Ένα χρόνο μετά το εντυπωσιακό Infinite mix, την έκθεση που διοργάνωσε η Hayworth Gallery με καλλιτέχνες της, το Vinyl Factory φιλοξενεί και φέτος στα Store Studios του κεντρικού δρόμου The Strand του Λονδίνου μια από τις πιο ενδιαφέρουσες εκθέσεις της πόλης. Αυτή τη φορά γιορτάζοντας τα πενήντα χρόνια μιας άλλης πολύ σημαντικής λονδρέζικης γκαλερί, της Lisson Gallery.

Το Εverything at once παίρνει τον τίτλο του από μια φράση του John Cage:

Στις μέρες μας όλα γίνονται με τη μία και οι ψυχές μας είναι βολικά ηλεκτρονικές, λέει ο Cage και προσθέτει μετά μυστηριωδώς και παιχνιδιάρικα σε παρένθεση τη λέξη (omniattentive), (ως γνωστόν λάτρευε τις παρενθέσεις όπως και το να παίζει με τις λέξεις). Τώρα η λέξη αυτή, η όχι και πολύ συνηθισμένη αποτελείται από το omni (λατινικό όλα) και το attentive (προσεκτικός, και προστατευτικός).

Τι εννοεί λοιπόν εδώ με το omniattentive;

Είναι η (ηλεκτρονική) ψυχή μας ετοιμοπόλεμη απέναντι σε όλα; Είναι στραμμένη η προσοχή της στα άπειρα μέτωπα που ανοίγει η ηλεκτρονική εποχή; Ή οφείλει να προσέχει τα πάντα γύρω της για να προστατευτεί; Είναι μια ρήση χαρμόσυνη ή προειδοποιητική; Ή μήπως τελικά εστιάζω στη λάθος λέξη και αυτό που πραγματικά κάνει ποιητική και σηκώνει το φρύδι σε αυτή τη φράση να είναι οι, τόσο απρόσμενη γειτνίαση του, ηλεκτρονικές με το ψυχές;

Σε μια εποχή, άλλωστε, όπου όλα γίνονται πια ηλεκτρονικά -από τις αγορές μέχρι την επικοινωνία- η ψηφιοποίηση της ψυχής ίσως και να μην μοιάζει με λεξιλόγιο επιστημονικής φαντασίας. Ηλεκτρονικές προσωπικότητες, ηλεκτρονικές επικοινωνίες, γνωριμίες και συναλλαγές – ηλεκτρονικές ζωές με ηλεκτρονικές ψυχές. Μια νέα κοινωνία ταχύτητας, αμεσότητας χωρίς υλικότητα, νέων απαιτήσεων αναγκών και ελλείψεων, νέων κινδύνων και νέων ευκαιριών.

Peloponnese Line, 2017

Peloponnese Line, 2017 – Richard Long

Εκθέσεις πάνω στη σχέση του ψηφιακού μέσου με την τέχνη έχουμε δει πολυάριθμες στο Λονδίνο τον τελευταίο καιρό (θυμίζω το εντυπωσιακό Electronic Superhighway στην White Chapel και το Big Bang Data στο Somerset House του 2016). Η έκθεση στο The Store έχει μεν σαν αφορμή μια γόνιμη φράση ενός γκουρού της ηλεκτρονικής εποχής -ο Cage όχι μόνο δεν δίστασε ποτέ μπροστά σε όλες τις ψηφιακές δυνατότητες της εποχής του αλλά τις πήγε και βήματα παραπέρα- τελικά όμως σε χαώνει, όχι δυσάρεστα, μέσα από ένα σύνολο εξαιρετικών έργων (οι καλλιτέχνες της Lisson είναι μια εκλεκτή ομάδα ομολογουμένως) που δεν δείχνουν να σχετίζονται με κάποιον προφανή τρόπο.

Υπό αυτή τη συνθήκη βέβαια η διαθέσιμη και δημιουργική φαντασία του επισκέπτη μπορεί πάντα να στήσει τον δικό της ιστό και η ηλεκτρονική του ψυχή να δικαιώσει τον τίτλο και το θέμα της έκθεσης.

Lick in the Past, Laure Provoste

Lick in the Past 2016, Laure Provoste

Το σημαντικό πάντως είναι ότι μπορεί κανείς να δει σημαντικά αντιπροσωπευτικά έργα από ονόματα όπως Abramovic, Ai WeiWei, Dan Graham, Tony Cragg, Art&Language μεταξύ άλλων, αλλά και κάποιες ιδιαίτερα αξιοσημείωτες δουλειές από όχι και τόσο γνωστούς καλλιτέχνες. Η νεαρή Γαλλίδα Laure Provoste για παράδειγμα, που πήρε το Turner το 2013, με τη video art δουλειά της Lick in the Past φτιάχνει ένα παράδοξο και ίσως λίγο ενοχλητικό φιλμικό δοκίμιο πάνω στο όνειρο και τη σεξουαλικότητα σε ένα πολύ προσωπικό ιδίωμα που θα θύμιζε μόνο Pipilotti Rist.

