Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (ΜoMa) είναι έτοιμο να εγκαινιάσει μια νέα έκθεση, η οποία εξερευνά τον αρχιτεκτονικό κόσμο της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Με τίτλο “Toward a Concrete Utopia: Architecture in Yugoslavia, 1948–1980” (Προς μια Ουτοπία από Μπετό: Η Αρχιτεκτονική στην Γιουγκοσλαβία, 1948-1980), η εν λόγω έκθεση είναι η πρώτη στις ΗΠΑ που έρχεται να τιμήσει την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του πρώην σοσιαλιστικού έθνους.

Περισσότερα από 400 σχέδια, μοντέλα, φωτογραφίες και κασέτες ταινιών, τα οποία το Μουσείο έχει εξασφαλίσει από συλλογές μιας σειράς δημοτικών αρχείων, οικογενειών και μουσείων της περιοχής, θα παρουσιαστούν σ’ ένα διεθνές κοινό για πρώτη φορά. Στην έκθεση θα δούμε, επίσης, έργα μερικών κορυφαίων αρχιτεκτόνων της Γιουγκοσλαβίας. Στόχος της είναι να διερευνήσει «την εκτεταμένη αστικοποίηση, τον τεχνολογικό πειραματισμό και στην εφαρμογή του στην καθημερινή ζωή, τον καταναλωτισμό, τα μνημεία και την παγκόσμια εμβέλεια της γιουγκοσλαβικής αρχιτεκτονικής».

Berislav Šerbetić and Vojin Bakić / Μνημείο εξέγερσης των λαών Kordun & Banija / Petrova Gora, Κροατία / Φωτο: Valentin Jeck

Berislav Šerbetić and Vojin Bakić / Μνημείο εξέγερσης των λαών Kordun & Banija / Petrova Gora, Κροατία / Φωτο: Valentin Jeck

Andrija Mutnjaković / Εθνική Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη στο Κόσοβο, 1971–82 / Φωτό: Valentin Jeck

Andrija Mutnjaković / Εθνική Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη στο Κόσοβο, 1971–82 / Φωτό: Valentin Jeck

Janko Konstantinov / Κέντρο Τηλεπικοινωνιών, 1968-81 / Σκόπια / Φωτό: Valentin Jeck

Janko Konstantinov / Κέντρο Τηλεπικοινωνιών, 1968-81 / Σκόπια / Φωτό: Valentin Jeck

Edvard Ravnikar / Πλατεία Ελευθερίας (σημερινή Πλατεία Δημοκρατίας) / 1960-74 / Λουμπλιάνα, Σλοβενία / Φωτό: Valentin Jeck

Edvard Ravnikar / Πλατεία Ελευθερίας (σημερινή Πλατεία Δημοκρατίας) / 1960-74 / Λουμπλιάνα, Σλοβενία / Φωτό: Valentin Jeck

Jordan and Iskra Grabul / Μνημείο της εξέγερσης του Ίλιντεν,1970–73 / Κρούσοβο, Μακεδονία / Φωτό: Valentin Jeck

Jordan and Iskra Grabul / Μνημείο της εξέγερσης του Ίλιντεν,1970–73 / Κρούσοβο, Μακεδονία / Φωτό: Valentin Jeck

Dinko Kovačić and Mihajlo Zorić / Μπλοκ Κατοικιών, 1970–79, Σπλιτ, Κροατία / Photo: Valentin Jeck

Dinko Kovačić and Mihajlo Zorić / Μπλοκ Κατοικιών, 1970–79, Σπλιτ, Κροατία / Photo: Valentin Jeck

Milan Mihelič / S2 Πύργος Γραφείων / 1972-78, Λουμπλιάνα, Σλοβενία / Φωτό: Valentin Jeck

Milan Mihelič / S2 Πύργος Γραφείων / 1972-78, Λουμπλιάνα, Σλοβενία / Φωτό: Valentin Jeck

Branko Žnidarec / Ξενοδοχείο Adriatic II, 1970–71 / Οπατίγια, Κροατία / Φωτό: Valentin Jeck

Branko Žnidarec / Ξενοδοχείο Adriatic II, 1970–71 / Οπατίγια, Κροατία / Φωτό: Valentin Jeck

Η αρχιτεκτονική που προέκυψε κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είναι στην ουσία ένα μανιφέστο του «ριζοσπαστικού πλουραλισμού, υβριδισμού και ιδεαλισμού», που χαρακτήρισε το ίδιο το γιουγκοσλαβικό κράτος κατά τη διάρκεια των 45 χρόνων της ύπαρξής του. Η έκθεση θα βυθιστεί στις μοναδικές μορφές και στον “πολύπλευρο χαρακτήρα” πίσω από τη διεθνή εικόνα της γιουγκοσλαβικής αρχιτεκτονικής.

Τα αρχιτεκτονικά κτίσματα της περιόδου είναι επηρεασμένα από το κίνημα του Μπρουταλισμού, που δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1950 έως τα μέσα του ’70 με κέντρο την Αγγλία και κύριους εκφραστές του τους Πήτερ και Άλισον Σμίθσον. Στόχος του ήταν η επιστροφή στις αρχές του φονξιοναλισμού και η αποτίναξη του ζυγού των κορυφαίων αρχιτεκτόνων της εποχής. Η μορφή των κτιρίων χαρακτηρίζεται από έντονη γραμμικότητα, ξεκάθαρα σχήματα, εμφανή υλικά και εκτεταμένη χρήση του σκυροδέματος.

Η έκθεση για εγκαινιαστεί στις 15 Ιουλίου 2018 στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στο Μανχάταν και θα διαρκέσει μέχρι τις 13 Ιανουαρίου 2019.