Όταν, πριν ένα χρόνο πέθανε ο Ρόμπερτ Ιντιάνα, ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες της ποπ τέχνης του 20ού αιώνα, ακόμα και αν δεν αναγνώριζαν το όνομά του ήξεραν οπωσδήποτε ένα έργο του, το “LOVE”. Ο Ιντιάνα πέθανε στα 89 του χρόνια από αναπνευστική ανεπάρκεια και σίγουρα είναι ένας καλλιτέχνης αδικημένος αφού όλη η φήμη του προέρχεται μόνο από ένα έργο του. Τα υπόλοιπα τής εξαιρετικά παραγωγικής καριέρας του που μετρούσε περισσότερο από μισό αιώνα ήταν λιγότερο γνωστά έως εντελώς άγνωστα.

Τι σημασία όμως έχει ο τρόπος που έγινε γνωστός; Αυτό το ένα και μοναδικό έργο του που ακόμα και ο ίδιος θεωρούσε «κατάρα του» τον έκανε κοσμαγάπητο στις ΗΠΑ, αφού εκατομμύρια διάλεγαν την εκτύπωση της λέξης αγάπη ως γραμματόσημο, κάρτα, πόστερ, στάμπα σε ρούχα ακόμα και σε κοσμήματα. Το έργο του είναι σίγουρα το πιο αντιγραμμένο παγκοσμίως νομίμως και παρανόμως έργο και ο ίδιος είχε μανία να συλλέγει τα αντίγραφα στο σπίτι του. Το μνημειώδες LOVE με το λοξό Ο που τον έκανε διάσημο, είναι τοποθετημένο ως γλυπτό στην είσοδο του Σέντραλ Παρκ, στη διασταύρωση της Πέμπτης Λεωφόρου και της 60ής οδού.

Η ιστορία του LOVE ξεκινά το 1964, όταν το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης ζήτησε από τον 37χρονο τότε καλλιτέχνη Ρόμπερτ Ιντιάνα να φτιάξει την Χριστουγεννιάτικη κάρτα τους. Η κόκκινη, πράσινη και μπλε κάρτα, που έγινε αργότερα (1973) και γραμματόσημο από τα αμερικανικά ταχυδρομεία, έγινε το πιο γνωστό έργο του Αμερικανού της ποπ αρτ. Τα υπόλοιπα ανήκουν στην ιστορία, μάλιστα το μουσείο Whitney το οποίο του έκανε αναδρομική έκθεση το 2013 με τίτλο “Robert Indiana: Beyond LOVE” προσκαλούσε το κοινό να ανακαλύψει αυτή τη μοναδική φιγούρα της σύγχρονης τέχνης πέρα από το έργο–σταρ που είχε δημιουργήσει, ένα έργο που υπήρξε αυθύπαρκτο και εξακολουθεί να μαγνητίζει με την ιδιοφυή απλότητά του εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις παραλλαγές του.

Ο Ρόμπερτ Ιντιάνα άφησε την τελευταία του πνοή στο σπίτι του Vinalhaven, στην παραθαλάσσια κωμόπολη που είχε απομονωθεί τα τελευταία 40 χρόνια, σε ένα από τα δύο νησιά Fox της πολιτείας Μέιν. Ο Ιντιάνα έζησε εντελώς απομονωμένος και τα τελευταία χρόνια διέκοψε και κάθε επικοινωνία με γνωστούς και φίλους, αφημένος στη φροντίδα ενός παλαιού βοηθού του, του Jamie L. Thomas, που μετά τον θάνατο της βασικής συνεργάτιδάς του, Valerie Morton, το 2015, έκανε κουμάντο σε όλα, με τον καλλιτέχνη να έχει πολλά προβλήματα υγείας. Ο Thomas είχε την πλήρη εκμετάλλευση του αρχείου του, αφού κακοποίησε μερικά από τα πιο γνωστά έργα του Ιντιάνα, τα εξέθεσε σε μουσεία και τα έστειλε σε ανυποψίαστους συλλέκτες.

Robert Indiana with stencils in his Coenties Slip studio, 1963. Photo by William John Kennedy. Collection of the Indianapolis Museum of Art.

Robert Indiana, 1963. Photo by William John Kennedy |© Indianapolis Museum of Art.

Για όλα αυτά τον κατηγορεί σήμερα ο διαχειριστής της περιουσίας του, James W. Brannan, αλλά και για παραμέληση του καλλιτέχνη, ο οποίος ζούσε μέσα στη βρωμιά και την κακομεταχείριση, αναφέροντας μάλιστα ότι ο Ιντιάνα πριν πεθάνει είχε 13 εκατομμύρια δολάρια στην τράπεζα, οπότε οι άθλιες συνθήκες διαβίωσής του οφείλονταν αποκλειστικά στην παραμέληση. Σύμφωνα με την καταγγελία, ο Thomas πήρε 1.1 εκατομμύρια δολάρια χωρίς άδεια και έκλεψε πάνω από 100 έργα τέχνης και αρχειακό υλικό, ισχυριζόμενος ότι ήταν δώρα από τον άρρωστο καλλιτέχνη. Το σπίτι στο οποίο έζησε ο Ιντιάνα και το οποίο ήθελε να γίνει μουσείο, είναι βρώμικο, μολυσμένο και σάπιο και ο καλλιτέχνης που ήταν σχεδόν τυφλός και υπέφερε από απώλεια μνήμης και σωματικές ασθένειες δεν μπορούσε να το ελέγξει.

Ο ίδιος ο βοηθός του ισχυρίζεται ότι ο δικηγόρος James W. Brannan επιχειρεί σκόπιμα να διαστρεβλώσει την αλήθεια και βέβαια στο βάθος της ιστορίας βρίσκεται το χρήμα. Οι εκδόσεις του εμβληματικού λογοτύπου της λέξης LOVE είναι διαρκείς και η ζήτηση τους μέσα στα χρόνια δεν έχει μειωθεί. Μάλιστα είναι τόσα τα κέρδη, που η Morgan Art Foundation στη Νέα Υόρκη που έχει την εκμετάλλευση των πολλαπλών εκτυπώσεων των έργων του Ιντιάνα, κατηγόρησε και αυτήν τον Thomas ότι συνεργάζεται με έναν έμπορο τέχνης για να παράγει μη εξουσιοδοτημένα έργα με το όνομά του. «Στο όνομα της αγάπης» δίνεται μια από τις πιο σκληρές μάχες του κόσμου της τέχνης. Αν ζούσε ο Ιντιάνα θα είχε κάψει το έργο του, ένα έργο που τον αδίκησε στη διάρκεια της ζωής του και παρασύρει όλους τους εμπλεκόμενους σε ένα χορό μίσους.