Εφτά χρόνια πριν βρήκε το σθένος να αποκαλυφθεί όπως μεταφράζεται ο αγγλικός όρος come out και στο μυαλό μου έρχεται το κρυφτό που παίζαμε όταν ήμασταν παιδιά. Παιδιά κρυμμένα που ελπίζαμε να ανακηρυχθούμε νικητές αν παραμέναμε αόρατοι, καλά κρυμμένοι πίσω από δέντρα, κάτω από τραπέζια, μέσα σε ντουλάπες, μακριά από τα μάτια των υπολοίπων. Και όσο διασκεδαστικό μπορεί να μοιάζει το κρυφτό, άλλο τόσο θλιβερό μπορεί να γίνει όταν ξεθωριάσει η διασκεδαστική του ιδιότητα ως παιχνιδιού και γίνει συνθήκη ζωής υπό την πίεση κοινωνικών στερεοτύπων για κάποιους ανθρώπους. Έτσι κάπως συνέβη και με το Brendon Scholl που αν και γεννήθηκε κορίτσι όταν έσβησε τα κεράκια των γενεθλίων «της» στις 18 Ιανουαρίου και γινόταν 13 ετών ο εαυτός του(ς) ήταν αβάσταχτος. Ασφυκτιούσε μέσα στη θηλυκή ταυτότητα που απέκτησε με τη γέννηση και σταδιακά ξεθώριαζε μέσα του(ς), δυσφορούσε με τις προσωπικές αντωνυμίες που η κοινωνική συνθήκη προσδοκούσε από αυτ(ούς).

«Προτιμώ τη λέξη “αποδοχή” γιατί μπορεί να σε οδηγήσει στην “αλλαγή”»

Με αφορμή το ταξίδι της ταινίας “Draw with Me”, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Βενετόπουλου, στον δρόμο προς τις υποψηφιότητες για την 93η απονομή βραβείων Όσκαρ τον Απρίλιο του 2021, στην κατηγορία Ντοκιμαντέρ Μικρού Μήκους, μου δόθηκε η ευκαιρία να μιλήσω με τους Brendon ένα απόγευμα Παρασκευής την ώρα που μόλις είχε τελειώσει τα μαθήματά τους στο Κολλέγιο. Αν και αρχικά διστακτική για αυτή μας τη συνάντηση, αφού λανθασμένα στο μυαλό μου είχα την εντύπωση ότι επρόκειτο να μιλήσω με κάποιον που θα είχε περιορισμένο χρόνο και διάθεση να μοιραστεί για μια ακόμη φορά την ιστορία τους η πραγματικότητα με διέψευσε.

Για μια ολόκληρη ώρα στην οθόνη μου συνομιλούσα με ένα απόλυτα προσγειωμένο, εύθυμο, αισιόδοξο, ευτυχισμένο και συνειδητοποιημένο 20χρονο παιδί που με κάθε του λέξη καλά ζυγισμένη, εύστοχα τοποθετημένη στις προτάσεις, καταστάλαγμα ζύμωσης και σοφίας, έτοιμο να μοιραστεί κάθε σκέψη τους ώστε η ιστορία τους να ακουστεί.

Η αποκάλυψή της τρανς ταυτότητάς τους ένα δύσκολο και απαιτητικό ταξίδι έγινε αρχικά στους στενούς τους φίλους και όταν εκείνοι αδυνατούσαν να βοηθήσουν, στράφηκε στην υπηρεσία Trevor Project, ένα ΜΚΟ Αμερικάνικο οργανισμό αφιερωμένο στην υποστήριξη της LGBTQ κοινότητας και κυρίως των νέων κάτω των 25 ετών.

Πώς ένιωθες τότε πριν ακόμα αποφασίσεις να «αποκαλυφθείς»;

Ένιωθα πως κάτι δεν ήταν σωστό μέσα μου, τότε δεν μπορούσα να καταλάβω τι ήταν, ούτε ήξερα τι να κάνω ακριβώς με αυτό. Ένα χρόνο αφού έκλεισα τα 13 μου κατάλαβα ότι δεν μου άρεσε καθόλου να μου συμπεριφέρονται ως κορίτσι. Υπάρχουν 3 είδη δυσφορίας: η σωματική, η πνευματική και η κοινωνική. Εγώ ένιωθα πολύ έντονα τη σωματική και την κοινωνική δυσφορία, γιατί η κοινωνική δυσφορία αφορά τον τρόπο που οι άλλοι άνθρωποι σου φέρονται και σου μιλάνε. Και εγώ κάθε φορά που οι άνθρωποι μου μιλούσαν και μου φέρονταν σαν να μου ήμουν κορίτσι με έκανε να νιώθω πολύ άβολα. Ένιωθα ότι ήταν λάθος. Αλλά και με το σώμα μου ένιωθα πολύ άβολα ειδικά σε αυτή τη φάση της εισόδου στην εφηβεία που άρχιζαν να φαίνονται τα σημάδια της αλλαγής. Ξέρω πως όλοι σε αυτή τη φάση νιώθουν περίεργα αλλά η σωματική μου δυσφορία ήταν βαθιά. Μόνο όταν απέκτησα το πρώτο μου binder και φορώντας το στο στήθος μου κατάλαβα αυτό που δεν πήγαινε μέχρι τότε καλά. Αυτή ήταν και η στιγμή που συνειδητοποίησα πως είχε έρθει η στιγμή να αποκαλυφθώ (come out).

