Η Σύνθεση, η Συνύπαρξη και η Ανασύνθεση στις τέχνες αλλά και η Κριτική, η Διαδραστικότητα, η Εκπαίδευση και η Ψυχαγωγία είναι βασικοί άξονες στους οποίους αναφέρεται ο πρώτος καλλιτεχνικός προγραμματισμός που σχεδιάστηκε από τον Μητροπολιτικό Οργανισμό Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης, το MOMus για το 2020. Ο σχεδιασμός του προγράμματος ανταποκρίνεται στη φιλοσοφία του Οργανισμού, ο οποίος αποτελεί ένα πρωτοπόρο εγχείρημα για τον σύγχρονο πολιτισμό με ενδιαφέρουσες προκλήσεις, δυνατότητες και προοπτικές.

Ο προγραμματισμός είναι το αποτέλεσμα στενής συνεργασίας των πέντε φορέων που απαρτίζουν το MOMus, και στοχεύει στην εξωστρέφεια προς το κοινό, στην ανάδειξη νέων δημιουργών, στις καινοτόμες δημιουργικές βιομηχανίες, στη συνεργασία με φορείς της Ελλάδας, των Βαλκανίων, της Ευρώπης και του εξωτερικού αλλά και στη διεύρυνση του εκπαιδευτικού ρόλου και της πρόσβασης σε όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Μέσα από το πρόγραμμα θέτονται ερωτήματα που ενεργοποιούν κρίσιμα αισθητικά, κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα σε μια προσπάθεια να προωθηθεί και να εμπλακεί η σύγχρονη τέχνη στην καθημερινή ζωή. Μέσα από ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, φεστιβάλ, συνέδρια, εκπαιδευτικά παιχνίδια και ποικίλες δράσεις, το καλλιτεχνικό πρόγραμμα για το 2020 καλύπτει όλο το φάσμα των τεχνών, καθώς και διαδρομές από την ιστορικότητα του μοντερνισμού στις ανατροπές του 21ου αιώνα και προ(σ)κα- λεί σε διάλογο (για) τις τέχνες έχοντας πάντα το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.

Γκούσταβ Κλούτσις, Δυναμική Πόλη, 1919 © MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη

Στο MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη οι εκθέσεις και οι δράσεις του μουσείου, υπό τον γενικό τίτλο «Σύνθεση/Synthesis» τοποθετούν τη μουσική, τη λογοτεχνία, την αρχιτεκτονική, τον κινη­ματογράφο, το θέατρο, την τέχνη της κίνησης και τις επιστήμες σε οργανική τροχιά μεταξύ τους και με τις εικαστικές τέχνες.

Η πρώτη παραγωγή του Μουσείου μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης ‘Λιουμπόβ Ποπόβα. Φόρμα, Χρώμα. Χώρος’ (παράταση έως 7.03) έχει τίτλο ‘Utopia Revisited. Λογοτεχνία, Φιλοσοφία και Πολιτική στην τέ­χνη της Ρωσικής Πρωτοπορίας’ (1.04– 13.09). Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί τριήμερο διεθνές συνέδριο σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης με τίτλο «Η Ουτοπία στην Τέχνη και την Πολιτική» (8-10.05.2020), ενώ ο Ιβάν Κλιουν θα είναι ο επόμενος καλλιτέχνης, μετά την Λιουμπόβ Ποπόβα, έργα του οποίου θα παρουσιαστούν σε μεγάλη έκθεση-μονογραφία το προσεχές φθινόπωρο (Οκτώβριος 2020 – Μάρτιος 2021).

Επίσης, αξίζει να γίνει αναφορά στις προγραμματικές συνεργασίες με εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού που έχουν ως στόχο την ανάπτυξη σε ερευνητικό βαθμό, όπως το Πανεπιστήμιο Lomonosov,το Courtauld Institute of Art και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Έργο του Στήβεν Αντωνάκου με αφορμή την έκθεση «Στήβεν Αντωνάκος. Φως» στο MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά

Στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, πρωταγωνιστεί η έννοια της Συνύπαρξης.

Μετά την ολοκλήρωση της 7ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης’ Θεσσαλονίκης στα μέσα Φεβρουαρίου, σειρά παίρνει η «Βαλ’τους Χ – Ο Μαύρος Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας» (7-22.03) ενώ το πρόγραμμα συνεχίζει με την πρώτη ατομική έκθεση του Βούλγαρου εικαστικού Luchezar Boyadjiev στη χώρα μας («Ξαναχτίζοντας τον κόσμο των εικόνων. 1991-2019» 7.04-21.06), παραγωγή που εντάσσεται στο πλαίσιο συνδιοργάνωσης και ανταλλαγής δράσεων και εκθέσεων με καλλιτέχνες και ιδρύματα της Ν.Α. Ευρώπης που υποστηρίζει το μουσείο και την οργάνωση και παρουσίαση διεθνών εικαστικών παραγωγών («Διαιρεμένες Μνήμες 1940-1950. Ανάμεσα στην Ιστορία και στο Βίωμα» 3.06–9.08, “Larissa Sansour, In Vitro” και “When The Present is History” 2.07-30.08). Κλείνοντας έκανε μια πρώτη αναφορά στη νέα διοργάνωση του μουσείου με τίτλο «Nothing will ever be the same again / Τίποτα δεν θα είναι πια το ίδιο. Η σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα στη δεκαετία 2010 – 2020» (10.12.2020 – 14.03.2021) η οποία θα επιχειρήσει να καταγράψει τη ριζική αλλαγή στον εικαστικό χάρτη της χώρας μας την τελευταία δεκαετία

