Οι γυναίκες που έχει φωτογραφίσει η Δανέζα φωτογράφος Pernille Koldbech Fich τις βλέπεις κάθε μέρα στη γειτονιά σου. Στον δρόμο και στη λαϊκή. Είναι προσεκτικά ντυμένες και πηγαίνουν στο στέκι τους. Είναι οι γυναίκες που «ετοιμάζονται για την παραλία» -όπως είναι και ο τίτλος του πρότζεκτ που ετοίμασε στην Αθήνα (Preparing for the Beach), περνώντας χρόνο σε ΚΑΠΗ και σε Λέσχες φιλίες και φωτογραφίζοντας γυναίκες της τρίτης ηλικίας να κάνουν την ήπια γυμναστική τους.

Όταν η Pernille Koldbech Fich ήταν μικρή, έβλεπε τη μητέρα της να γυμνάζεται στο πάτωμα του σπιτιού τους. Από τη μητέρα της διατηρεί μια ανάμνηση φιλαρέσκειας, μια ανάμνηση που ξεθωριάζει και έρχεται με έναν τρόπο να την αποκαταστήσει με τα πορτρέτα των γυναικών που φορώντας λύκρα μπλουζάκια και μακό με μηνύματα που πολλές φορές δεν ξέρουν τι σημαίνουν ποζάρουν άνετα στον φακό της κάνοντας τις συνηθισμένες γυμναστικές τους κινήσεις.

Η Δανέζα φωτογράφος που ζει στην Αθήνα επισκέφθηκε ΚΑΠΗ σε διάφορες περιοχές στην Αθήνα και παρακολούθησε μαζί τους τα μαθήματα γυμναστικής και αυτοάμυνας που κάνουν, κατέγραψε τις σύντομες συνομιλίες με τους γυμναστές τους και αναπαράγει μια διαφορετική, στοχαστική και σκοτεινή εικόνα του γήρατος σε αντιδιαστολή με τη έννοια «γυμναστική» που σηματοδοτεί  τη νεότητα, το σφρίγος και τη δύναμη. Οι ηλικιωμένες κυρίες εδώ δεν καταπονούνται. Δεν υπάρχουν γύρω τους μηχανήματα, από τον υπόλοιπο χώρο, τις χωρίζει πολλές φορές μία και μόνο κουρτίνα.

Οι γυναίκες γυμνάζονται για να διατηρηθούν ευκίνητες, να συνεχίσουν να ζουν σε αντίθεση με τις συνηθισμένες εικόνες των γυμναστηρίων και των χώρων άσκησης που μας παραπέμπουν σε μια επίμονη διατήρηση της νεότητας. Κανένας δεν ξέρει την ταυτότητά τους αλλά και ο καθένας μας μπορεί να πλάσει όταν τις κοιτάζει τη δική του ιστορία για αυτές, άλλοτε αυθαίρετα, άλλοτε σε συνάρτηση με τις προσωπικές του αναμνήσεις.

Οι εικόνες τους αποπνέουν οικειότητα και την έννοια του άγνωστου ίσως σε ένα θεατή γήρατος και των συναισθημάτων που το συνοδεύουν. Στις εικόνες πρωταγωνιστεί η θνητότητα, αλλά και μια παράδοξη αισιοδοξία. Αν ο θεατής σκέφτεται το φθαρτό σώμα οι πρωταγωνίστριες στις εικόνες της δεν έχουν ηττηθεί από τον χρόνο. Έστω, έχουν την επιμονή και την αισιοδοξία που δημιουργεί η κίνηση ως αρχετυπική ανάγκη του ανθρώπινου σώματος. Η αδιόρατη μελαγχολία στη σκέψη του θανάτου «γυμνάζεται» μαζί με την ανάγκη της καθημερινής απόδειξης του ανθρώπου πως είναι ενεργός στο μικροσύστημα της κοινωνίας, σε ένα ΚΑΠΗ, στο οποίο νιώθει λιγότερο μόνος.

«…στα ΚΑΠΗ…ήταν σαν να βρίσκεσαι στο θέατρο ή να παρακολουθείς μια ταινία που ήταν ταυτόχρονα video γυμναστικής αλλά και δραματική ταινία σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Όλες οι ασκήσεις έχουν προκαθορισμένη σειρά και όπως και οι οδηγίες του καθηγητή, σαν να ακολουθούν κάποιο σενάριο∙ σε μια γλώσσα που δεν καταλαβαίνω. Οι φωτογραφίες είναι σαν στιγμιότυπα από αυτή την ταινία. Δε γνωρίζω τους ηθοποιούς, αλλά ακόμη κι έτσι, φαντάζομαι την ιστορία της ζωής τους απλώς κοιτάζοντας τους και σκέφτομαι πώς είναι οι ζωές τους. Ποιοι είναι εκτός του οριοθετημένου χώρου που τους συναντώ;», γράφει η Pernille Koldbech Fich.

Οι 43 φωτογραφίες συνοδεύονται από σύντομες φράσεις και ηχογραφήσεις από τις καθημερινές σκηνές στα ΚΑΠΗ, όπου οι γυναίκες βρίσκονται σε διάλογο με τους εκπαιδευτές και τη νεαρή διερμηνέα της φωτογράφου. Η έκθεση της Pernille Koldbech Fich είναι μια κατάδυση στον χρόνο και στη δύναμή του, αλλά και στην απίθανη επιθυμία των ανθρώπων να συμμαχήσουν μαζί του.

Η έκθεση Preparing for the Beach πραγματοποιείται με τη συνεργασία του Ινστιτούτου της Δανίας στην Αθήνα. Η έκθεση Preparing for the Beach υποστηρίζεται από τους The Danish Arts Foundation, Arla Foods Hellas S.A, Danish Art Workshops, Grosserer L.F. Foghts Fond και Ny Carlsberg Fondet.

Η Pernille Koldbech Fich είναι εικαστικός από τη Δανία (Κοπεγχάγη, 1971) με μεταπτυχιακό στην Οπτική Επικοινωνία (Visual Communication) από τη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Δανίας. Έχει συμμετάσχει σε πολλές τοπικές αλλά και διεθνείς εκθέσεις.  Τα τελευταία πέντε χρόνια έχει λάβει πολυάριθμες υποτροφίες από το Ινστιτούτο της Δανίας στην Αθήνα, με σκοπό την έρευνα και την ανάπτυξη του project Preparing for the Beach.

Info έκθεσης:

Pernille Koldbech Fich: Preparing for the Beach | 1 Οκτωβρίου – 22 Νοεμβρίου 2020 | Μουσείο Μπενάκη – Κτήριο της οδού Πειραιώς