Από τις 14 μέχρι τις 17 Ιανουαρίου, απτόητοι από το τσουχτερό κρύο και εξοπλισμένοι με τα πιο απίθανα σκουφιά και αξεσουάρ, οι Λονδρέζοι βγήκαν στους δρόμους, σε πείσμα της επακόλουθης Blue Monday, για ένα ιδιότυπο κυνήγι θησαυρού. Το Lumiere London φώτισε το κέντρο του Λονδίνου και το γέμισε με κόσμο και ήχους πέραν των συνηθισμένων, ενώ ο κόσμος, με φωτογραφικές μηχανές, κινητά ανά χείρας για snap shots και χάρτες, τριγύριζε στους δρόμους να βρει τα σκορπισμένα σε όλα τα κεντρικά σημεία της πόλης έργα τέχνης. Τρισδιάστατες προβολές, διαδραστικές εγκαταστάσεις, έργα βασισμένα σε φωτισμούς, ήχους και εικόνα, από γνωστούς καλλιτέχνες σαν τον Julian Opie και design studios, όπως το TILT, δημιούργησαν ένα χορταστικό καλλιτεχνικό πανηγύρι στο οποίο οι κάτοικοι της πόλης συμμετείχαν με ενθουσιασμό.

Για τους φιλότεχνους flâneurs όμως που δεν πρόλαβαν το Lumiere London, η βρετανική πρωτεύουσα έχει άφθονο εικαστικό θέαμα να προσφέρει και τη νέα χρονιά.


Lumiere London


Lumiere London

Ξεκινώντας τη βόλτα από τα νοτιοδυτικά, στο πάλαι ποτέ μποέμικο Chelsea, μπορεί κανείς να περιηγηθεί σε μια μεγάλη και πολυαναμενόμενη έκθεση που ξεκίνησε την προηγούμενη εβδομάδα στην Saatchi Gallery. Γιορτάζοντας τα 30α γενέθλιά του, το ίδρυμα παρουσιάζει τη Champaign life, μια ομαδική έκθεση αποκλειστικά με γυναίκες καλλιτέχνες. Το εγχείρημα μιας εντελώς γυναικείας εικαστικής ματιάς επιχειρείται για πρώτη φορά στη Saatchi και συνομιλεί και με την αιχμηρή ατομική έκθεση της Aidan, καλλιτέχνιδος από το Αζερμπαϊτζάν, με τίτλο Revelations, που λαμβάνει χώρα στους ίδιους χώρους και πραγματεύεται το μουσουλμανισμό.


“Bound”, Alice Anderson, “Champaign life”, Saatchi Gallery

Μια αλήθεια είναι ότι η Champaign life (Ζωή από σαμπάνια σε ελεύθερη μετάφραση) αν και μεγάλη -αποτελείται από πίνακες και εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους και καταλαμβάνει εννέα δωμάτια της γκαλερί- δείχνει να μην έχει κάποια συνοχή. Ούτε δικαιολογεί αμιγώς την προβληματική που θέτει ο τίτλος, η σαμπάνια, a.k.a. το life style του κόσμου της τέχνης, δηλαδή, σε αντιπαράθεση με τη γυναικεία δημιουργική διαδικασία.

Ο κοινός παρονομαστής που επέβαλε την επιλογή αυτών των καλλιτεχνών, πέραν του φύλου τους, δεν είναι εμφανής κι έτσι η επιλογή μοιάζει αυθαίρετη. Παρ’ όλα αυτά αξίζει την επίσκεψη γιατί το εικαστικό θέαμα είναι πλούσιο και κάποιες δουλειές ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες. Ανεξάρτητα λοιπόν από το αν σχετίζονται και πώς με το concept, οι πίνακες της Sigrid Holmwood με τα απρόσμενα φλουό χρώματά της σε γνώριμες εικόνες από τη μια, κρύβουν μια νοσταλγία για χαμένες παραδόσεις της χώρας της καλλιτέχνιδος- είναι μισή Σουηδή- και από την άλλη παραπέμπουν ως ιδιότυπα re-enactments στη Φλαμανδική ζωγραφική του 17ου αιώνα.


“Food for Thought– Al-Mu’allaqat”, Maha Malluh, “Champaign life”, Saatchi Gallery

Η καταπιεστική εγκατάσταση της Maha Malluh με τίτλο Food for thought (Τροφή για σκέψη)Al-Mu’allaqat, με τα άπειρα κατσαρολικά, που καταλαμβάνουν έναν ολόκληρο τοίχο της Gallery 3, πέραν της αυθόρμητης σύνδεσης της γυναίκας με το νοικοκυριό, αναφέρεται και στα προ-ισλαμικά Κρεμαστά Ποιήματα (The Suspended Odes)  Al-Mu’allaqat, που σύμφωνα με τις παραδόσεις κρέμονταν στη Μέκκα. Ο επιβλητικός τραχύς και πρωτόγονος άνθρωπος-λιοντάρι της Stephanie Quayle μοιάζει να βγαίνει μόνος του από το σχεδόν ακατέργαστο υλικό του, ενώ το εντυπωσιακά τεράστιο Φροϊδικό καρούλι της Alice Anderson μάλλον επιχειρεί μια ψυχαναλυτική προσέγγιση στην απώλεια.

