Tα αφιερώματα μας στο πολύτιμο έργο των Λεσχών Ανάγνωσης συνεχίζονται στο πλαίσιο μιας πρωτοβουλίας γνωριμίας μαζί τους που ξεκίνησε με αφορμή τα βραβεία βιβλίου Public. Με τη στήριξη των Public, ερχόμαστε μια ακόμη φορά σ’ επαφή με ανθρώπους που αγαπούν το βιβλίο και μαζί μ’ αυτό, σε διάλογο και επικοινωνία με άλλους ανθρώπους. Σήμερα έχουμε τη μεγάλη χαρά να σας παρουσιάσουμε δύο νέες Λέσχες Ανάγνωσης μιλώντας με τους συντονιστές τους.

Τον Δημήτρη Τανούδη και τη Λέσχη Ανάγνωσης Φάλαινα, και την Αθηνά Κοβάνη, συντονίστρια στις Λέσχες του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ιωνίας και της Οικίας Θεοτοκοπούλου.

Λέσχη Ανάγνωσης Φάλαινα

Η λέσχη ξεκίνησε τoν Σεπτέμβριο του 2015 με αφορμή τα σεμινάρια λογοτεχνικής γραφής του Δημήτρη Τανούδη στη Βιβλιοθήκη της Καλλιθέας. «Εκεί βρεθήκαμε για πρώτη φορά και νιώσαμε τον συνδετικό στοιχείο μας: την αγάπη προς τη λογοτεχνία και προς τις ανθρώπινες σχέσεις που η αγάπη αυτή μπορεί να δημιουργεί», μας δηλώνει ο Δημήτρης Τανούδης.

Και συνεχίζει: «Το πρώτο βιβλίο που επιλέξαμε να διαβάσουμε ήταν ο «Τσαλαπετεινός» (Μισέλ Τουρνιέ) στην παλιά έκδοση του Εξάντα. Αποφασίσαμε το όνομα Φάλαινα με σημείο αναφοράς το ομώνυμο διήγημα του Πωλ Γκαντέν. Στη θέση του κήτους που έχει ξεβραστεί ημιθανές στην ακτή, εμείς είδαμε την ίδια τη λογοτεχνία, ένα ον που, μολονότι βρίσκεται πάντα υπό την απειλή της εξαφάνισης, θα συνεχίζει να αναπνέει για όσο θα υπάρχουν άνθρωποι που θα επιθυμούν να το τροφοδοτούν με ένα έστω κομματάκι ενέργειας από τις δικές τους ζωές.

Ύστερα το ένα έφερε το άλλο. Το κήτος πλήθυνε, οι δράσεις του έγιναν πιο συστηματικές. Αρχίσαμε να καλούμε συγγραφείς, κανείς δεν μας αρνήθηκε, μεταπηδήσαμε στο διαδίκτυο, λογοτέχνες και εκδότες ξεκίνησαν να μας κάνουν τις δικές τους προτάσεις, ούτε κι εμείς αρνηθήκαμε. Οι εκδηλώσεις μας πύκνωσαν – τόσο ως προς τη χρονική τους συχνότητα όσο και ως προς τη συμμετοχή των μελών. Δώσαμε προτεραιότητα στη νεοελληνική λογοτεχνία, θέλοντας να γνωρίσουμε από κοντά συγγραφείς που μας έκαναν να νιώσουμε μια ανανεωτική τάση, πέρα από τα συνήθη δεδομένα – μια πιο κοσμοπολίτικη επαφή με τον ίδιο τον κόσμο, μια πιο υπαρξιακή ματιά της δυνατότητας που έχει ο άνθρωπος να μιλάει για τον εαυτό του μέσω της τέχνης.  

Χωρίς να θέλουμε να περιαυτολογήσουμε –βιώσαμε άλλωστε και βραδιές διεκπεραιωτικές, χωρίς ουσιαστική σύνδεση με το αντικείμενο που μας έφερε κοντά– οι άνθρωποι φεύγουν συνήθως από τις συναντήσεις μας με το αίσθημα ότι μοιραστήκαμε –καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί– κάτι σημαντικό, κάτι που μόνο η λογοτεχνία μπορεί να πει και που μόνο το μοίρασμα όσων μπορεί να πει η λογοτεχνία γίνεται να προκαλέσει στον ψυχισμό, στην καθημερινότητά μας, στον τρόπο με τον οποίο υπάρχουμε».

Στα άμεσα σχέδια της λέσχης είναι «να δώσει λόγο σε ανθρώπους οι οποίοι μετέχουν του λογοτεχνικού φαινομένου, πέραν των συγγραφέων», όπως μας δηλώνει ο ίδιος. Για αυτό και έχουν ήδη προσκαλέσει τους υπεύθυνους από εκδοτικούς οίκους και θεωρητικούς της λογοτεχνίας.