Brendon Scholl, πρωταγωνιστή του ντοκιμαντέρ ”Draw with Me”

Ποιοι ήταν οι πρώτοι άνθρωποι στους οποίους επέλεξες να κάνεις πρώτα την αποκάλυψή σου και πόσο σημαντική ήταν για εσένα η αντίδρασή τους;

Οι κολλητοί μου φίλοι. Αποφάσισα να τους στείλω ένα μήνυμα και τους είπα ότι είμαι τρανς, πως δεν θέλω να χρησιμοποιούν θηλυκές ή αρσενικές αντωνυμίες και πως το όνομά μου πλέον είναι Brendon. Ένιωσα πολύ τυχεροί για την αποδοχή τους. Και η υποστήριξη αυτή είναι καθοριστική σημασίας για την πνευματική υγεία ενός τρανς ατόμου. Οποιαδήποτε άλλη αντίδραση θα σήμαινε για εμένα όπως και για όλους έλλειψη σεβασμού και απουσία κατανόησης. Και αυτό είναι που συχνά οδηγεί στην αυτοκτονία τα τρανς άτομα. Όταν αποκαλύφθηκα και δήλωσα αυτό που είμαι ένιωσα πολύ καλύτερα. Τουλάχιστον ένιωθα ψυχικά και πνευματικά υγιής γιατί η πλειοψηφία των ανθρώπων προσπαθούσε να μου φέρεται καλύτερα- να χρησιμοποιεί τις σωστές αντωνυμίες, πάντα με την ενθάρρυνση των φίλων μου που έκαναν παρατηρήσεις και διορθώσεις. Γιατί πριν την αποκάλυψη ήμουν μόνο εγώ και εαυτός μου. Και τότε ήταν όλα πολύ δύσκολα. Τώρα έχοντας τους στο πλευρό μου, όλο αυτό το άγχος και η αγωνία εξαφανίστηκαν.

Είναι μεγάλη τύχη και ευτυχία στη ζωή να έχει κανείς τόσο καλούς φίλους. Αν είχες νιώσει απόρριψη από τους φίλους σου, θα είχες κάνει το επόμενο βήμα της αποκάλυψης στην οικογένειά σου και μετά στο ευρύτερο περιβάλλον;

Αυτό είναι αλήθεια – έχω πολύ καλούς φίλους. Και τους βλέπω περισσότερο ως οικογένεια. Είναι εκείνοι που ξέρω ότι θέλουν να είναι δίπλα μου. Έχω μια πολύ καλή φίλη από την γ’ δημοτικού που είναι σχεδόν σαν αδελφή μου και με τους υπόλοιπους γνωριζόμαστε περίπου 5-6 χρόνια. Η αποκάλυψή μου αυτή στους φίλους μου ήταν για εμένα μια δοκιμή. Αν αντιδρούσαν αρνητικά και δεν μπορούσαν να με αποδεχθούν όπως είμαι τότε μπορεί να τους απέκλεια από τη ζωή μου. Αυτό δεν θα ήταν το ίδιο εύκολο αν τελικά συνέβαινε με την οικογένειά μου.

Brendon Scholl, πρωταγωνιστή του ντοκιμαντέρ ”Draw with Me”

Ποιος ο καθοριστικός παράγοντας για την αποδοχή τους. Ήταν συνέπεια της αγάπης τους προς εσένα ή μιας γενικότερης σεξουαλικής εκπαίδευσης που είχαν από το σχολείο ή τις οικογένειές τους;

Βασίστηκε αποκλειστικά στην αγάπη τους για εμένα. Βασίστηκε στη στενή και ουσιαστική σχέση που είχαμε μεταξύ μας. Δεν νομίζω πως το σχολείο ή η εκπαίδευση βοήθησαν. Πολλά ήταν τα παιδιά στο σχολείο που πραγματικά είχαν τρανσοφοβία. Με έβλεπαν σαν κορίτσι, μου φέρονταν σαν κορίτσι και αυτό δεν θα ήθελαν να αλλάξει. To σχολείο δυστυχώς είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να «περιφρονεί» σχεδόν τις διαφορές των ανθρώπων και αν αποφασίσεις να δηλώσεις τη διαφορετικότητά σου από τους άλλους, την αλήθεια σου, τότε αμέσως γίνεσαι στόχος. Είναι σαν να τους δίνεις εσύ τα πυρομαχικά για να σε πληγώσουν.

