Το φθινόπωρο στο Λονδίνο έχει κίτρινα φύλλα στα πάρκα, πυκνές συννεφιές και αραιές βροχές και θέλει βόλτες με κλειστά παπούτσια, την ομπρέλα μόνιμα στην τσάντα και στα ακουστικά Belle and Sebastian (για εμάς τους αμετανόητα παλιομοδίτες τουλάχιστον). Κι έτσι το Frieze Sculpture Park γίνεται και φέτος ιδανική περίσταση ενός περιπατητικού εορτασμού αυτής της εποχικής γλυκύτητας και μελαγχολίας. Ίσως και γιατί αυτά τα δυο στοιχεία μοιάζει να διατρέχουν αν όχι όλα τα γλυπτά που κοσμούν αυτή τη χρονιά τους English Gardens του Regent’s Park, τουλάχιστον την υποθετική αφήγηση που προκύπτει από τη συνολική συνάντηση μαζί τους.

Kiki Smith, Seer (Alice I) (2005), Timothy Taylor

Kiki Smith, Seer (Alice I) (2005), Timothy Taylor

Richard Woods, Holiday Home (Regent’s Park) (2018), Alan Cristea Gallery

Richard Woods, Holiday Home (Regent’s Park) (2018), Alan Cristea Gallery

Aπό τα μοναχικά πουλιά – φύλακες της Tracy Emin ακίνητα στους ψηλούς τους στύλους στο έργο με τον πολύσημο τίτλο A moment without you, και την τρυφερά σκεπτική Αλίκη της Kiki Smith που μοιάζει λες και αιωρείται πάνω από το γρασίδι, μέχρι το πολύχρωμο αλλά εντέλει θλιβερά σφραγισμένο εξοχικό του Richard Wood και των αφύσικων διαστάσεων αλαζονικό πιγκουίνο-αυτοπορτραίτο του John Baldessari, η φετινή διοργάνωση –πιο μεγάλη από ποτέ, με 25 έργα αυτή τη φορά- αφήνει μια γλυκόπικρη επίγευση, σαν σκοτεινό παραμύθι με όχι και τόσο καλό τέλος, παρουσιάζοντας έργα που λιγότερο ενθουσιάζουν και περισσότερο αποσταθεροποιούν και προβληματίζουν. Έτσι, μπορεί να μην επιβάλλεται ένας εντυπωσιακός Kaws ή ένας πρωτόγνωρα «μεγεθυμένος» Dubuffet όπως άλλες χρονιές, αλλά τα χρυσά δόντια στο τσιμέντο του Yoan Capote, τα ακέφαλα σώματα του Haroon Gunn-Salie ή ο παράξενος χορός των κοριτσιών-φυτών με τα τσόκαρα της Laura Ford -μεταξύ άλλων- μοιράζουν ανεπαίσθητα ρίγη και ενεργοποιούν αλυσιδωτές αντιδράσεις συνειρμών πάνω στη μοναξιά και την απελπισία, την ετερότητα και την καταπίεση, τη θέση της γυναίκας, την υποκειμενικότητα, τα κλισέ και την εξουσία.

John Baldessari, Penguin (2018), Marian Goodman Gallery

John Baldessari, Penguin (2018), Marian Goodman Gallery

Ασφαλώς η νέα σεζόν αναμένεται να είναι εκρηκτική με την προοπτική των Modern Couples που έρχονται τον άλλο μήνα στην Barbican από το Pompidou, του φοβερού και τρομερού Pierre Huyghes που περιμένουμε πώς και πώς στη Serpentine, των καινούριων έργων της Kusama στην Victoria Miro – και για τα πιο κλασσικά γούστα – του Burnes Jones της Tate και των Klimt/ Schiele στην Royal Academy. Κάποιες όμως και από τις πιο ωραίες εκθέσεις του καλοκαιριού τρέχουν για λίγο ακόμα. Αν λοιπόν βρεθείτε στο Λονδίνο αυτό τον καιρό προλαβαίνετε να επισκεφθείτε στο Victoria & Albert την καταπληκτική, πλούσια και συγκινητική έκθεση-βιογραφία της Frida Kahlo Making her Self Up, την Michael Jackson: on the Wall στη National Portrait Gallery σχετικά με το πώς ο Michael Jackson πέρασε και αποτυπώθηκε στην τέχνη -μια έκθεση που αξιοθαύμαστα ισορροπεί ανάμεσα στην αμηχανία και τη συγκίνηση- και στη Photographer’s Gallery την έκθεση της Alex Prager: Silver Lake Drive, ένα πανέμορφο σύνολο δουλειάς -έγχρωμη φωτογραφία και φιλμ- εμπνευσμένο από τον κινηματογράφο των ’60s και τα στερεότυπα που επέβαλε κυρίως όσον αφορά στην εικόνα της γυναίκας.

Και επειδή μια βόλτα προς Bricklane είναι μια ακόμα ωραία φθινοπωρινή βόλτα στην Whitechapel Gallery, αυτό τον καιρό ξεκίνησαν -και μάλιστα χωρίς εισιτήριο- τρία εξαιρετικά ενδιαφέροντα project.

