Το σώμα, -τι άλλο;-  δεν θα μπορούσε παρά να βρίσκεται στο επίκεντρο της αναδρομικής έκθεσης της Μαρίνα Αμπράμοβιτς στη Royal Academy of Arts το 2020. Η Αμπράμοβιτς, έχει αναγάγει σε βασικό εργαλείο της κάθε περφόρμανς τη χρήση του. Από την ακινησία του σώματος, όπως έκανε επί τρεις μήνες στο MoMA, στην πιο συγκινητική περφόρμανς της καριέρας της, με το κοινό να κάθεται απέναντί της και εκείνη να τους αντιμετωπίζει κατάματα, μέχρι την εποχή που έριχνε το σώμα της σε τοίχους, ή χάραζε μια πεντάλφα με μαχαίρι στο γυμνό της στομάχι, η Αμπράμοβιτς, μία από τους σημαντικότερους εν ζωή καλλιτέχνες σε ολόκληρο τον κόσμο θα ανασυστήσει ξανά και την περφόρμανς Imponderabilia, κατά την οποία δύο καλλιτέχνες (μία εξ’ αυτών η Μarina όταν το παρουσίασε αρχικά) στεκόντουσαν γυμνοί στην πόρτα ενός μουσείου ή στην είσοδο μιας γκαλερί, απαιτώντας οι επισκέπτες να περάσουν ανάμεσα τους για να εισέλθουν στον χώρο.
Δεν είναι λίγοι αυτοί που θεώρησαν αυτό το στενό πέρασμα που δημιουργούσαν τα ανθρώπινα σώματα και το «στρίμωγμα» για να περάσουν ανάμεσα από αυτά την πιο αμήχανη στιγμή τους, όταν επισκέφθηκαν την έκθεση του MoMA.

Η Βασιλική Ακαδημία του Λονδίνου ήδη βρίσκεται σε αναζήτηση νέων ανδρών και γυναικών που θα προσλάβει για να στέκονται γυμνοί ο ένας απέναντι από τον άλλον στη διάρκεια της επικείμενης έκθεσης, δημιουργώντας ένα άβολο «πέρασμα» που πιέζει ρεαλιστικά και πνευματικά τον θεατή. Η καταγραφή της εμπειρίας είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Από ποια πλευρά κοιτάζουν οι θεατές που περνάνε τα γυμνά σώματα; Προς αυτή του άντρα ή της γυναίκας; Τους κοιτάζουν κατάματα ή προσπαθούν να αποφύγουν εντελώς την εμπειρία κοιτάζοντας σε άλλη κατεύθυνση;

Η πρώτη φορά που η Μαρίνα Αμπράμοβιτς δοκίμασε τα «όρια της στενής πόρτας από γυμνά σώματα» ήταν όταν στάθηκε η ίδια απέναντι στον τότε σύντροφό της Ουλάι στην Μπολόνια το 1977. Τότε πολλοί άνθρωποι είχαν κάνει πίσω, ενώ άλλοι δεν μπορούσαν να χειριστούν καθόλου τον τρόπο με τον οποίο θα περνούσαν. Φυσικά, υπήρχαν και θεατές που πέρναγαν ξανά και ξανά. Μάλιστα στη Μπολόνια, η εγκατάσταση αυτή είχε στηθεί στην είσοδο της γκαλερί. Στο Λονδίνο μοιάζει κάπως απίθανο να βρίσκονται δυο γυμνοί στην εξωτερική πόρτα της Ακαδημίας, οπότε μάλλον η ανθρώπινη αυτή είσοδος θα τοποθετηθεί ανάμεσα σε δυο αίθουσες, ενώ υπάρχει η πρόβλεψη κάποια να κάνουν ένα μικρό γύρο από άλλη αίθουσα και να τους προσπεράσουν.

Η ίδια η Mαρίνα Αμπράμοβιτς θα επιβλέψει την επιλογή των περφόρμερς που θα σταθούν στην πόρτα γυμνοί και θα προσθέσουν αυτή την ασυνήθιστη και συχνά απρόβλεπτων αντιδράσεων λεπτομέρεια στο βιογραφικό τους.

Πρόκειται για μια αντιπαράθεση με τη γυμνότητα, με το φύλο, με τη σεξουαλικότητα και την επιθυμία, όπως αναφέρουν οι επιμελητές της έκθεσης. Τα όρια της σωματικής και διανοητικής αντοχής των περφόρμερς και των θεατών θα δοκιμαστούν για ακόμα μια φορά, σε μια έκθεση “Marina Abramović: 50 years of pioneering performance art” με τα πιο γνωστά έργα της Αμπράμοβιτς στον μισό αιώνα της δημιουργικής της καριέρας.

Φωτογραφίες, βίντεο, αντικείμενα, εγκαταστάσεις και η παρουσίαση των εμβληματικών της περφόρμανς όπως το Rhythm 5, του 1974, ένα έργο στο οποίο ήταν ξαπλωμένη μέσα σε ένα αστέρι που φλεγόταν, το The Lovers, το οποίο δημιούργησε για να σηματοδοτήσει τον χωρισμό της με τον Ουλάι το 1988, όταν περπάτησαν για 90 μέρες, στο Σινικό Τείχος, ο καθένας από αντίθετο άκρο και συναντήθηκαν στη μέση για να χωρίσουν τελετουργικά.

Η 72χρονη σήμερα Αμπράμοβιτς θα βρίσκεται στο Λονδίνο σε όλη τη διάρκεια της έκθεσής της και όλοι αναμένουν να κάνει κάτι με το οποίο θα τους εκπλήξει για άλλη μια φορά. Η προετοιμασία της έκθεσης έχει κρατήσει  τέσσερα χρόνια και είναι η πρώτη γυναίκα στην οποία δίνεται όλος ο χώρος της RA.

Info έκθεσης:

Marina Abramović: 50 years of pioneering performance art | 26 Σεπτεμβρίου — 8 Δεκεμβρίου 2020 | Royal Academy of Arts