Moonwalk: η κίνηση του χορού, όπου ο χορευτής κινείται προς τα πίσω, ενώ φαίνεται να κινείται προς τα μπροστά. Αυτό το εφέ, ένα είδος οπτικής απάτης, αντικατοπτρίζει εύστοχα τις πλάνες των προσώπων του νέου νεολληνικού έργου 170 τετραγωνικά/Moonwalk του Γιώργου Τσουρή που ανεβαίνει σε σκηνοθεσία του Γιώργου Παλούμπη στο Από Μηχανής Θέατρο.

Δύο αδελφές. Δύο νέες γυναίκες. Η Λίλη και η Αλεξάνδρα. Ο θάνατος του πατέρα τις ξαναφέρνει κάτω από την ίδια στέγη, σ ένα επαρχιακό σπίτι στη Θήβα, το πατρικό τους. 170 τετραγωνικά γεμάτα μνήμες μιας δύσκολης οικογενειακής ζωής. Η μία αδελφή επέλεξε να μείνει, η άλλη έφυγε για 10 χρόνια μακριά. Η μία αρπάχτηκε από έναν σύντροφο που γνωρίζει ελάχιστα και ετοιμάζεται τώρα να ξεκινήσει τη δική της οικογένεια μαζί του, η άλλη, πιο άστατη φύση, χρωστάει, θέλει να πουλήσει το πατρικό που σιχαίνεται, να ξεχρεώσει, να ξεκινήσει απ’ την αρχή. Δύο αδελφές που δεν έχουν συζητήσει ποτέ για όλα αυτά. Δύο αδελφές που φοβούνται να μιλήσουν η μία στην άλλη για όλα αυτά. Δύο γυναίκες, ωστόσο, που μοιάζει να τελειώνουν με το παρελθόν και να κινούν μπροστά. Ουπς… Moonwalk effectΔύο άντρες γύρω τους, ο υπεράνω υποψίας σύντροφος της Λίλης, ο Άγγελος και ένα ουρανοκατέβατο πλάσμα, ο Γρηγόρης, που προσγειώνεται μια για πάντα στις ζωές τους, συμπληρώνουν το κουαρτέτο. Όλοι άνεργοι. Όλοι έτοιμοι για μια νέα ζωή. Το παρελθόν, ωστόσο, μεταμορφώνεται σε παρόν και διεκδικεί τον χώρο του.

Το απολύτως ρεαλιστικό έργο του Τσουρή έχει συν-διαμορφωθεί και μέσα από τις δοκιμές, δείχνοντας ότι και το γράψιμο πρόβα θέλει. Πρόκειται για ακόμη ένα καλό δείγμα νεοελληνικού έργου των τελευταίων ετών, όπου ο συγγραφέας είναι ένας άνθρωπος του σανιδιού, ανοιχτός στην εξέλιξη του κειμένου μέσα από τη δημιουργική διαδικασία. Η παρουσία του Γιώργου Παλούμπη, που έχει πάρει πάνω του σκηνοθετικά την υπόθεση ρεαλιστικό νεοελληνικό κείμενο και η συμβολή του Αντώνη Τσιοτσιόπουλου, συγγραφέα του Εθνικού Ελληνορώσων και ηθοποιού στο Moonwalk επιβεβαιώνει ότι πολλά ενδιαφέροντα νεοελληνικά έργα στις μέρες μας παίρνουν την τελική τους μορφή μέσα από συλλογική δημιουργική εργασία.

Σε επίπεδο θεματολογίας το κείμενο εστιάζει στις παράπλευρες απώλειες μιας δυσλειτουργικής οικογένειας: τα παιδιά. Τα παιδιά που έγιναν πια ενήλικες. Αλλά αρνούνται να ενηλικιωθούν. Κουβαλώντας σαν μοιραίο DNA τις αμαρτίες των γονιών. Δύο αδελφές που προσπαθούν να διαχειριστούν, με εντελώς διαφορετικό τρόπο, τον θυμό ενάντια στους γονείς. Να αποφύγουν κάθε τετ-α-κε, κρατώντας σταθερά το τιμόνι της ζωής μακριά από κάθε πιθανό ολισθηρό έδαφος. Ο κρυμμένος πάγος όμως είναι εκεί.

