Η Ανωτάτη Σχολή Καλών τεχνών στην οδό Πειραιώς είναι ένα έργο τέχνης από μόνη της. «Η έκθεση της Documenta 14, στον Εκθεσιακό Χώρο «Νίκος Κεσσανλής» διαπνέεται από ζητήματα καλλιτεχνικής διαμόρφωσης και εκπαιδευτικού πειραματισμού», αναφέρει ο κατάλογος των εκθέσεων.

Η μοναδική ιστορία μιας Ελληνίδας κατασκόπου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην documenta 14

Η πιο εύστοχη παρατήρηση είναι η αρχική: Πάνω από την είσοδο του κεντρικού κτιρίου της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών στην οδό Πειραιώς βλέπουμε την πινακίδα με τη χιουμοριστική παράφραση του συνθήματος «Ένας στο χώμα χιλιάδες στον αγώνα», η οποία γράφει: «Ένας στο ΜοΜΑ χιλιάδες στον αγώνα» – παράφραση που κλείνει πονηρά το μάτι στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, υποδηλώνοντας ότι καθορίζει τις βαθμίδες της καλλιτεχνικής επιτυχίας. Για να μη κλείνει μόνο πονηρά το μάτι, η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το πιο μεγάλο καλλιτεχνικό εργαστήριο αυτής της χώρας πρέπει να αλλάξει για όλους μας και κυρίως για τους φοιτητές της, τωρινούς και επόμενους.

Οι αόρατοι ήρωες κάθε έκθεσης, οι ομάδες παραγωγής δουλεύουν ακόμα

Οι αόρατοι ήρωες κάθε έκθεσης, οι ομάδες παραγωγής δουλεύουν ακόμα στα έργα της Agnes Denes.

Bili Bidjocka, J’ai l’impression qu’il y a une relation entre la fille de salle et le noir qui fait le ménage

Bili Bidjocka, J’ai l’impression qu’il y a une relation entre la fille de salle et le noir qui fait le ménage, γράφει η κουρτίνα.

Ο 54χρονος Bili Bidjocka από το Καμερούν, εργάστηκε πάνω στο σκάκι, ένα κυρίαρχο παιχνίδι πειθαρχίας και μάθησης, ως αντικείµενο και ως φιλοσοφική ιδέα. Αφηγείται τις γνώσεις που το σκάκι – ως παιχνίδι και ως φιλοσοφία – έχει ενσαρκώσει στα 1.500 χρόνια της ιστορίας του κι επίσης τις διάφορες επιστηµολογίες που διέδωσε καθώς εξαπλωνόταν, από τον υποηπειρωτικό, τον περσικό, τον αφρικανικό και τον αραβικό κόσµο, στην Ευρώπη και στην Αµερική. Πίσω από την κουρτίνα ένα τεράστιο σκάκι υπάρχει στημένο, ένα σκηνικό μιας στημένης και ακίνητης παρτίδας σκακιού. Αλληγορικά και συμβολικά το σκάκι σημαίνει εξουσία και καταπίεση, σχέσεις εξουσίας που περνούν από τον νικημένο στον νικητή, προνόμια και δομές καταπιεστικών εποχών.

María Magdalena Campos-Pons και Neil Leonard, Ηχοχάρτης της πόλης Ματάνσας, 2017

María Magdalena Campos-Pons και Neil Leonard, Ηχοχάρτης της πόλης Ματάνσας, 2017

Η Ματάνσας είναι η γενέτειρα της María Magdalena Campos-Pons, μια πόλη της Κούβας, με πολλές γέφυρες νεοκλασικά κτίρια και στοιχεία πολιτισμικού και εμπορικού πλούτου, η οποία ονομάζεται και «Αθήνα της Κούβας». Εντελώς διαφορετική πόλη από την Αβάνα, λέγεται ότι η ονομασία αυτή εξελίχθηκε από εξαιρετικές πολιτισμικές ζυµώσεις, µεταξύ άλλων µιας εκλεκτικιστικής μουσικής παράδοσης, εμπλουτισµένης από Αφρικανούς που έφτασαν εκεί μέσω του διατλαντικού δουλεμπορίου. Σε ένα φανταστικό κήπο με τροπικά και ελληνικά φυτά, η Campos-Pons κάνει μια καταγραφή των ήχων της πόλης Ματάνσας, έναν ηχοχάρτη σε συνεργασία με τον σύντροφό της συνθέτη και σαξοφωνίστα Neil Leonard και από το 1986 ασχολείται με αυτούς τους ήχους και τη συμβολή τους στην κοινωνία.

Olaf Holzapfel

Olaf Holzapfel

Ο Olaf Holzapfel γεννήθηκε στη Δρέσδη το 1967, σε μια χώρα που δεν υπάρχει πια, την ανατολική Γερμανία και η ενηλικίωσή του συμπεριελάμβανε τη διάβαση του συνόρου µεταξύ Ανατολής και Δύσης επί Ψυχρού Πολέµου. Επικεντρώνει καιρό τώρα το ενδιαφέρον του στους διαχωρισµούς, στις οριοθετήσεις και στα σύνορα ή, ακριβέστερα, στους ενδιάµεσους χώρους. Καθώς το άγχος της Ευρώπης γύρω από τα πορώδη σύνορά της βρίσκεται, δυστυχώς, στο επίκεντρο της παρανοϊκής αίσθησης περί ταυτότητας, το έργο του Holzapfel δεν θα µπορούσε να είναι πιο επίκαιρο ή εύστοχο, µιας και ο καλλιτέχνης επιλέγει να στρέψει το βλέµµα του σε ένα σύνορο πέρα από την ανατολική Μεσόγειο και συγκεκριµένα στη νότια – κεντρική Χιλή (ίδιο γεωγραφικό πλάτος, διαφορετικό ηµισφαίριο), τόπο αρκετών παλαιότερων έργων του Holzapfel, για την ολοκλήρωση των οποίων χρειάστηκε η στενή συνεργασία του τοπικού πληθυσµού καθώς και µια στοιχειακή εξάρτηση από τις γηγενείς παραδόσεις όσον αφορά τη δόµηση, την κατασκευή και την παραγωγή.

Ciudad Abierta, Amereida Phalène Latin South América (2017)

Ciudad Abierta, Amereida Phalène Latin South América (2017)

 

Info:

documenta 14 στην Αθήνα | 8 Απριλίου – 16 Ιουλίου 2017