Ταϊβάν. Δυο αδέλφια εικοσάρηδες, ο πατέρας τους είναι δάσκαλος οδήγησης, αλλά όποτε οι εκπαιδευόμενοι οδηγοί του πιάνουν την κουβέντα για τα οικογενειακά του, εκείνος απαντάει ότι έχει έναν γιο. Γιατί έχει έναν καλό γιο κι έναν κακό γιο. Έναν γιο που τον κάνει διαρκώς περήφανο και δεν του έχει προξενήσει ποτέ προβλήματα κι έναν γιο που τον κάνει διαρκώς να ντρέπεται και του προξενεί διαρκώς προβλήματα. Ο καλός γιος -ο λίγο μεγαλύτερος- είναι σε προπαρασκευαστική σχολή της ιατρικής και είναι από μικρό παιδί τύπος και υπογραμμός. Ο κακός γιος είναι από μικρό παιδί ένας μπελάς, που μοιάζει να έχει τραβήξει μια προδιαγεγραμμένη πορεία. Και να που πράγματι τώρα βρίσκεται -έστω και χωρίς να έχει εκατό τοις εκατό την ευθύνη- συνεργός σε ένα βίαιο έγκλημα. Ο πατέρας δεν αναγνωρίζει τον γιο του στις συζητήσεις, δεν θέλει να τον αναγνωρίσει και στο δικαστήριο. Θεωρεί ότι εκείνο που του αναλογεί να κάνει ως πατέρας είναι να ζητήσει από το δικαστήριο αυστηρότητα και όχι επιείκεια. Και χωρίς καν τον ίδιο του τον πατέρα να ζητά επιείκεια, ο κακός γιος θα καταδικαστεί και θα μπει στο αναμορφωτήριο.

«Ηλιαχτίδα» του Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ old boy elculture

Η «Ηλιαχτίδα», που προβάλλεται από το Netflix και που έχει μπει στη shortlist των 15 υποψήφιων ταινιών για όσκαρ ξενόγλωσσης παραγωγής, δεν είναι κατά τη γνώμη μου μια ιδανικά κτισμένη ταινία. Θεωρώ ότι το σενάριο της είναι σε κάποια σημεία ανοικονόμητο, ανοίγει υποπλοκές και παρουσιάζει χαρακτήρες, οι οποίοι μένουν αναξιοποίητοι, θέλει να χωρέσει πάρα πολλά πράγματα και διαφορετικά κινηματογραφικά είδη, κάποια από τα οποία μοιάζουν υφολογικά παράταιρα ή πάντως περιττά. Για τα δικά μου γούστα, το σενάριο ήθελε σίγουρα αρκετό πέταμα υλικού που αφαιρεί αντί να προσθέτει στο σύνολο της ταινίας και ενδεχομένως και μια αναδιάταξη υλικού, με περισσότερη έμφαση σε κάποια σημεία.

«Ηλιαχτίδα» του Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ old boy elculture

Κανονικά θα έπρεπε να βάλω μέσα στην ανισορροπία του σεναρίου και το ότι ενώ αναλώνεται πολύς χρόνος για καταστάσεις που δεν οδηγούν πουθενά, μέσα στις δύο ώρες και τριάντα έξι λεπτά της ταινίας ο μεγάλος αδελφός παραμένει σε μεγάλο βαθμό μυστήριο. Παρά ταύτα καταλήγω στο ότι η σκιαγράφηση του μεγάλου αδελφού δεν ανήκει στις αδυναμίες της ταινίας αλλά στα δυνατά της σημεία: γιατί, πρώτον, πόσο άραγε παραπλανητικά καθησυχαστικό θα ήταν να έχει εξηγηθεί πλήρως και επαρκώς ένας ήρωας που παίρνει μια τόσο ακραία και ριζική απόφαση; Δεν είναι ντε και καλά αποστολή της τέχνης να προσφέρει λυσάρια ψυχισμού και πάρα πολλές φορές οι άνθρωποι και δη οι άνθρωποι που κάνουν τα πιο ανεξήγητα πράγματα παραμένουν μυστήρια. Δεύτερον, δεν είναι και ότι απουσιάζει εντελώς η προσπάθεια ερμηνείας του ήρωα. Υπάρχει, απλά είναι ιδιαίτερα λιτή, ιδιαίτερα οικονομική και, όσο περισσότερο τη γυροφέρνω στο μυαλό μου, μου φαίνεται και ιδιαίτερα καίρια.