Η δραματουργία αναπτύσσεται στη βάση της απόκρυψης μυστικών. Γνωστή, αποτελεσματική τεχνική του ρεαλιστικού θεάτρου. Το κάθε πρόσωπο έχει και τη δική του «ατζέντα», τα πράγματα που θέλει να προωθήσει, αλλά και όσα θέλει να αποκρύψει. Ο διάλογος είναι σπιρτόζικος και στακάτος –την έχει την ατάκα ο Τσουρής– με λυτρωτικό χιούμορ που αποφορτίζει τις πιο δύσκολες στιγμές, γλεντά τις ανεπάρκειες των προσώπων και εγκαθιδρύει μια ισορροπία ανάμεσα στο κωμικό και το δραματικό: όταν όλα καταρρέουν, μόνο το χιούμορ σώζει. Η αδυναμία των προσώπων να εκφραστούν, να μιλήσουν για όσα αληθινά τους νοιάζουν αποτυπώνεται μέσα από διαρκείς αλλαγές θέματος, αλλά και από την τεχνική, όπου μια ερώτηση που απευθύνεται σε ένα πρόσωπο, βρίσκει απάντηση από ένα άλλο. Σε αυτό το σπίτι, στο οποίο περιφέρονται όλοι περιμένοντας κάτι, όλοι μετρούν τα λόγια τους. Μέχρι να αρχίσουν να τα πετούν σαν σφαίρες στον απέναντι. Προσπαθώντας να τον κατατροπώσουν για να αισθανθούν για λίγο αληθινοί. Για λίγο σημαντικοί.

Ο Γιώργος Παλούμπης καταθέτει άλλη μια δουλειά στο είδος που γνωρίζει καλά: τον σκληρό ρεαλισμό. Φτιάχνει μια παράσταση καλοκουρδισμένη, με ωραία κλιμάκωση του σασπένς, με ανατροπές και εναλλαγές σκηνικής θερμοκρασίας. Διαχειρίζεται εξαιρετικά το αιφνίδιο για τον θεατή ξέσπασμα της βίας προς το φινάλε, την πιο δυνατή και πιο απρόβλεπτη δραματουργικά σκηνή του έργου. Τίποτα πιο πριν δεν ενέχει απειλή. Τίποτα δεν μας προετοιμάζει για κάτι βίαιο. Γιατί, ναι, η βία κατοικεί εκεί που ο λόγος σταματά και γεννιέται συχνά με τον πιο ανύποπτο τρόπο από τον πιο ανύποπτο άνθρωπο.

Οι ερμηνείες μαρτυρούν δουλειά συνόλου, ωστόσο εντοπίζονται αδυναμίες. Η Αλεξάνδρα της Βάλιας Παπακωνσταντίνου και η Λίλη της Αμαλίας Αρσένη έχουν ροή, ρυθμό, ωραίες στιγμές και σημαντικές κορυφώσεις, αλλά δεν καταφέρνουν να κατακτήσουν το βάθος της σχέσης δυο αδελφών που η μία έχει δει ελάχιστα την άλλη για 10 χρόνια, δεν φέρουν το αίσθημα της εγκατάλειψης που νιώθουν και οι δύο. Για παράδειγμα, η αρχική σκηνή, όπου ξεσκαρτάρουν κούτες από το πατρικό, εξαντλείται στην παραγωγή κωμικού, τηλεοπτικής υφής, αποτελέσματος κι όχι στην εμβάθυνση των ρόλων. Καταλαβαίνω ότι πρόθεση είναι, με αφορμή κάτι φαινομενικά άσχετο, να αντιληφθούμε ότι κάτι δεν πάει καλά μεταξύ τους, ωστόσο θέλει καλύτερο ζέσταμα των ηθοποιών, αλλά και παύσεις, βλέμματα, άυλα στοιχεία που θα μας μεταφέρουν την αμηχανία, όσα είναι στον αέρα και δεν λέγονται. Μου έλειψε επίσης η πανταχού παρούσα απουσία του πατέρα από την υπόσταση των δύο ηθοποιών που υποδύονται τις κόρες του. Ο πατέρας υπάρχει σαν αναφορά λεκτική, όχι όμως ως βίωμα. Όχι ως παρουσία που στοιχειώνει αυτό το σπίτι.

Ο Αντώνης Τσιοτσιόπουλος δημιουργεί στον θεατή ταυτόχρονα την εντύπωση του ένοχου και του αθώου. Ακόμη και στη στιγμή των τελικών αποκαλύψεων υπερασπίζεται με αλήθεια το πρόσωπο που υποδύεται. Αυτός όμως που κλέβει την παράσταση είναι ο Γιώργος Τσουρής ως Γρηγόρης: δίνει ζωή σε ένα παράξενο πλάσμα που βλέπει και βιώνει τον κόσμο λίγο διαφορετικά από τον μέσο όρο, που σαν παιδί, όπως υπονοεί το βίντεο, έμαθε να χορεύει μπροστά από μια κλειστή σπιτική πόρτα. Απλώς απίθανος στη χορογραφία του Moonwalk. Η Άννα Πατητή στον ρόλο της κουτσομπόλας γειτόνισσας δένει ωραία με το σύνολο.

Το 170 τετραγωνικά /Moonwalk είναι συνολικά μια καλή στιγμή για το νεοελληνικό έργο, μια παράσταση που, παρά τις ατέλειες, κερδίζει τον θεατή. Μετά τον Χαρτοπόλεμο, η ομάδα Ma non troppo φαίνεται ότι βάζει πλώρη για άλλη μια εμπορική επιτυχία.

Info παράστασης

170 τετραγωνικά (Moonwalk) | 15 Μαρτίου – 20 Απριλίου | Από Μηχανής Θέατρο