Το Επιγραφικό Μουσείο είναι βυθισμένο στη σιωπή του πρωϊνού. Ελάχιστοι ήχοι φτάνουν και οι αίθουσες, οι σιωπηλές, είναι γεμάτες λέξεις, γράμματα και έννοιες, αν σκύψεις επάνω σε ένα κομμάτι μπορεί να φανταστείς, καθώς προσπαθείς και εσύ να διαβάσεις, ότι ακούς μια φωνή κάποιου που διαβάζει ένα ψήφισμα, ενός άλλου που σχολαστικά σκαλίζει τιμές και φόρους και ίσως τα γέλια κάποιων που ήπιαν από μια κούπα κρασί και χάραξαν μετά τα ονόματά τους. Είναι ένας κόσμος με θραύσματα ιστορίας, με αριθμούς περίτεχνα γραμμένους σε κομμάτια πέτρας, ένας κόσμος σχεδόν ανεξιχνίαστος, ο κόσμος του Eπιγραφικού Mουσείου.

Στη νότια πλευρά του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, σχεδιασμένο από τους αρχιτέκτονες Λούντβιχ Λάνγκε, Παναγή Κάλκο και Ερνστ Τσίλλερ, το μουσείο ιδρύθηκε το 1885 και περιγράφεται ως το μεγαλύτερο στο είδος του στον κόσμο, καθώς στις συλλογές του είναι ενταγμένες 13.536 επιγραφές. Οι πρώτες συλλογές του ήταν έργο του Κυριάκου Πιττάκη, που συνέλεγε αδιάκοπα από διάφορες περιοχές της Αθήνας, όπου υπήρχαν ορατά μνημεία ή ερείπια μνημείων.

Το Χαμένο Κείμενο, μια βίντεο-περιήγηση στο Επιγραφικό Μουσείο, είναι η αφορμή να περιηγηθούμε ξανά στις αίθουσες και τους θησαυρούς του. Το Χαμένο Κείμενο είναι το έργο της εικαστικού και επίκουρης καθηγήτριας του Εργαστηρίου Ζωγραφικής της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Νίνας Παππά, η οποία με το έργο της τα τελευταία χρόνια ερευνά το θέμα του χρόνου, της γραφής και της ανθρώπινης φωνής. Η Νίνα Παππά συμπύκνωσε σε μια 40λεπτη διαδρομή μέσα στο μουσείο με 18 στάσεις, -οι οδηγίες των οποίων δίνονται μέσω του τάμπλετ που παίρνουμε στην είσοδο, ενώ συνδυάζουν την εικόνα της οθόνης του με τη φυσική εικόνα απέναντί μας-, όχι μόνο την εμπειρία της ξενάγησης αλλά την συνδύασε με αυτή της μαρτυρίας, καθώς μιλούν οι μελετητές, διακεκριμένοι Έλληνες και ξένοι επιγραφικοί.

Φοράμε τα ακουστικά και αρχίζουμε τις διαδρομές μέσα στις αίθουσες του μουσείου. «Στο Επιγραφικό Μουσείο βρίσκονται οι περισσότερες επιγραφές στον κόσμο. Πολλές είναι φθαρμένες ή σπασμένες. Σε κάποιες σώζονται λίγα γράμματα, σε άλλες ελάχιστα ίχνη. Ένας επιγραφικός αρχίζει από τα ίχνη αυτά και αν είναι τυχερός, θα μπορέσει να ξαναδιαβάσει το χαμένο τους κείμενο. Από αυτές τις επιγραφές αρχίζουν όλα», ακούμε στα ακουστικά τη φωνή του αφηγητή.

Η διαδρομή μέσα στο μουσείο είναι πολυεπίπεδη, μια σύνθετη οπτικοακουστική εμπειρία στον κόσμο της επιγραφικής, που μας φέρνει σε επαφή όχι μόνο με τα ευρήματα αλλά και με τις εμπειρίες, τις αναμνήσεις και τα βιώματα των επιγραφικών επιστημόνων που βρίσκονται στο επίκεντρο του video walk. Οι επιστήμονες μάς υποδέχονται στον χώρο τους και μας αποκαλύπτουν σημειώσεις, χειρόγραφα, φωτογραφίες, βιβλία, διαφάνειες και έκτυπα για να μας περιγράψουν τους ιδιαίτερους τρόπους της έρευνάς τους. Μας αφηγούνται ιστορίες για τις χρονοβόρες και αγωνιώδεις προσπάθειές τους να αποκρυπτογραφήσουν τα φθαρμένα κείμενα και να συναρμολογήσουν τις τεμαχισμένες επιγραφές. Το επιστημονικό προσωπικό του Μουσείου μιλά επίσης για τις επιγραφές, περιγράφει την καθημερινότητά του και μας ξεναγεί σε χώρους κλειστούς για το κοινό.

Μετά από σαράντα λεπτά, όσο διαρκεί αυτός ο περίπατος, θέλεις να σκύψεις ξανά όχι μόνο στις επιγραφές αλλά και στην εργασία αυτή, την τόσο λεπτομερή, την τόσο εξαντλητική, να καταλάβεις την αξία των εκθεμάτων που μπορεί να μην είναι εντυπωσιακά σε όψη πολλές φορές, αλλά είναι καθηλωτικά για την ιστορία, την πίστη των ανθρώπων, τις ιστορικές τους αποφάσεις και την καθημερινότητά τους. Ο περίπατος αυτός που έχει ως αφετηρία την πρακτική των site-specific εικαστικών παρεμβάσεων, την παράδοση του ντοκιμαντέρ και την αισθητηριακή δυναμική των τεχνικών της επαυξημένης πραγματικότητας (augmented reality) πραγματοποιείται για πρώτη φορά σε ελληνικό μουσείο και είναι ένα συναρπαστικό, καθοδηγητικό και απλό ταξίδι μέσα στην πολύπλοκη αυτή πτυχή της αρχαιολογίας. Εύχομαι να μείνει μόνιμα εκεί και να το απολαύσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι επισκέπτες.

Η εικαστικός Νίνα Παππά

Info:

«Το Χαμένο Κείμενο» έγινε με τη συνεργασία του επιστημονικού προσωπικού του Επιγραφικού Μουσείου, της Ελληνικής Επιγραφικής Εταιρείας, της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα (The American Schoolof Classical Studies at Athens), του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αθηνών (Deutsches ArchäologischesInstitut Athen), του Κέντρου Sara B. Aleshire για τη Μελέτη της Ελληνικής Επιγραφικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Berkeley (The Sara B. Aleshire Center for the Study of Greek Epigraphy, University of California, Berkeley), και των Αρχείων Επιγραφικής I.G. στην Ακαδημία Επιστημών Βερολίνου-Βραδεμβούργου (InscriptionesGraecae der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften). Παράλληλα, υποστηρίχθηκε χορηγικά από το Ίδρυμα Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου και από το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη. Την παραγωγή συντόνισε η Delta Pi.

Το Χαμένο Κείμενο – Video Walk | καθημερινά εκτός Τρίτης, από τις 08:30 – 15:30 | Διάρκεια: 40 λεπτά | Επιγραφικό Μουσείο