«ποταμώ γαρ ουκ έστιν εμβήναι δις τω αυτώ» – Ηράκλειτος

Δημιουργούμε μια ψευδαίσθηση σταθερότητας επειδή δε βλέπουμε τις συνεχείς αλλαγές, στις οποίες υπόκεινται τα πάντα γύρω μας. Με την ίδια έκπληξη υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας πως κανείς δεν μένει ίδιος, ούτε σωματικά ούτε ψυχικά ούτε διανοητικά. Αυτή η διαρκής τροποποίηση των ανθρώπων, των συνθηκών και του φυσικού κόσμου γύρω μας, είναι στο μεγαλύτερο βαθμό ανεξάρτητη από εμάς, ανεξέλεγκτη και μας τρομοκρατεί κάθε φορά που τη διαπιστώνουμε. Η αποδοχή της αλλαγής δεν αφορά μόνο εμάς, αλλά και τα γύρω μας.
Ο προσωκρατικός «σκοτεινός» Ηράκλειτος πίστευε ότι δεν μπορείς να μπεις στο ποτάμι δυο φορές εννοώντας τις αλλαγές εξαιτίας της αέναης ροής του, αλλά και τις αλλαγές που υφίσταται το υποκείμενο.

Το διαρκώς εξελισσόμενο εικαστικό τοπίο της Αθήνας με τους αναρίθμητους αυτοδιαχειριζόμενους χώρους καλλιτεχνών, τις διατομεακές συνεργασίες και εκδηλώσεις και την ασίγαστη ενέργεια που έχει προσελκύσει πολλούς μη Έλληνες καλλιτέχνες να εγκατασταθούν εδώ, είναι η αφορμή για τον τίτλο της έκθεσης «Στο Ίδιο Ποτάμι Δύο Φορές» σε επιμέλεια των Margot Norton και Natalie Bell που οργανώνει το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ και το New Museum της Νέας Υόρκης, σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη και παρουσιάζει την έκθεση καλλιτεχνών που ζουν στην Αθήνα. Με περισσότερους από τριάντα δημιουργούς κάθε ηλικίας και εθνικότητας, οι οποίοι μετέρχονται όλα τα εικαστικά μέσα, η έκθεση θα παρουσιάσει το πορτρέτο μιας πόλης της οποίας ο καλλιτεχνικός δυναμισμός συνεχίζει να ξεδιπλώνεται καθώς οι καλλιτέχνες αναζητούν νέα μοντέλα δημιουργίας και ανταλλαγής.

Αμαλία Βέκρη , ...and I Watched Everything Melt I , 2018. Ακρυλικό και ακρυλική gouache σε καμβά , 40 x 50 cm . Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

Αμαλία Βέκρη , …and I Watched Everything Melt I , 2018. Ακρυλικό και ακρυλική gouache σε καμβά , 40 x 50 cm . Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

Καθώς η ίδια η πόλη τελεί υπό διαρκή μεταμόρφωση και οι καλλιτέχνες της πάντοτε έβρισκαν και εξακολουθούν να βρίσκουν τρόπους να καταγράφουν τα μεταλλασσόμενα τοπία της μελετώντας τα χαρακτηριστικά της, εξετάζοντας μνημεία και απομεινάρια ή διερευνώντας τον χαρακτήρα των ανθρώπων της και των δημόσιων χώρων. Η μεταμόρφωση είναι κεντρικό στοιχείο στη δουλειά πολλών καλλιτεχνών: τα μέσα αψηφούν τη σταθερότητα και καταγράφουν τις διακυμάνσεις της φόρμας και οι καλλιτεχνικές πρακτικές θολώνουν τα όρια ανάμεσα στα εικαστικά είδη και ύφη.

Για κάποιους δημιουργούς στην έκθεση, η ροή που αναφέρεται στην Ηρακλείτεια ρήση προτείνει μια άλλη προσέγγιση της ταυτότητας σε μια εποχή, όπου οι πολιτικοί αγώνες όσων πασχίζουν να ορίσουν τη φυλετική ή σεξουαλική τους ταυτότητα είναι και καίριοι και ταραχώδεις, στην Ελλάδα όσο και ανά τον κόσμο. Στα έργα της έκθεσης η αλλαγή και η μετουσίωση δεν είναι απλώς συνεχείς αλλά και ευπρόσδεκτες ως θεμέλια της ενέργειας και του χαρακτήρα που διαμορφώνει την Αθήνα και τους πολυάριθμους καλλιτέχνες της.