«Θέλουμε όμως να διευρύνουμε αυτό το κάλεσμα, εντάσσοντας στην κοιλιά του κήτους ανθρώπους από τον χώρο της μετάφρασης και της επιμέλειας, ανθρώπους που πασχίζουν να κρατήσουν ζωντανό τον ρόλο των λογοτεχνικών περιοδικών στην ευρύτερη αναγνωστική αντίληψη. Κι έπειτα, θέλουμε επίσης να εγκαλέσουμε το πνεύμα ανθρώπων που δεν βρίσκονται πια μαζί μας αλλά έχουν ήδη καθορίσει ριζικά την εγχώρια εξέλιξη αυτής της τέχνης, ανθρώπους όπως ο Γιώργος Χειμωνάς», συνεχίζει.

Οι συναντήσεις τους γίνονται κάθε μήνα, μία ή δύο φορές, πάντα Δευτέρες. Παραμένουν σταθεροί στα καφέ και τα βιβλιοπωλεία της Καλλιθέας, χωρίς ωστόσο να διστάζουν όταν δίνεται μια ευκαιρία μετακίνησης, να το κάνουν. Πάντα «συντονισμένοι εκ φύσεως με τη νομαδική ζωή του θηλαστικού που μας κατονομάζει. Πλέουμε εν ολίγοις εκεί όπου τα νερά είναι πιο ζεστά», θα συμπληρώσει ο Δημήτρης Τανούδης.

Συναντήσεις της Λέσχης

Πώς μπορεί κάποιος να γίνει μέλος της ομάδας; «Πρόσβαση στη Φάλαινα, μπορεί να έχει όποια και όποιος επιθυμεί να έχει πρόσβαση σε εμάς. Αρκεί μόνο να επικοινωνήσει μαζί μας στις δύο σημαδούρες που έχουμε αφήσει να πλέουν στο διαδίκτυο:  falaina2017@gmail.com και στο facebook της Λέσχης».

Καλεσμένος στην πρώτη εκδήλωση της Λέσχης για τη φετινή σεζόν, ήταν ο ποιητής και πεζογράφος Βασίλης Αμανατίδης, ο οποίος και ταξίδεψε από τη Θεσσαλονίκη και πρόσφερε μία από τις «αγαπητικότερες βραδιές», στη σύντομη ιστορία του κήτους. «Μέσα από αυτή τη βραδιά, θυμηθήκαμε ξανά την αρχή του ταξιδιού μας. Η ιδέα της “Φάλαινας” θα μπορούσε τελικά να συνοψιστεί στην πίστη ότι η λογοτεχνία φέρει ακόμα –ναι, ακόμα και τώρα– τη δύναμη να παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή ενός ανθρώπου, ενίοτε να αλλάζει αυτή τη ζωή, να την εκτρέπει, να τη διαμορφώνει και, σε εξαιρετικά σπάνιες αλλά όχι απίθανες περιπτώσεις, να την ενώνει με τις ζωές άλλων ανθρώπων», θα μας πει ο Δημήτρης Τανούδης.

Λέσχες Ανάγνωσης του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ιωνίας και της Οικίας Θεοτοκοπούλου

Δυο ξεχωριστές λέσχες ανάγνωσης που συντονίζονται και ξεκίνησαν με την πρωτοβουλία της Αθηνάς Κοβάνη. Η λειτουργία τους γίνεται ανά 15θήμερο, εκτός εάν το υπό συζήτηση βιβλίο είναι πολύ εκτεταμένο, οπότε και αφιερώνεται περισσότερος χρόνος. «Στόχος μας είναι η ενημέρωση, η καλλιέργεια του καλού γούστου περί τη λογοτεχνική παραγωγή και ο ψυχικός εμπλουτισμός των μελών μας», δηλώνει η Αθηνά Κοβάνη. Σχετικά με τον τρόπο επιλογής των θεματικών, αυτές προκύπτουν με βάση τις προτάσεις της ίδιας της συντονίστριας σε συνδυασμό και με τις προτιμήσεις των μελών.

Αναφορικά με τη σύνθεση των συγκεκριμένων Λεσχών Ανάγνωσης, «είναι κατά πλειοψηφία γυναίκες, πανεπιστημιακής μόρφωσης, ώριμης ηλικίας εργαζόμενοι ή συνταξιούχοι (40/60%), οι προτιμήσεις τους στρέφονται στην ελληνική λογοτεχνία, συμμετέχουν συχνά με παρουσιάσεις των υπό συζήτηση βιβλίων και επικοινωνούμε με mail ή μέσω δικής μας ομάδας στο facebook», συνεχίζει.

Για τη φετινή χρονιά η Λέσχη Ανάγνωσης του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ιωνίας θα επικεντρωθεί στους νέους πεζογράφους της σύγχρονης νεοελληνικής πεζογραφίας (εκδόσεις μετά από το 2008) ενώ στην Οικία Θεοτοκοπούλου πρωταγωνίστρια θα είναι η Μεταμφίεση- μεταμόρφωση στη λογοτεχνία.

Η γνωριμία μας με τις Λέσχες Aνάγνωσης πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο 2019 με αφορμή τα Βραβεία Βιβλίου Public και την πρωτοβουλία του ελculture για συναντήσεις και συνομιλίες με αυτό το ιδιαίτερο φιλαναγνωστικό κοινό.