Ο διεθνώς καταξιωμένος αρχιμουσικός, καλλιτεχνικός διευθυντής της Βασιλικής Συμφωνικής Ορχήστρας της Μπανγκόκ, Μισέλ Τιλκέν, επιστρέφει στο πόντιουμ της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, η οποία γιορτάζει τα 250 χρόνια από τη γέννηση του Μπετόβεν. Ο Μισέλ Τιλκέν με ένα μουσικό πρόγραμμα βαθιά εξομολογητικό και συναισθηματικό – που φαίνεται ότι τον εκφράζει μίλησε στο ελculture, λίγο πριν τη συναυλία «Μπετόβεν: 250 χρόνια» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών:

Ο Στέφανος Τσιαλής, καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, έχει μιλήσει για ένα δραματουργικό νήμα που ενώνει το πρόγραμμα της κάθε συναυλίας. Πώς αντιλαμβάνεστε τη σύνδεση μεταξύ της θριαμβικής εισαγωγής της όπερας «Ο ελεύθερος σκοπευτής» του Βέμπερ, του Δεύτερου Κοντσέρτου για πιάνο του Μπετόβεν – το οποίο αν και πρώιμο, αποτελεί έξοχο δείγμα της ιδιοφυΐας του συνθέτη- αλλά και της εξομολογητικής Παθητικής Συμφωνίας του Τσαϊκόφσκι;

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που αγγίζει τα βαθύτερα ανθρώπινα συναισθήματα. Ο Ελεύθερος Σκοπευτής του Βέμπερ εκφράζει τον φόβο και την αβεβαιότητα του κυνηγού Μαξ, ο οποίος περιβάλλεται από υπερφυσικές «σκοτεινές δυνάμεις». Η Παθητική του Τσαϊκόφσκι είναι ένα έργο αυτοβιογραφικό, που αναδεικνύει τον αντιφατικό του ψυχισμό, μέσα από τη σύγκρουση της ευτυχίας, της χαράς της ζωής από τη μία και της εξέγερσης, του θυμού και της δυσαρέσκειας από την άλλη.

Αν δεν είχατε κάνει σπουδές τρομπονίστα, ποιο μουσικό όργανο θα θέλατε να μελετήσετε;

Νομίζω ακόμα ότι έκανα τη σωστή επιλογή με το τρομπόνι. Οι αρχιμουσικοί χρειάζονται έναν βαθμό εξοικείωσης με όλα τα όργανα της Ορχήστρας και κατά τη γνώμη μου το τρομπόνι είναι μια αρκετά καλή γέφυρα μεταξύ πνευστών, χάλκινων και εγχόρδων από τη φύση του, βάσει του ήχου του. Μην ξεχνάμε, επίσης, ότι είναι πολύ κοντά στην ανθρώπινη φωνή. Σκεπτόμενος για αυτό, το τραγούδι ίσως να ήταν μια ωραία εναλλακτική λύση.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας μουσικό όργανο σε μία Συμφωνική Ορχήστρα;

Δεν έχω αλήθεια ένα αγαπημένο όργανο. Τα αγαπώ όλα εξίσου, καθώς όλα μπορούν να γίνουν πιο όμορφα ανάλογα με το πώς και ποιος είναι αυτός που παίζει. Έχοντας ξεκαθαρίσει αυτό, τα χάλκινα εξακολουθούν να έχουν μια μικρή προτίμηση στην καρδιά μου.

Τι σας αρέσει να κάνετε στον ελεύθερο χρόνο σας; Έχετε ίσως κάποιο hobby;

Τα χόμπι μου είναι τα κλασικά μου αυτοκίνητα και οι γάτες μου. Τις αγαπώ πολύ και τους αφιερώνω πολύ χρόνο, αλλά μου λείπουν τρομερά όταν βρίσκομαι στο εξωτερικό.

Εκτός από την κλασική και συμφωνική μουσική, τι άλλα είδη ακούτε;

Ακούω μουσική κυρίως όταν οδηγώ το αυτοκίνητό μου και εκεί προτιμώ απλή μελωδική μουσική.

«Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον αρχιμουσικό είναι η έκφραση της βασανισμένης ψυχής του Τσαϊκόφσκι»

Καλλιτεχνική Διεύθυνση της Βασιλικής Συμφωνικής Ορχήστρας της Μπανγκόκ, αλλά και συναυλίες σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Υπάρχει ένας «μύθος», ότι υπάρχουν πολλές διαφορές στην πρόσληψη της μουσικής μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Πώς αντιλαμβάνεστε εσείς αυτές τις διαφορές, αν πιστεύετε ότι όντως υπάρχουν;

Θα ήθελα να δηλώσω ότι, σε αντίθεση με ό,τι πιστεύει ίσως κάποιος, υπάρχει μια μακρά παράδοση στην κλασική μουσική στην Άπω Ανατολή. Για παράδειγμα, η Συμφωνική Ορχήστρα της Σανγκάης ιδρύθηκε πριν 140 χρόνια. Επίσης, αναπτύσσεται ραγδαία η ορχηστρική κουλτούρα ήδη από την παιδική ηλικία, καθώς υπάρχουν νέες αίθουσες συναυλιών και όπερας. Είναι, άλλωστε, γνωστό ότι πολλοί Ασιάτες μουσικοί είναι εξειδικευμένοι στη λόγια δυτική μουσική, αλλά και εξαιρετικά ικανοί. Έτσι, πιστεύω ότι οι διαφορές μεταξύ Δύσης και Ανατολής σε αυτό τον τομέα, σταδιακά εξαλείφονται.

Ποια η εντύπωσή σας για τους μουσικούς της ΚΟΑ, μετά και από την περσινή σας συνεργασία;

Η πρώτη μου εντύπωση για την ΚΟΑ ήταν η αίσθηση ότι γίνομαι αποδεκτός και εκτιμώμαι από ζεστούς ανθρώπους και ταυτόχρονα υπέροχους μουσικούς που νοιάζονται για το επάγγελμά τους. Μερικές φορές μπορεί να παρασύρονται στη συζήτηση ζητημάτων που αφορούν τη μουσική, αλλά αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή αγαπούν αυτό που κάνουν και θέλουν να δώσουν στο κοινό μια μεγάλη συναυλία στο τέλος της πρόβας μας.

Ποιες οι προκλήσεις αλλά και οι δυσκολίες στη διεύθυνση του συγκεκριμένου προγράμματος;

Σίγουρα η μεγαλύτερη πρόκληση για τον αρχιμουσικό είναι η έκφραση της βασανισμένης ψυχής του Τσαϊκόφσκι, χωρίς όμως μουσικές υπερβολές, που ενδεχομένως να οδηγήσουν σε φτηνό δράμα.

Info συναυλίας:

Μπετόβεν: 250 χρόνια | Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2019 | Μέγαρο Μουσικής Αθηνών