starΤο όνομά του ήταν Michel Sapone και ήταν ράφτης. Δημιούργησε εκατοντάδες κοστούμια και ρούχα για τον Πικάσο, τον Ματίς, τον Τζακομέτι. Κομψός, με μουστάκι, βρισκόταν στο παρασκήνιο της ζωής των καλλιτεχνών από το 1950 έως το 1970 και εκείνοι του είχαν απόλυτη εμπιστοσύνη. Πριν από λίγα χρόνια ο Οίκος Κρίστις παρουσίασε όχι μόνο φωτογραφίες και έγγραφα με τα μέτρα των πιο διάσημων καλλιτεχνών του κόσμου από τα αρχεία του Σαπόνε, αλλά και τη συλλογή έργων τέχνης του που συγκρότησε όταν ζήτησε να τον πληρώνουν οι πελάτες του με τα έργα που φιλοτεχνούσαν.

Το πρώτο έργο του το απέκτησε σε αντάλλαγμα για ένα κοστούμι που φτιάχτηκε για τον Φλωρεντινό καλλιτέχνη Manfredo Borsi. Ο μη συμβατικός τρόπος πληρωμής του Μπόρσι άνοιξε τον δρόμο στο να αποκτήσει ο διάσημος, στους καλλιτεχνικούς κύκλους, ράφτης μια σημαντική συλλογή έργων τέχνης που οι καλλιτέχνες αφιέρωναν σε εκείνον ή την οικογένειά του.

Michel Sapone and Pablo Picasso, Villa La Californie, Cannes, 1956 © Succession Picasso/DACS, London 2020.

Ο Σαπόνε γνωρίστηκε με τον Πικάσο το 1948 στη Νίκαια και έγιναν αμέσως φίλοι. Είχαν και οι δυο καταγωγή από τη Μεσόγειο και το ίδιο μεσογειακό ταμπεραμέντο. Αγαπούσαν τη φύση της και μιλούσαν για μέρη που είχαν επισκεφθεί όταν ήταν παιδιά. Ο Σαπόνε έντυνε τον Πικάσο για 16 χρόνια όπως γράφει στο βιβλίο της Il sarto di Picasso (Picasso’s Tailor) η Luca Masia. Του έφτιαξε περισσότερα από 100 πανωφόρια και 200 παντελόνια.

Ένα από τα πρώτα παντελόνια που του έφτιαξε ήταν ένα ριγέ παντελόνι “à la Courbet” – αφιέρωμα στο Autoportrait au col rayé του Gustave Courbet. Του είχε φτιάξει ένα πουκάμισο σε κυβιστικό στιλ που ο Πικάσο φορούσε μόνο στο σπίτι του και  ρούχα που επιμήκυναν τη μικροσκοπική του σιλουέτα.

Ο Πικάσο ήθελε πάντα να φορά εντυπωσιακά ρούχα και να τον ρωτούν από πού τα αγόρασε. Ανάμεσα στις πιο εκκεντρικές φορεσιές του Πικάσο ήταν ένα σκωτσέζικο κιλτ που του κατασκεύασε ο Σαπόνε και ένα γιγαντιαίο παλτό γιουγκοσλαβικού τύπου με κεντήματα που όταν το φορούσε έμοιαζε με τον βασιλιά της Γιουγκοσλαβίας.

Οι φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στα 75α γενέθλια του Πικάσο τον δείχνουν φορώντας ένα εκπληκτικό ριγέ παλτό βελούδο, το οποίο ήταν δώρο από τον Σαπόνε. Όταν ο Πικάσο ήταν αρκετά μεγάλος και η τελευταία του σύζυγος Ζακλίν Ροκ επέτρεπε σε ελάχιστους τις επισκέψεις, η οικογένεια Σαπόνε έφταναν με μια πιατέλα ζυμαρικά για να γευματίσουν όλοι μαζί και να περάσουν την Κυριακή, ενώ ο Σαπόνε χάριζε ένα πουκάμισο που είχε φτιάξει για τον Πικάσο.

Αν και τα ρούχα που έφτιαχνε είχαν καλλιτεχνικές επιρροές ο Σαπόνε ήξερε λίγα πράγματα για τον κόσμο της τέχνης. Μεγαλωμένος σε μια φτωχή οικογένεια της εργατικής τάξης είχε μια έμφυτη αίσθηση της ομορφιάς. Όταν γνωρίστηκε στη Νίκαια με τους καλλιτέχνες για τους οποίους έραβε ρούχα ένιωσε μεγάλη περιέργεια για τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούσαν τα έργα τους. Έτσι απέκτησε μια γνώση, όχι μέσω μιας τυπικής εκπαίδευσης, αλλά μέσω των ανταλλαγών του με τους ίδιους τους δημιουργούς.

Ήταν διακριτικός και έγινε όχι μόνο ο αγαπημένος τους ράφτης αλλά και ένας έμπιστός τους άνθρωπος, τον οποίο συμβουλεύονταν και για προσωπικές τους υποθέσεις. Οι καλλιτέχνες τον αγάπησαν γιατί μπορούσε να συνδεθεί μαζί τους σε ένα ανθρώπινο επίπεδο που είχαν ανάγκη. Το 1972, η κόρη και ο γαμπρός του άνοιξαν τη Galerie Sapone στη Νίκαια, μια γκαλερί που υπάρχει ακόμα και σήμερα. Η γκαλερί έγινε ένα μέσο υποστήριξης καλλιτεχνών, συμπεριλαμβανομένων των Hans Hartung, Alberto Burri και Alberto Magnelli. Ο ράφτης από μια φτωχή ιταλική οικογένεια εργατικής τάξης είχε, ακούσια, γίνει βασικός σύνδεσμος μεταξύ των καλλιτεχνών που καθόρισαν την τέχνη του περασμένου αιώνα.