«Ηλιαχτίδα» του Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ old boy elculture

Η ζωή δεν είναι μια εμπειρία που βιώνεται το ίδιο από όλους τους ανθρώπους. Ζουν ανάμεσά μας πλάσματα με ιδιαίτερη ευαισθησία και ιδιαίτερη εσωτερικότητα, στα οποία μπορεί να είναι δυσβάσταχτο να ζουν, ακριβώς επειδή ζουν με όλες τους τις αισθήσεις τεντωμένες. Μπορεί τα σκοτάδια του ανθρώπινου μυαλού να προέρχονται από τη διαρκή έκθεσή του στον ήλιο; Μήπως όσο περισσότερο αιθέριοι και όχι αυτού του κόσμου είναι ορισμένοι άνθρωποι, τόσο πιο περίπλοκη γίνεται για αυτούς η πίστα αυτού του κόσμου;

«Ηλιαχτίδα» του Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ old boy elculture

«Ηλιαχτίδα» του Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ old boy elculture

Τα όποια σεναριακά μειονεκτήματα δεν καθιστούν την «Ηλιαχτίδα» μέτρια, απλά εμποδίζουν την ανύψωσή της στο επίπεδο μερικών μεγάλων ταινιών από την Άπω Ανατολή που είδαμε τα τελευταία χρόνια και στις οποίες κάθε κατασκευαστική λεπτομέρεια εξυπηρετούσε ένα σκοπό, στις οποίες η μορφή και το περιεχόμενο αλληλοσυμπληρώνονταν με ιδανικό τρόπο. Παραμένει όμως ακόμα κι έτσι μια ταινία γεμάτη ουσία και τρυφερότητα, που μας γνωρίζει ήρωες όχι απλά εύθραυστους αλλά θρυμματισμένους. Ο Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ μας μιλά για μια μετατόπιση, μια επανασυγκόλληση των κομματιών τους. Γιατί ναι μεν, δεν είναι εύκολο να αλλάζουν και να μετατοπίζονται οι άνθρωποι, αλλά δεν είναι κι όλες οι ηλικίες οι ίδιες, ούτε όλα τα βιώματα τα ίδια: και η ηλικία είναι από μόνη της ένας τόπος που σε πηγαίνει αλλού και η συντριβή μπορεί να σε οδηγήσει στην επιθυμία σου να μετακινηθείς σιγά σιγά απ’ τα συντρίμμια. Μια ταινία για έναν αδελφό αλαφροΐσκιωτο, έναν αδελφό εντελώς γειωμένο κι έναν πατέρα που ψάχνει να βρει τον τρόπο να καταλάβει πώς μπορεί να χάσει ένας γονιός τα βήματα του παιδιού του και πώς μπορεί να βρει ένας γονιός τα βήματα του παιδιού του. Μια ταινία δεύτερων ευκαιριών και αναθεωρήσεων, μια ταινία που λέει ότι η ζωή δεν είναι προδιατυπωμένη, είναι μια πορεία, μια πορεία που μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο, το χειρότερο ή το τερματικό, η ζωή δεν είναι αυτό που είσαι σε μια συγκεκριμένη ηλικία ή αυτό που όλα δείχνουν ότι θα γίνεις, η ζωή είναι αυτό που διαρκώς γίνεσαι. Άλλες μετατοπίσεις απαιτούν πολύ χρόνο, πολύ κόπο, πολύ εσωτερική μάχη, πολύ επιμονή, πολύ αντοχή κι άλλες μετατοπίσεις είναι πιο απότομες, είναι καταστάλαγμα διαδρομών αφανών, διαδρομών μοναχικών, διαδρομών που συντελούνται στο μοναδικό μέρος που δεν μπορεί να διαβάσει κανείς άλλος και που είμαστε πάντα μόνοι μας, στο μυαλό μας.

«Ηλιαχτίδα» του Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ old boy elculture «Ηλιαχτίδα» του Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ old boy elculture

Εν τέλει η «Ηλιαχτίδα» κατορθώνει να μας προσφέρει αυθεντικά σπαρακτικούς ήρωες, οπότε ό,τι κακοτεχνίες κι αν είχε το οικοδόμημά της, έχουν δευτερεύουσα σημασία, καθώς το σινεμά θα είναι πάντα μια κίνηση (των δημιουργών) προς τη συγκίνηση (των θεατών). Και αν δείτε την «Ηλιαχτίδα», το πιθανότερο είναι ότι θα συναντήσετε κι εσείς τη συγκίνηση και ίσως την επόμενη φορά που θα ψάξετε μια σκιά να προστατευτείτε απ΄τον ήλιο, θα αισθανθείτε ευγνώμονες που εσείς έχετε κάπου να προστατευτείτε απ’ το εκτυφλωτικό φως, που εσείς είστε πλάσματα αυτού του κόσμου και όχι κάποιου άλλου.

«Ηλιαχτίδα» του Τσανγκ Μονγκ-Χονγκ old boy elculture

PODpourri: Ακούστε τη «Διπλή ζωή των ταινιών» με τον οld boy, μια σειρά podcast για ταινίες που αγάπησε