου. Το έργο εγκρίνεται, ενώ η δημαρχία περνά τελικά στον Αριστείδη Σκυλίτση, ο οποίος και επισπεύδει τις διαδικασίες. Μετά δανείων και δημοπρασιών ξεκινάει την ίδια χρονιά η ανέγερση του Δημοτικού Θεάτρου πάνω σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ιωάννη Λαζαρίμου, για να ολοκληρωθεί δώδεκα χρόνια μετά, το 1895, επί δημαρχίας Θεοδώρου Ρετσίνα. Θίασοι της εποχής αναλαμβάνουν αμέσως το καλλιτεχνικό του πρόγραμμα, τονώνοντας έτσι την πολιτιστική πραγματικότητα της πόλης. Με τα χρόνια όμως το θέατρο σώπασε. Οι παραγωγές άρχισαν να μειώνονται, μέχρι που δεν έμεινε τίποτα να θυμίζει την πάλαι ποτέ αίγλη του οικοδομήματος, πέρα από το ίδιο το οικοδόμημα. Μέχρι το 2007 η δραστηριότητα του θεάτρου είχε φτάσει στο ναδίρ, όταν και κρίθηκε απαραίτητη πλέον η ανακαίνισή του προκειμένου να επιστρέψει στην πολιτιστική δράση του Πειραιά.

Με την ανακαίνιση αναδείχθηκε ακόμα πιο έντονα ο μπαρόκ διάκοσμος αλλά και σχεδιασμός του κτηρίου. Τα 8000 τ.μ., η πεταλόσχημη πλατεία, οι 600 θέσεις και οι 3 σειρές θεωρείων σε συνδυασμό με τον παλιό μηχανισμό υποσκηνίου (που επέτρεπε το ανεβοκατέβασμα των σκηνικών στα τρία επίπεδα της σκηνής) και τα τρία αναβατόρια (δύο για ηθοποιούς και ένα για σκηνικά), συνθέτουν την εικόνα ενός σπάνιου μπαρόκ θεάτρου σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η πλατεία πλαισιώνεται από το διώροφο φουαγιέ – που συναντά κανείς με την είσοδό του στο θέατρο- , γραφεία, ευρύχωρα καμαρίνια, ενώ οι ηθοποιοί έχουν στην διάθεσή τους ακόμα και ξεχωριστή αίθουσα συγχαρητηρίων. Στο τρίτο επίπεδο του θεάτρου, έχουμε πανοραμική θέα της σκηνής ενώ αντικρίζουμε στο θόλο τον εντυπωσιακό πολυέλαιο που διασώζεται μέχρι σήμερα και που κάποτε λειτουργούσε με γκάζι. Ανεβαίνοντας τις σκάλες για το τέταρτο επίπεδο του θεάτρου, συναντάμε το «καλούπι» του θόλου που είναι κατασκευασμένο από ξύλο καραβιού. Οι καραβομαραγκοί της εποχής είχαν βάλει κι αυτοί το χεράκι τους στην κατασκευή του θεάτρου. Πλέον δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία… το θέατρο ήταν ένα δώρο από τους Πειραιώτες στους Πειραιώτες.