Ανακαλείς μια στιγμή που ήταν για εσένα πολύ δύσκολη και ίσως δεν θα την ξεχάσεις;

Η αποκάλυψή μου στην οικογένειά μου έγινε με όρους που δεν είχα σχεδιάσει και ήθελα. Ήταν καιρός που σκεφτόμουν να τους μιλήσω αλλά χρειαζόμουν χρόνο. Είχα σκεφτεί να τους γράψω ένα γράμμα, να το αφήσω στο τραπέζι, να πάω μια βόλτα για λίγη ώρα με τους φίλους μου ώστε να τους αφήσω για λίγο μόνους να το διαβάσουν και να επεξεργαστούν όσα θα τους έγραφα. Δεν ήθελα να είμαι εκεί και να πονέσω με την πρώτη τους αντίδραση. Δεν ήξερα πότε θα το κάνω αλλά ήξερα ότι θα γίνει σύντομα. Θυμάμαι λοιπόν την ημέρα που η μητέρα μου έβαζε τα ρούχα για πλύσιμο και βρήκε το binder μου. Με ρώτησε τι είναι αυτό και σκέφτηκα λοιπόν ότι έπρεπε να πω το «binder μου». Ήταν μια εντελώς τυχαία και άσχετη ημέρα. Με ρώτησε τι είναι αυτό και της είπα λοιπόν ότι με βοηθάει να κάνω το στήθος επίπεδο και συνέχισε με τις ερωτήσεις, «γιατί θέλεις να κάνεις το στήθος σου επίπεδο;» και της αποκάλυψα λοιπόν ότι είμαι τρανς. Μετά έπεσε σιωπή. Επεξεργαζόταν όλα όσα της είχα πει. Και συνέχισε «δεν θέλεις να είσαι κορίτσις» και απλώς της είπα ότι δεν είμαι κορίτσι και δεν νιώθω κορίτσι. Μετά απλώς έφυγε και πήγε στην κουζίνα. Οι σκέψεις μου πολλές εκείνη τη στιγμή. Αναρωτιόμουν τι κάνει, τι σκέφτεται, σε πόσους θα το πει. Πήγα στο δωμάτιό μου και μετά από λίγο ήρθε και εκείνη. Δεν θυμάμαι πολλά μετά.

Brendon Scholl, πρωταγωνιστή του ντοκιμαντέρ ”Draw with Me”

Στην ταινία “Draw with me” βλέπουμε τον καθοριστικό ρόλο της Τέχνης, της ζωγραφικής σε αυτό το ταξίδι της αποκάλυψής σου. Μίλησέ μου λίγο για αυτό.

Την περίοδο που ένιωθα πολύ δύσκολα και δεν μπορούσα να βρω τις κατάλληλες λέξεις να ανοιχτώ και να εκφραστώ όπως ακριβώς μετά από όλα όσα συνέβησαν κατέφυγα σε εκείνο που με έκανε να νιώθω άνετα. Και αυτό ήταν η ζωγραφική. Έτσι όταν δεν ήξερα πώς να περιγράψω με λέξεις αυτό που ένιωθα, μπορούσα να το ζωγραφίσω και να δείξω πώς ένιωθα. Μπορούσα έτσι να το βγάζω από μέσα μου και να το βάζω πάνω σε ένα καμβά. Ζωγράφιζα όταν είχα ελεύθερο χρόνο, στα διαλείμματα του σχολείου, στο φαγητό. Κάθε φορά που ένιωθα πόνο. Ακόμα ζωγραφίζω συνέχεια. Και η τέχνη είναι κάτι που θα με ακολουθεί συνέχεια.

Αυτή τη στιγμή είναι στο δεύτερο έτος του Κολλεγίου παρακολουθώντας μαθήματα υποκριτικής. Επιθυμία του να βοηθάει και να παρηγορεί τους ανθρώπους για αυτό και σύντομα σκέφτεται να αλλάξει τομέα και να ασχοληθεί με τον ευρύτερο κλάδο των κηδειών (υπάρχουν τέτοια εκπαιδευτικά προγράμματα στην Αμερική) και πιο συγκεκριμένα να ασχοληθεί με τις τεχνικές αποκατάστασης όπως το μακιγιάζ των αποθανόντων και την ψυχολογική υποστήριξη των συγγενών στη θλίψη που βιώνουν μετά την απώλεια του αγαπημένου προσώπου.