Άγγελος Παπαδημητρίου , Farewell Art , 1991 – 92. Σίδηρος, λάδι, ακρυλικό χρώμα και καμβάς , 210 x 170 cm . Ευγενική παραχώρηση Συλλογή Δ.Δασκαλόπουλου . Φωτο: Νίκος Μάρκου

Άγγελος Παπαδημητρίου , Farewell Art , 1991 – 92. Σίδηρος, λάδι, ακρυλικό χρώμα και καμβάς , 210 x 170 cm . Ευγενική παραχώρηση Συλλογή Δ.Δασκαλόπουλου . Φωτο: Νίκος Μάρκου

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες:

Αμαλία Βεκρή (γενν. 1983, Αθήνα)
Νικόλας Βεντουράκης (γενν. 1981, Αθήνα)
Βαγγέλης Βλάχος (γενν.1971, Αθήνα)
Ειρήνη Βουρλούμη (γενν. 1979, Αθήνα)
Εύα Γιαννακοπούλου (γενν. 1977, Αθήνα)
Αναστασία Δούκα (γενν. 1979, Αθήνα)
Neritan Zinxhiria (γενν. 1989, Τίρανα)
Delia Gonzalez (γενν. 1972, Μαϊάμι, Φλόριντα)
Λάκης & Άρης Ιωνάς / The Callas (Λάκης Ιωνάς [γενν. 1974, Αθήνα], Άρης Ιωνάς [γενν. 1975, Αθήνα]) Διονύσης Καβαλλιεράτος (γενν. 1979, Αθήνα)
Εύη Καλογηροπούλου (γενν. 1985, Αθήνα)
Κατερίνα Κομιανού (γενν. 1984, Αθήνα)
Navine G. Khan-Dossos (γενν. 1982, Λονδίνο) / Σ.Υ.Δ.
Παναγιώτης Λουκάς (γενν. 1975, Αθήνα)
Πέτρος Μώρης (γενν. 1986, Λαμία)
Ραλλού Παναγιώτου (γενν. 1978, Αθήνα)
Βασίλης Παπαγεωργίου (γενν. 1991, Αθήνα)
Άγγελος Παπαδημητρίου (γενν. 1952, Κιάτο)
Ρένα Παπασπύρου (γενν. 1938, Αθήνα)
Ευτύχης Πατσουράκης (γενν. 1967, Κρήτη)
Αναστασία Παύλου (γενν. 1993, Αθήνα)
Γιώργος Πρίνος (γενν. 1977, Αθήνα)
Κώστας Σαχπάζης (γενν. 1977, Θεσσαλονίκη)
Βαλίνια Σβορώνου (γενν. 1991, Αθήνα)
Εύα Στεφανή (γενν. 1964, Αλεξάνδρεια, Βιρτζίνια)
Σωκράτης Σωκράτους (γενν. 1971, Πάφος)
Αλέξανδρος Τζάννης (γενν. 1979, Αθήνα)
Ίρις Τουλιάτου (γενν. 1981, Αθήνα)
Δημήτρης Τσουανάτος (γενν. 1944, Αθήνα)
Παύλος Φυσάκης (γενν. 1969, Αθήνα)
Ελένη Χριστοδούλου (γενν. 1965, Αθήνα)

Διονύσης Καβαλλιεράτος , Philosophers forming a human pyramid , 2014. Εφυαλωμένο κεραμικό, μπρούντζος, χαλκός , 120 x 160 x 40 cm . Ευγενική παραχώρηση του καλλιτέχνη. Φωτο : Boris Kirpotin , Αθήνα

Διονύσης Καβαλλιεράτος , Philosophers forming a human pyramid , 2014. Εφυαλωμένο κεραμικό, μπρούντζος, χαλκός , 120 x 160 x 40 cm . Ευγενική παραχώρηση του καλλιτέχνη. Φωτο : Boris Kirpotin , Αθήνα

Την έκθεση συνοδεύει εικονογραφημένος κατάλογος σε σχεδίαση της An Art Service, με δοκίμιο των επιμελητριών και κείμενα από τη Νάντια Αργυροπούλου, τη Δανάη Γιαννόγλου, τη Delia Gonzalez και τον Θεόφιλο Τραμπούλη, με στόχο τη δημιουργία μιας πηγής πληροφοριών για την πολύπλευρη αθηναϊκή εικαστική σκηνή — από τα underground happenings και τις ακτιβιστικές πρωτοβουλίες μέχρι τους αυτοδιαχειριζόμενους χώρους και τα διαδικτυακά art zines.