Χτισμένο με την πλάτη στο λιμάνι και κοιτώντας την Ακρόπολη, το κτήριο εγκαινιάζεται για δεύτερη φορά, μετά το 1895, στις 22 Οκτωβρίου του 2013, με ευοίωνες προοπτικές και την ελπίδα πως θα αποκτήσει την αίγλη που στερήθηκε τόσες δεκαετίες. Καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΘΕ.ΠΕΙ ορίστηκε ο σκηνοθέτης κ. Τάκης Τζαμαργιάς, ο οποίος και επιμελήθηκε του καλλιτεχνικού προγράμματος 2013 – 2014.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει κυρίως συμπαραγωγές και φιλοξενίες, αφού η σκιά των επερχόμενων δημοτικών εκλογών δεν επιτρέπει τον μακροχρόνιο προγραμματισμό. Παρ’όλα αυτά δεν παύει να είναι μια αξιόλογη προσπάθεια καθιέρωσης του θεάτρου στον πολιτιστικό χάρτη της Αθήνας, και πάνω απ’ όλα μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της σχέσης του θεάτρου με τους Πειραιώτες. Γι’ αυτό άλλωστε και οι τιμές εισόδου στις παραστάσεις του θεάτρου θα είναι προσιτές, με μέγιστη τα 18€ και σπανίως τα 25€, όταν πρόκειται για μεγάλες συμπαραγωγές, ώστε να διασφαλίζονται τα έξοδα συντήρησης του χώρου. Ανάμεσα στις παραγωγές που θα φιλοξενήσει το Δημοτικό Θέατρο είναι η «Ιλιάδα» του Στάθη Λιβαθινού και η «Ρομαντική μου Ιστορία» που τρέχει ήδη στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, ενώ τα χριστούγεννα θα ζήσουμε το «Πνεύμα των Χριστουγέννων» μέσω της Καμεράτας. Τον Ιανουάριο σε συνεργασία με τη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, θα πραγματοποιηθεί επίσης η συναυλία «Επτά θανάσιμα αμαρτήματα» του Σ. Γασπαράτου, ενώ τον Απρίλιο το ρεμπέτικο θα έχει την τιμητική του με μια συναυλία-αφιέρωμα στην ξακουστή τετράδα του Πειραιά (Μ. Βαμβακάρη, Γ. Μπάτη, Α. Δέλια, Σ. Παγιουμτζή). Το πρόγραμμα κλείνει τον Ιούνιο με μία έκθεση προς τιμήν του πειραιώτη ζωγράφου Γιάννη Τσαρούχη.

Ο κ. Τζαμαργιάς δεν έκρυψε τον εξωστρεφή χαρακτήρα που φιλοδοξεί να έχει το θέατρο, με «ανοίγματα» στον ευρύτερο Πειραιά όπως τους χώρους του ΟΛΠ και του Σιδηροδρομικού Σταθμού του Αγίου Διονυσίου, ενώ αναφέρθηκε στο Δημοτικό Θέατρο ως εξής: «Ζωντανός χώρος, ένα λιμάνι στον πολιτισμό με στοχευμένες δράσεις πολλαπλών κατευθύνσεων και τάσεων αλλά ενός επιπέδου, με γεγονότα για όλες τις ηλικίες με έμφαση κυρίως στους νέους, που λαμβάνει σοβαρά υπόψη του την εντοπιότητα αλλά και χωρίς να περιορίζεται σε αυτήν, προβάλλοντας όλες τις μορφές τέχνης με προεξάρχουσα την τέχνη του Διονύσου».

Άδεια πλατεία, γεμάτη πλατεία. Μια αντίθεση που κυριαρχούσε για χρόνια, με την πλατεία εντός του θεάτρου άδεια και την πλατεία μπροστά απ’ τα σκαλιά του γεμάτη. Ήταν μια αγάπη μονόπλευρη, με τους ντόπιους να αγαπούν το θέατρο – έστω και σα σύμβολο – , και το θέατρο να τους γυρνά την πλάτη επιδεικτικά. Τα πράγματα πλέον φαίνεται να αλλάζουν, με το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά να είναι έτοιμο να προσφέρει στους Πειραιώτες, αυτά που τους στέρησε τόσα χρόνια. Το περιφραγμένο θέατρο-εργοτάξιο, δίνει τη θέση του σε ένα θέατρο ανοιχτό με παραστάσεις από το διεθνές και ελληνικό δραματολόγιο, με συναυλίες, εκθέσεις, ξεναγήσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα. Δε μένει παρά να ευχηθούμε η προσπάθεια αυτή να είναι καρποφόρα και σύντομα ο Πειραιάς εκτός από εμπορικό, να γίνει και πολιτιστικό λιμάνι!

Μπορείτε να βρείτε όλο το πρόγραμμα για την περίοδο 2013 – 2014 εδώ.