Brendon, προτιμάς τη λέξη «αλλαγή» ή «αποδοχή»;

Προτιμώ τη λέξη «αποδοχή» γιατί μπορεί να σε οδηγήσει στην «αλλαγή».  Ο άνθρωπος από τη φύση του είναι μαθημένος να θεραπεύει τις πληγές του βασιζόμενος σε ό,τι γνωρίζει και με ό,τι νιώθει εξοικειωμένος. Άρα για να καλωσορίσεις την αλλαγή, πρέπει πρώτα να αποδεχτείς ότι τα πράγματα δεν θα μείνουν για πάντα ίδια. Ο κόσμος συνεχώς αλλάζει. Πρέπει λοιπόν αυτό πρώτα να το αποδεχτείς αν θέλεις να ζήσεις τη ζωή σου ουσιαστικά.

Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο που νιώθουν την ίδια δυσφορία με εσένα. Σωματική ή ψυχική, ή και τα δύο, αλλά καταπιέζονται, δεν βρίσκουν το σθένος να αποκαλυφθούν. Αν μπορούσες να τους μιλήσεις, τι θα τους έλεγες;

Να κρατήσουν, να αντέξουν λίγο ακόμα… Μπορεί αυτή τη στιγμή να νιώθουν ότι τα πράγματα δεν θα βελτιωθούν. Αλλά να ξέρουν ότι θα έρθει μια στιγμή που θα νιώσουν μεγάλη ευτυχία. Θα έρθει μια στιγμή που θα περπατούν στον δρόμο, θα γελάνε με τους φίλους τους, θα θαυμάζουν ένα ηλιοβασίλεμα και θα σκεφτούν πόσο τυχεροί είναι που άντεξαν, και τώρα το ζούνε. Μπορεί να γίνει σε ένα μήνα, σε ένα ή και περισσότερα χρόνια αλλά θα είναι εκεί να το απολαύσουν και αξίζει.

Πώς νιώθεις τώρα πλέον στη ζωή σου έχοντας αφήσει πίσω αυτό το μεγάλο βάρος, έχοντας κάνει πολλά βήματα προς την ταύτιση με το πραγματικό εαυτό σου;

Υπάρχουν ακόμα πολλές δύσκολες στιγμές αλλά προσπαθώ να βρίσκω την ευτυχία ακόμα και στα πιο απλά πράγματα της ζωής. Θέλω να δείξω τον δρόμο και σε άλλους ανθρώπους για τη χαρά και την ευτυχία γιατί γνωρίζω πως είναι να μην τα νιώθεις και η ζωή σου να τα στερείται.

Πως ήταν η συνεργασία σου με τον Κωνσταντίνο Βενετόπουλο για το ντοκιμαντέρ “Draw with me”; Σου άρεσε το αποτέλεσμα; Το μοιράστηκες με άλλους στο σχολείο ή στην κοινότητα;

Το αγάπησα! Ήταν πολύ περίεργο να βλέπω τον εαυτό μου στην οθόνη, σχεδόν σουρεαλιστικό. Συνήθως κοιτάμε τον εαυτό μας μόνο στον καθρέφτη. Άρα όλο αυτό ήταν πραγματικά πολύ περίεργο. Δεν το έχουμε προβάλλει στο σχολείο και ούτε το έχω δείξει σε πολλούς φίλους μου, το αποφεύγω. Μπορεί να τους ενοχλήσει τελικά, ειδικά όταν συμβαίνουν τόσα πολλά μεγάλα και υπέροχα με αυτή την ταινία, όπως η πιθανή για την υποψηφιότητα για τα Oscar. Αλλά δεν θέλω να μιλάω πολύ για αυτό. Θα μοιάζει σαν να περηφανεύομαι για αυτό. Και δεν ισχύει. Είναι πράγματα που συμβαίνουν στη ζωή μου. Είμαι απλώς ένας συνηθισμένος, καθημερινός άνθρωπος όπως εκατομμύρια άλλοι. Η μόνη διαφορά μας είναι πως εγώ γνώριζα μερικούς σκηνοθέτες και παραγωγούς ταινιών, ήταν δηλαδή συνέπεια των συνθηκών. Για αυτό επιλέχθηκε να ειπωθεί η δική μου ζωή. Κάθε άνθρωπος έχει μια ιστορία που αξίζει να ειπωθεί. Κάθε ανθρώπινη ιστορία έχει κάτι που αξίζει να το μοιραστείς, απλώς είναι θέμα τύχης και ευκαιρίας για να γίνει αυτό. Νιώθω χαρά μεγάλη που στάθηκα σε αυτό τυχερός.

Το ντοκιμαντέρ “Draw with Me” του Κωνσταντίνου Βενετόπουλου στον δρόμο για τα Oscars με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ωνάση