Εμμένοντας σε ομαδικά projects κατευθυνόμαστε τώρα ανατολικά, στο Bermondsey, όπου στη γκαλερί White Cube o πολύς Barry Schwabsky, πασίγνωστος Αμερικάνος κριτικός τέχνης, συγγραφέας αλλά και ποιητής, επιμελείται μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση σχετικά με τη μοίρα της ζωγραφικής αναπαράστασης μετά τον τυφώνα της αφαίρεσης.


“Yellow Nude”, Gary Hume, “Tightrope Walking: Painted images after Abstraction”, White Cube

Στην έκθεση “Tightrope Walking: Painted images after Abstraction” (“Περπατώντας σε τεντωμένο σκοινί: Ζωγραφικές εικόνες μετά την Αφαίρεση”, όπου “Tightrope walking” – “περπατώντας σε τεντωμένο σκοινί”, φράση του Francis Bacon με την οποία περιγράφει την πορεία της δουλειάς του μεταξύ αναπαράστασης και αφαίρεσης), ο Schwabsky αποπειράται ουσιαστικά να σκιαγραφήσει τις εκφάνσεις της ζωγραφικής αναπαράστασης από τα μισά του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα. Φυσικά το εγχείρημα είναι εξαιρετικά δύσκολο, το αποτέλεσμα παρά ταύτα εξαιρετικά ενδιαφέρον καθώς επικεντρώνεται σε δουλειές που αιωρούνται μεταξύ αναπαράστασης και αφαίρεσης, άλλοτε ισορροπώντας μεταξύ και άλλοτε κλίνοντας προς τον ένα ή προς τον άλλο πόλο.

Έτσι, ο επισκέπτης βρίσκεται απέναντι πότε σε εικόνες λίγο ή πολύ αναγνώσιμες, όπως στα έργα του Alex Katz, ή αυτά του δικού μας Απόστολου Γεωργίου, πότε σε σχεδόν απροσδιόριστες φόρμες όπως στο εκπληκτικό Yellow Nude του Gary Hume, ή στις δουλειές του Georg Baselitz. Πέραν όμως του ιδιαίτερου της θεματικής, του δίνεται η ευκαιρία να δει σημαντικά έργα, όπως δυο πανέμορφους και σχετικά άγνωστους πίνακες του Picasso, ένα υπέροχο πορτραίτο του Matisse, μια αναπαραγωγή του περίφημου γυμνού που κατεβαίνει τη σκάλα από τον ίδιο τον Duchamp, καθώς και αξιοσημείωτες δουλειές των Bacon, Freud, Ofili, του ζεύγους Kabacov, της Tracy Emin και του Giorgio Morandi μεταξύ άλλων.

Και αφού βρεθήκαμε ανατολικά ας κατέβουμε Brixton και ας ακολουθήσουμε τους ανθρώπους στους δρόμους. Απέναντι από το σταθμό και κάτω από το μεγάλο γκράφιτι του David Bowie, που έφτιαξε ο Αυστραλός street artist James Cochran το 2013, συρρέει ακόμα κόσμος που θέλει να λατρέψει για τελευταία φορά το ίσως μεγαλύτερο μουσικό είδωλο του εικοστού αιώνα.


Έργο του James Cochran στο Βrixton

Μπροστά στην εμβληματική εικόνα του Bowie από το εξώφυλλο του Alladin Sane, ένας λόφος από λουλούδια, φωτογραφίες, μπαλόνια, παλιά αποκόμματα εφημερίδων, σημειώματα, εξώφυλλα δίσκων και αντικείμενα κάθε είδους, έχουν φτιάξει έναν ιδιόμορφο τύμβο όπου κάθε στιγμή οι πιστοί του μεγάλου καλλιτέχνη, κάθε ηλικίας, γένους, φυλής ή κουλτούρας, έρχονται να δώσουν ένα σύντομο –ή όχι- παρών.

Εκατέρωθεν του γκράφιτι ο κόσμος έχει γράψει στους τοίχους τα αντίο του. Κι αν ακόμα η πηχτή διάχυτη συγκίνηση της ατμόσφαιρας ενίοτε αραιώνεται από εκείνους, τους τουρίστες, που συνωστίζονται μόνο για να πάρουν μια σέλφι μπροστά στο αυτοσχέδιο μνημείο, για τους υπόλοιπους μύστες, που κάποτε ραντιστήκαμε από την αστερόσκονη του, αυτή η άτακτη μάζωξη είναι ίσως ο μοναδικός τρόπος για ένα ελάχιστο ευχαριστώ στον Starman μας για το hazy cosmic jive με το οποίο επένδυσε -και θα συνεχίσει να επενδύει- τις ζωές μας.

Info εκθέσεων:
“Champagne Life”
Saatchi Gallery: 13 Ιανουαρίου – 9 Mαρτίου 2016

“Tightrope Walking: Painted images after Abstraction”
White Cube: 25 Νοεμβρίου 2015 – 24 Ιανουαρίου 2016