Η έκθεση Στο Ίδιο Ποτάμι Δύο Φορές ακολουθεί την The Equilibrists / Οι Εξισορροπιστές του 2016, που είχε επίσης διοργανωθεί από το New Museum και το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ και ήταν βασισμένη στο πνεύμα του Βραβείου ΔΕΣΤΕ — ενός θεσμού για την αναγνώριση υποσχόμενων νέων καλλιτεχνών της Ελλάδας που δινόταν ανά διετία μεταξύ 1999–2015. Η έκθεση αντανακλά επίσης έναν από τους σκοπούς του Μουσείου Μπενάκη, ενός ιστορικού φορέα με στόχο τη γεφύρωση παρελθόντος και παρόντος και ευθυγραμμίζεται και με την αφοσίωση του New Museum στην παρουσίαση αναδυόμενων καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο, με κορυφαία εκδήλωση τη γνωστή του Triennial, η οποία ετοιμάζεται και πάλι για το 2021.

Το New Museum είναι το μοναδικό μουσείο στη Νέα Υόρκη που επικεντρώνεται αποκλειστικά στη σύγχρονη τέχνη. Το New Museum, το οποίο ιδρύθηκε το 1977, αποτελεί ένα κέντρο εκθέσεων, ενημέρωσης και καταγραφής υλικού για σύγχρονους καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο. Από την ίδρυσή του σε ένα γραφείο στην οδό Hudson έως τη μόνιμη εγκατάστασή του το 2007 στο κτήριο της οδού Bowery, σε σχεδιασμό του αρχιτεκτονικού γραφείου SANAA, το New Museum συνεχίζει να αποτελεί έναν χώρο πειραματισμού, πρωτοποριακής τέχνης και νέων ιδεών.

Το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε στη Γενεύη το 1983 από τον συλλέκτη Δάκη Ιωάννου. Το ΔΕΣΤΕ πραγματοποιεί ένα εκτεταμένο εκθεσιακό πρόγραμμα που προωθεί νεοεμφανιζόμενους όσο και καθιερωμένους καλλιτέχνες και στοχεύει στη διεύρυνση του κοινού της σύγχρονης τέχνης, τη δημιουργία ευκαιριών για νέους καλλιτέχνες και τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ σύγχρονης τέχνης και πολιτισμού. Η ευελιξία του εκθεσιακού προγράμματος του ΔΕΣΤΕ καθιστά το Ίδρυμα ικανό να ανταποκρίνεται άμεσα στις εξελίξεις του κόσμου της τέχνης, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, και να υλοποιεί ενδιαφέροντα εγχειρήματα που αφορούν την κοινωνία σήμερα.

Ελένη Χριστοδούλου

Ρένα Παπασπύρου

Αλέξανδρος Τζάννης

ΑλέξανδροςΤζάννης,Blue black layers over the white cities, 2018.Στυλό διαρκείας σε χαρτί,σίδηρος, μαγνήτες, μεταβλητέςδιαστάσεις. Ευγενική παραχώρηση του καλλιτέχνη. Φωτο:Thomas Hamen

Αναστασία Δούκα , The actress (Elli Lambeti by Anastasios Gkiokas, 1998 at Delphon street, Athens), 2017. Χάρτινο εκμαγείο , μεταβλητές διαστάσεις. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας. Φωτο: Αναστασία Δούκα

Αναστασία Δούκα , The actress (Elli Lambeti by Anastasios Gkiokas, 1998 at Delphon street, Athens), 2017. Χάρτινο εκμαγείο , μεταβλητές διαστάσεις. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας. Φωτο: Αναστασία Δούκα

Παναγιώτης Λουκάς

Παναγιώτης Λουκάς | Perception vs Persuasion

Info έκθεσης:

Στο Ίδιο Ποτάμι Δύο Φορές | 21 Ιουνίου – 22 Σεπτεμβρίου 2019 | Μουσείο Μπενάκη – Κτήριο της οδού Πειραιώς