Al Araba Al Madfuna III, 2015 - Wael Shawky

Al Araba Al Madfuna III, 2015 – Wael Shawky

Ο Αιγύπτιος Wael Shawky παρουσίαζει επίσης μια από τις πιο αξιοπρόσεχτες δουλειές της έκθεσης με το βίντεο Al Araba Al Madfuna III, όπου παιδάκια με ενήλικες φωνές πρωταγωνιστούν σε μια μυθική διήγηση κινηματογραφημένη στο αρνητικό της, σχολιάζοντας τη θρησκεία, την ερμηνεία και το ανοίκειο.

A Chamber for Horwitz, Sonakinatography Transcriptions in Surround Sound, 2015

A Chamber for Horwitz, Sonakinatography Transcriptions in Surround Sound, 2015 – Haroon Mizra

Ο Βρετανός Haroon Mizra, από την άλλη, με την εγκατάσταση A Chamber for Horwitz, Sonakinatography Transcriptions in Surround Sound, όπου κάνει μια οπτικοακουστική ανάγνωση ενός γεωμετρικού σχεδίου της Channa Horwitz μέσω χρωμάτων και ήχων, είναι ίσως ό,τι πιο κοντινό στα λόγια -και στις πράξεις- του Cage.

At the Edge of the World II, 1998

At the Edge of the World II, 1998 – Anish Capoor

Άλλα έργα που ξεχωρίζουν είναι η υποβλητική Άκρη του κόσμου του Anish Capoor με τον αιμάτινο ουρανό να καλύπτει την όραση κάτω από ένα μυστηριώδες αντικείμενο που θα μπορούσε να είναι τεράστιο καπέλο ή ιπτάμενος δίσκος, η εντυπωσιακή «μελανόμορφη» τεράστια τοιχογραφία του Ai WeiWei όπου αφηγείται λυρικά, απρόσμενα και γλαφυρά την Οδύσσεια των μεταναστών στη γνωστή προσωπική του συμβολική γλώσσα, και το ατμοσφαιρικό Channels της Susan Hiller, με ηχογραφήσεις από μεταθανάτιες εμπειρίες ανά τον κόσμο να αναπαράγονται ηχητικά μπροστά σε ένα πάνελ πολυάριθμων οθονών που αναβοσβήνουν.

 Odyssey, 2016 - Ai WeiWei

Odyssey, 2016 – Ai WeiWei

Δύο-τρεις ακόμα λόγοι να επισκεφτεί κανείς τα Store Studios επ’ευκαιρία της έκθεσης:

– Το συγκλονιστικό βίντεο του Αφροαμερικάνου Arthur Jafa Love Is The Message, The Message Is Death κάτω από μια σκηνή Αμερικάνικου Χριστιανικού κηρύγματος, μια συνεργασία με την Serpentine Gallery στην ταράτσα του κτηρίου. Πρόκειται για μια μετα-μελό συρραφή πολλαπλών κινηματογραφικών εικόνων με θέμα τη μαύρη κουλτούρα, σε όλες της τις εκφάνσεις, αριστοτεχνικά μονταρισμένη στο ρυθμό του gospel hip-hop κομματιού του Kanye West Ultralight Beam.

– Το test pattern [N°12] του Ιάπωνα εικαστικού, συνθέτη και εξπέρ στο απίθανο αντικείμενο της Αρχαιολογίας Δεδομένων (Data Archaeology) Ryoji Ikeda -που αν και ανεξάρτητο του everything at once μοιάζει ιδιαίτερα σχετικό- με την τεράστια επιδαπέδια οθόνη πάνω στην οποία ο θεατής μπορεί να ανέβει και να γίνει μέρος μιας ηλεκτρονικής οπτικοακουστικής σύνθεσης, σα να εισέρχεται σε τηλεοπτικά παράσιτα.

– Το πανέμορφο υπερμοντέρνο καφέ του Store, πνιγμένο στα φυτά εσωτερικού χώρου, με τεράστιους καναπέδες και τζαμαρίες προς μια παραδόξως γοητευτική βιομηχανική θέα στο ποτάμι, lounge μουσικές στο background και τις πιο ενδιαφέρουσες φιγούρες της πόλης να γευματίζουν δίπλα σου.

 —

Info έκθεσης:

Everything at once | 5 Οκτωβρίου – 10 Δεκεμβρίου 2017 | Studio One, Store Studios