Εκπαίδευση, δικτύωση, προώθηση της πρωτογενούς έρευνας και προβολή καλλιτεχνών με σχέση και σαφείς αναφορές στη γλυπτική διαπερνούν το πρόγραμμα του MOMus-Μουσείου Άλεξ Μυλωνά στην Αθήνα, με τρεις μεγάλες εκθέσεις για το 2020, για τον Στήβεν Αντωνάκος (5.03-24.05) το πεδίο δράσης των καλλιτεχνών, το εργαστήριό τους και τη δημιουργική πάλη και παραγωγή που συντελείται εκεί (4.06-31.10) και η παρουσία του διεθνώς αναγνωρισμένου Έλληνα καλλιτέχνη Takis στις συλλογές του MOMus (Νοέμβριος 2020-Ιανουάριος 2021).

Ιβάν Κλιουν, Κόκκινο Φως,Σφαιρική Σύνθεση, 1923 © MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη

Χρονιά Photobiennale είναι το 2020 για το MOMus-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, καθώς το προσεχές φθινόπωρο η 24η πλέον διοργάνωση θα συναντήσει ξανά το  κοινό της με ένα πλούσιο πρόγραμμα εκθέσεων, δράσεων και προγραμμάτων. Το μουσείο συστήνει φέτος στο κοινό τον διεθνώς αναγνωρισμένο φωτογράφο Roger Ballen (“Shadows of the mind” 3.03-31.05), συνεργάζεται με φορείς και φεστιβάλ που προωθούν τη φωτογραφία σε όλη την Ελλάδα με περιοδεύουσες εκθέσεις, και δίνει όπως κάθε χρόνο άλλωστε, ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση του κοινού, ειδικού και μη, σε αρχές και ζητήματα που απασχολούν τη φωτογραφία.

Πειραματικός και καινοτόμος, είναι και ο προγραμματισμός του MOMus-Πειραματικού Κέντρου Τεχνών για τον χώρο στο λιμάνι που «συμπυκνώνεται στην έννοια της ‘Ανασύνθεσης’, και εστιάζεται στη διασταύρωση των καλλιτεχνικών ειδών, στον εργαστηριακό χαρακτήρα των δράσεων, στην κοινωνική διάσταση των projects που παρουσιάζει, στη διερεύνηση της ψηφιακής κουλτούρας και στην άμεση υποστήριξη νέων επιμελητών, καλλιτεχνών και των εκθέσεων και δράσεών τους που ενεργοποιούν κρίσιμα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά ζητήματα ως μια προσπάθεια να προωθηθεί και να εμπλακεί η σύγχρονη τέχνη στην καθημερινή ζωή».

Roger Ballen, Side view of hotel Middelburg 1983 Στο πλαίσιο από την έκθεση “Roger Ballen. Shadows of the mind” στο MOMus-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης

Δημιουργίες από το σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας του Καταστήματος Κράτησης Διαβατών (“Honorable Degenerates” 26.02-26.04.) είναι σε διαδοχή με φεστιβάλ μουσικού ντοκιμαντέρ και πειραματικής μουσικής (IN-EDIT Festival 28 & 29.02, “Off Borders. Interdisciplinary Festival of Sound, Video and Performance” 7-31.05, Διεθνές Φεστιβάλ Πειραματικής Μουσικής 4-21.06), το Inspire Project (24-20.09) που συνεχίζει στη νέα του μορφή στο MOMus, και μια έκθεση με θέμα τον τρόπο που η ψηφιακή κουλτούρα και η τεχνο­λογία επαναπροσδιορίζουν και τροποποιούν τις έννοιες της επιθυμίας και της σε­ξουαλικότητας («Φετίχ και Σώμα: Αντικείμενα πόθου και λαγνείας της μετα-ψηφιακής κουλτούρας», 5.12.2020-14.03.2021).

Φυσικά δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα εκπαιδευτικά στον προγραμματισμό του MOMus, με πλήθος δράσεων -εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολικές και άλλες ομάδες, ξεναγήσεις ανοιχτές στο κοινό στο πλαίσιο των εκθέσεων που διοργανώνο­νται στους χώρους του MOMus, έκδοση εντύπων για εκπαιδευτική χρήση και ψηφιακού υλικού για το κοινό, συνέδρια και ημερίδες διεπιστημονικού χαρακτήρα αυτοτελώς ή σε συνδιοργάνωση με έγκυρους πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς φορείς στην Ελ­λάδα και το εξωτερικό-, πρωτοβουλίες προσβασιμότητας για άτομα με προβλήματα όρασης και για ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.