Με το θόρυβο έχω μια ιδιαίτερη σχέση. Και η Google ενδεχομένως να αποκτήσει ιδιαίτερη σχέση με το θόρυβο με τον οποίο έχω ιδιαίτερη σχέση, αφού μόλις κατοχύρωσε μια πατέντα ανίχνευσης των περιβαλλοντικών ήχων, ώστε να στέλνει προσωποποιημένες διαφημίσεις. Θα έχει πλάκα να δω την καινούργια κατασκοπευτική δραστηριότητα της Google σε λειτουργία όταν θα επεξεργάζεται τις μουσικές που ακούω στο σπίτι. Θα μου προτείνει άραγε ωτοασπίδες και τους ωτορινολαρυγγολόγους της γειτονιάς; Μ’ αρέσει ο θόρυβος. Όχι κάθε θόρυβος, αλλά ο δομημένος. Όχι εκείνος των κορναρισμάτων, αλλά του Merzbow. Αυτός ο τρομερός Ιάπωνας, που βγάζει δίσκους συχνότερα απ’ όσο ένας μέσος άνθρωπος πλένει τα δόντια του, εξαπολύει μια αλύπητη επίθεση με τα μηχανήματά του. Είναι σοκαριστική και επώδυνη την πρώτη φορά που θα τη δεχτείς, σαν την αίσθηση του να κουτουλάς με δύναμη πάνω σ’ ένα τοίχο, αλλά τόσο καθησυχαστική όταν τη διαπεράσεις. Κάτω απ’ αυτά τα τραχιά στρώματα θορύβου κρύβονται περιστασιακά αδιόρατες μελωδίες, αλλά βασικά η απόλυτη ησυχία, κι αυτό το κατάλαβα μια φορά που άκουγα Merzbow στο iPod έξω περπατώντας και με ενόχλησε ο ήχος ενός κομπρεσέρ που τρύπαγε ένα πεζοδρόμιο. Πολλοί δεν έχουν την ίδια γνώμη: η πιο κοινή αντίδραση είναι να ελέγξουν ότι δεν έχει χαλάσει το cd player. O θόρυβος είναι τελικά υποκειμενική υπόθεση. Θυμάμαι ανθρώπους οι οποίοι στο παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού στήνονταν δίπλα στο διάδρομο προσγείωσης για να περνούν από πάνω τους τα αεροπλάνα. Ηδονίζονταν απίστευτα. Το κακό είναι ότι τους καταλαβαίνω…

Ο θόρυβος στη μουσική είναι μεγάλη ιστορία. Θεϊκό θόρυβο έχω ακούσει στις φούγκες του Μπαχ, αλλά και στις συνθέσεις για πειραγμένα όργανα του John Cage. Ένα πέρασμα από το Gagarin αυτή την Παρασκευή θα σας συστήσει την πολιτική διάσταση του μουσικού θορύβου. Εκεί, οι Atari Teenage Riot θα αναμασήσουν τις μετεφηβικές πολιτικές τους ανησυχίες με όχημα ένα industrial/punk φασαριόζικο μουσικό υβρίδιο, το οποίο έχουν βαφτίσει «digital hardcore». Πολιτικά, φανταστείτε κάτι σαν τον Michael Moore, αφού το γερμανικό συγκρότημα του Alec Empire δεν λέει κάτι καινούργιο για τον καπιταλισμό και το φασισμό που δεν ξέρει ένας πρωτάρης της ΚΝΕ. Μουσικά, συνδυάστε τους Ministry, τους Prodigy και τους Sex Pistols για να έχετε μια ιδέα τι θα ακούσετε. Στην περίπτωση των Atari Teenage Riot, ο θόρυβος είναι η αφορμή για να τους προσέξουμε. Οι ιδέες τους δεν είναι πρωτοφανείς, γι’ αυτό χρειάζεται να εξάψουν με κάποιο τρόπο το ενδιαφέρον μας. Άλλωστε ο θόρυβος, ως ακραία έκφραση, συνδέεται ευκολότερα με το περιθώριο κι αυτός ο συνειρμός είναι αρκετός ώστε να αναδειχθεί κάθε ψευδο-επαναστατική μπαρούφα. Οι Atari Teenage Riot θα μπορούσαν να μελοποιήσουν βιβλία του Paolo Coelho και να τα κάνουν να ακούγονται ενδιαφέροντα.

