Στις φωτογραφίες της Mascha Kaléko (Μάσα Καλέκο), της γερμανόφωνης ποιήτριας που τιμά σήμερα η Google με ένα doodle, η ίδια μοιάζει σαν πεισματάρα έφηβη που κοιτάζει ατρόμητα τον φωτογραφικό φακό. Καθόλου παράξενο για μια γυναίκα ποιήτρια που μιλούσε για την καθημερινότητα μέσα από τους στίχους της, την κοινωνική αδικία και τις ανισότητες της εποχής της. «Θα μείνω σιωπηλή, όμως το τραγούδι μου θα συνεχιστεί», γράφει σε ένα στίχο της.

Στα ποιήματά της η Καλέκο αντικατοπτρίζει την ατμόσφαιρα του Βερολίνου την περίοδο του 1930. Την πιο δύσκολη περίοδο της Γερμανίας, την οποία σημαδεύει η άνοδος του ναζισμού. Η Google επέλεξε να τη βάλει ανάμεσα σε άνθη, υπενθυμίζοντας έτσι το ποίημά της “Das Bißchen Ruhm”, στο οποίο γράφει πως η φήμη μοιάζει με τα φυτά, θέλει καθημερινά φροντίδα για να διατηρηθεί.

Η Καλέκο γεννήθηκε στις 7 Ιουνίου 1907 στο Χρζάνοβ της Γαλικίας, περιοχή που τότε ανήκε στην Αυστροουγγαρία και σήμερα στην Πολωνία. Η οικογένειά της μετακομίζει στο Βερολίνο μετά τον παγκόσμιο πόλεμο. Από το 1929 και έπειτα η ποίησή της, η οποία παρουσιάζει την αστική ζωή στο Βερολίνο, εκδίδεται σε μεγάλες εφημερίδες της χώρας.

Στην ποίησή της η Καλέκο μιλά για τις λογοτεχνικές συναντήσεις των ανθρώπων της εποχής της και τα μέρη στα οποία συμβαίνουν. Το 1933 εκδίδει το πρώτο της βιβλίο με ποιήματα “Lyrisches Stenogrammheft”, το οποίο φέρνει τη λογοτεχνική της αναγνώριση, αλλά και τη στοχοποιεί από τη ναζιστική λογοκρισία.

Το 1938 φεύγει αυτοεξόριστη στις ΗΠΑ με τον δεύτερο σύζυγό της, τον συνθέτη Chemjo Vinaver και τον επτάχρονο γιο τους, τον οποίο λίγα χρόνια αργότερα, θα χάσει από παγκρεατίτιδα. Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες, το 1956 επιστρέφει στο Βερολίνο. Τρία χρόνια αργότερα πρόκειται να τιμηθεί με το βραβείο Fontage , το οποίο όμως και απορρίπτει καθώς θα της το παρέδιδε ένας πρώην αξιωματικός Ναζί. Το 1959 για πρώτη φορά επισκέφθηκε την Ιερουσαλήμ, όπου και εγκαθίσταται μέχρι το τέλος της ζωής της. Η Καλέκο αφήνει την τελευταία της πνοή κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στη Ζυρίχη, το 1975.

Ένα ποίημα της Μάσα Καλέκο:

Ο ΕΡΗΜΙΤΗΣ

Τον κυνήγησαν με πέτρες.
Χαμογελούσε μες στον πόνο του.
Ήθελε μόνο να είναι, όχι να φαίνεται.
Δεν αφουγκράστηκε κανείς την καρδιά του.

Δεν άκουσε κανείς το κλάμα του.
Έφυγε για την έρημο.
Τον κυνήγησαν με πέτρες.
Έχτισε με αυτές το σπίτι του.

 

Μετάφραση: Αλεξάνδρα Αντωνακάκη