Ο Ιταλός γλύπτης Salvatore Arancio προσκλήθηκε από τη γκαλερί να ανταποκριθεί καλλιτεχνικά απέναντι σε μια πολύ ιδιότυπη συλλογή. Το Cabinet de curiosités που ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια ο Ολλανδός συλλέκτης George Loudon αποτελείται από αντικείμενα και μοντέλα επιστημονικής διδασκαλίας του 19ου αιώνα. Από ταριχευμένα ζώα, κέρινα φρούτα μέχρι κρυστάλλινα και παπιέ μασέ μοντέλα περίεργων φυτών και πλασμάτων, σχέδια και βιβλία, η περίεργη και γοητευτική αυτή συλλογή παρουσιάστηκε πριν από μερικά χρόνια σε μια υπέροχη έκδοση, το Object Lessons: The visualisation of Nineteenth Century Life Sciences και αποτέλεσε ιδανικό έδαφος έμπνευσης για τον καλλιτέχνη.

20 papier mache botanical models, 1866-1927, Germany, Image Courtesy George Loudon, Collection, Photograph by Rosamond Purcell

20 papier mache botanical models, 1866-1927, Germany, Image Courtesy George Loudon, Collection, Photograph by Rosamond Purcell

Chikusai KatoNine botanical paintings on wood panelsc. 1878, each 34x22x3cm, TokyoImage Courtesy George Loudon Collection, Photograph by Rosamond Purcell

Chikusai KatoNine botanical paintings on wood panelsc. 1878, each 34x22x3cm, TokyoImage Courtesy George Loudon Collection, Photograph by Rosamond Purcell

Με το Surreal Scence ο Arancio, γνωστός για τις βιομορφικές φόρμες της δουλειάς του, προσέγγισε την συλλογή με ιδιαίτερο σεβασμό και λεπτότητα, εισάγοντας διακριτικά τη δική του δουλειά και παράγοντας έτσι έναν απρόσμενο διάλογο. Ξεχωρίζει το φιλμ Reactions in Plants and Animals με την πειραματική μουσική των Focus Group που τελικά λειτουργεί εξαιρετικά ως soundtrack για όλο το project.

Την ίδια στιγμή στις αίθουσες 5 και 6, μπορεί κανείς να παρακολουθήσει το νέο video art installation No ordinary protest που δημιουργήθηκε στα πλαίσια του 10ου Children Commision του ιδρύματος από τη συνεργασία  μαθητών από σχολεία της περιοχής με τον εικαστικό Μιχαήλ Καρίκη. Εδώ, μια ομάδα εφτάχρονων μαθητών αναρωτιούνται πώς μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο και να ευαισθητοποιήσουν την ανθρωπότητα για το περιβάλλον με έμπνευση το παιδικό βιβλίο επιστημονικής φαντασίας και οικολογικών αναζητήσεων του Ted Hughes, The Iron Woman.

Mikhail Karakis, No Ordinary Protest, 2018, Commissioned by Film and Video Umbrella, Middlesbrough Institute of Modern Art and Whitechapel Gallery, LondonVideo still Courtesy Mikhail Kariki

Mikhail Karakis, No Ordinary Protest, 2018, Commissioned by Film and Video Umbrella, Middlesbrough Institute of Modern Art and Whitechapel Gallery, LondonVideo still Courtesy Mikhail Kariki

Τέλος, μέσα από το πλούσιο αρχείο της γκαλερί γίνεται μια παρουσίαση μιας εμβληματικής έκθεσης, και πρώτης παρουσίασης του Jackson Pollock στην Μεγάλη Βρετανία, που είχε πραγματοποιηθεί στην γκαλερί το 1958 από τον Βρετανό αρχιτέκτονα Trevor Dannatt. Επρόκειτο για μια έκθεση ιδιαίτερα πρωτοπόρα και ανατρεπτική για τα δεδομένα της εποχής της αφού -μέσα από την ευφυή ματιά του Dannatt- στήθηκε περισσότερο ως εγκατάσταση με βάση τα έργα του μεγάλου αφηρημένου εξπρεσιονιστή, παρά ως απλή παρουσίαση της δουλειάς του. Μαζί με φωτογραφίες από την έκθεση, συνεντεύξεις και αρχειακό υλικό σχετικό με το στήσιμο και τη διοργάνωσή της στο Staging Pollock μπορεί κανείς να αποχαιρετήσει το καλοκαίρι θαυμάζοντας και το υπέροχο Summer του πρωτεργάτη του αφηρημένου εξπρεσιονισμού.

Jackson Pollock (1912 –1956) Installation view of Jackson Pollock exhibition 1958 Installation view ©Whitechapel Gallery

Jackson Pollock (1912 –1956) Installation view of Jackson Pollock exhibition 1958 Installation view ©Whitechapel Gallery

Jackson Pollock (1912 –1956) Summertime: Number 9A1948, Oil paint, enamel paint and commercial paint on canvas ©Tate, London 2018

Jackson Pollock (1912 –1956) Summertime: Number 9A1948, Oil paint, enamel paint and commercial paint on canvas ©Tate, London 2018