Οι Atari Teenage Riot κάνουν την πολιτική τους εξέγερση μέσα από το θόρυβο. Ο Merzbow κάνει καμπάνια για την οικολογία μέσα από τον δικό του – παλιότερα, βέβαια, τον είχε χρησιμοποιήσει για επιδείξεις bondage. Μέχρι και το mainstream έχει ανακαλύψει το θόρυβο από τότε που ο Dennis Ferrer έβαλε το industrial στη house. Αν βρεθείς σε ένα club που δεν την ψάχνει πολύ με τη μουσική, δεν θα μπορείς να σταθείς από τη φασαρία. Άλλο πράγμα όμως ο Merzbow κι άλλο ο David Guetta… Η μουσική, έτσι κι αλλιώς, είναι μια εκούσια δραστηριότητα. Το πρόβλημα είναι η ακούσια έκθεσή μας στον περιβαλλοντικό θόρυβο. Έχω μπει συχνά στον πειρασμό μέσα στο λεωφορείο να αρπάξω το κινητό του διπλανού μου ο οποίος μιλάει φωναχτά για την «πιο-ανούσια-πεθαίνεις» ζωή του, να το πετάξω κάτω και να το πατήσω με όλο μου το βάρος. Νομίζω ότι θα με χειροκροτούσαν όλοι οι συνεπιβάτες μου. Βρίσκω επίσης ότι είναι αφόρητη η ηχορρύπανση στους δρόμους. Μπορεί να μη συναντάμε πλέον πολλούς κάγκουρες απ’ αυτούς που παλιά διέσχιζαν τους δρόμους με πειραγμένες μηχανές και ηχοσυστήματα-γουρούνες (είναι μάλλον τα πρώτα θύματα της κρίσης, που δεν τους έχει αφήσει χαρτζιλίκι για τα συνεργεία), αλλά τα κορναρίσματα κάνουν εφιαλτική την πεζή βόλτα. Κάποτε είχα ακούσει μια ψυχο-μπούρδα: ότι οι άνθρωποι απεχθάνονται την ησυχία, γιατί δεν αντέχουν να απομονωθούν στον ήχο του εαυτού τους – ή κάπως έτσι. Έχω αρχίσει να το πιστεύω ακράδαντα. Η πιο βλακώδης συνήθεια είναι, κατά τη γνώμη μου, το καλοκαιρινό μπάνιο σε παραλία με beach bar. Κι όμως: Αν βρεθείτε σε μια μεγάλη παραλία, όλος ο κόσμος θα είναι συγκεντρωμένος στο σημείο που έχει αυτά τα άθλια κατασκευάσματα, για τα οποία έχει εφευρεθεί κανονικά το τσουνάμι κι όχι για να σκοτώνει αθώους σε παραθαλάσσιες πόλεις. Μια άλλη ενοχλητική πηγή θορύβου είναι τα κινητά τηλέφωνα: τα ringtones θα έπρεπε να απαγορευτούν δια νόμου και όσοι τα κατεβάζουν να υποβάλλονται σε ψυχοθεραπεία για να βρουν αλλού την προσωπικότητά τους. Κι ένα τελευταίο παράδειγμα, για να σας αποτελειώσω: τα bar-restaurant, ο γελοιωδέστερος γαστρονομικός νεωτερισμός μετά τις νεοταβέρνες της ελληνικής νοσταλγίας. Μια πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι οι ανθρώπινες εκπομπές θορύβου επηρεάζουν αρνητικά τα φυτά. Αφού έχουν προλάβει να κάνουν τους ίδιους τους ανθρώπους φυτά.

tags / ελcBlog