Η σιωπή δεν είναι σιωπηλή! – κραυγάζουν ψιθυριστά οι διοργανωτές του Moving Silence. Βωβός κινηματογράφος, ονειρικές εικόνες, ποίηση, νέες τεχνολογίες και πρωτότυπη ζωντανή μουσική, όλα αυτά σε μια πρωτότυπη συνάντηση ήχου και εικόνας που σαν άκουσμα μας θυμίζει τα παλιά κι όμως δεν έχει καμία σχέση με απλώς βωβές ταινίες με μουσική επένδυση. Η πλατφόρμα Moving Silence δημιουργήθηκε το 2009 στο Βερολίνο και από το 2011 φιλοξενείται στην Αθήνα σε συνδιοργάνωση με το Goethe Institut Athen. Ήδη στις 21 και 22 Μαρτίου το Moving Silence διοργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη με το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και το Goethe Institut Thessaloniki , ενώ στην Αθήνα έρχεται στις 27,28 και 30 Μαρτίου 2014 σε συνεργασία με το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και το Exile Room. Η επιμέλεια ανήκει στον κινηματογραφιστή Matthias Fritsch, έναν από τους ιδρυτές του Moving Silence και στους διευθυντές δύο διεθνών φεστιβάλ, των Interfilm Festival και Zebra Poetry Film Festival. Την επιμέλεια και συντονισμό του μουσικού σκέλους του φεστιβάλ έχει η Αναστασία Χρυσανθακοπούλου, μουσικός, παραγωγός και μέλος της πλατφόρμας. Ο Matthias Fritsch σχολιάζει: «Το Moving Silence δημιουργήθηκε γατί θέλαμε να αναβιώσουμε το εκφραστικό θαύμα του παλιότερου κινηματογράφου και να δείξουμε ότι εξακολουθεί να υπάρχει μετά από 100 χρόνια και με σύγχρονα αισθητικά μέσα. Οι βωβές ταινίες δημιουργούν διαφορετικές προσδοκίες στον θεατή και έχουν μεγαλύτερη ελευθερία από τις κλασικές ομιλούσες ταινίες. Οι παραγωγές είναι απαιτητικές, γιατί ο ήχος δημιουργείται ξεχωριστά για κάθε ταινία. Ωστόσο, δεν παρουσιάζουμε αμιγώς ταινίες αλλά μια ζωντανή εκδήλωση που εκτείνεται πέρα από την οθόνη και, μέσω διαρκώς νέων μουσικών και τόπων, δείχνει μια άλλη εκδοχή των ταινιών».


Thomas Zendegiacomo Del Bel, καλλιτεχνικός διευθυντής του Zebra Poetry Film Festival

Φέτος θα προβληθούν ταινίες που βασίζονται στην ποίηση και πειραματικά ντοκιμαντέρ. Ιδιαιτερότητα παρουσιάζουν οι ταινίες που εμπνέονται από την ποίηση αλλά δεν περιέχουν λόγο. Όπως εξηγεί ο Thomas Zandegiacomo Del Bel, καλλιτεχνικός διευθυντής του Zebra Poetry Film Festival «διαλέξαμε ταινίες που λειτουργούν με τη γραφή ή όπου η ποίηση διαχέεται στο φιλμ ή αποδίδεται με εικόνες. Είναι συναρπαστική η ποικιλία των ποιητικών ταινιών, που προσφέρει τόσο χώρο στη φαντασία. Η δε ανταπόκριση του κοινού έχει αυξηθεί πολύ – από το 2002 που ξεκίνησε το φεστιβάλ στο Βερολίνο, δεχόμαστε πλέον περίπου 1000 ταινίες απ’ όλον τον κόσμο. Η ποιότητα του περιεχομένου παραμένει, ενώ η τεχνική ποιότητα έχει βελτιωθεί σημαντικά με τις νέες τεχνολογίες».


Heinz Hermanns, διευθυντής του Interfilm Festival

Ο Heinz Hermanns, διευθυντής του Interfilm Festival, κάνει μεταξύ άλλων την επιλογή των ντοκιμαντέρ. «Οι ταινίες ασχολούνται με τους ανθρώπους και τα ζώα, την αρχιτεκτονική, τη δουλειά και χρησιμοποιούν ποικίλες τεχνικές. Άλλες είναι πιο πειραματικές κι άλλες πιο συμβατές αλλά με εντυπωσιακά γυρίσματα. Δείχνουν ότι μπορείς να κάνεις ένα ντοκιμαντέρ χωρίς να χρειάζεται να εξηγείς πολλά ή να μιλάς μπροστά από βιβλία. Υπάρχει ακόμα μια προκατάληψη με τις ταινίες μικρού μήκους, ότι είναι για τους φοιτητές, ότι αποτελούν προθάλαμο για τις μεγάλου μήκους ή ότι είναι πολύ ‘κουλτουριάρικες’ και αφορούν ένα ορισμένο κοινό. Στην πραγματικότητα, οι ταινίες είναι αυθύπαρκτες και αφορούν πολλά είδη κοινού. Είναι ευέλικτες και μπορούν να προβληθούν σε επιστημονικά συνέδρια, μουσεία, παιδικούς σταθμούς και σχολεία, σε εξωτερικούς χώρους ή σε μπαρ, σε λεωφορεία και μετρό, σε σινεμά και φεστιβάλ. Το Interfilm Festival δημιουργήθηκε με Super-8 ταινίες το 1982 – εποχή των καταλήψεων στο Βερολίνο – και πλέον ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο λαμβάνοντας ετησίως περίπου 7.000 ταινίες».


Matthias Fritsch, επιμελητής του Moving Silence 2014

Στο φετινό Moving Silence θα υπάρχουν ελληνικές συμμετοχές και ζωντανή μουσική από αθηναϊκά συγκροτήματα όπως οι Berlin Brides και Etten, ή από την ορχήστρα tOy ARKestra που δημιουργήθηκε ειδικά για το φεστιβάλ. Ο Heinz Hermanns θα κάνει masterclass για τις ταινίες μικρού μήκους, όπου θα παρουσιαστεί και η ταινία “Mute city” του Γιάννη Γεωργιουδάκη, που είχε βραβευτεί στην περσινή διοργάνωση. «Η ταινία δείχνει με κωμικό τρόπο την προκατάληψη απέναντι στις βωβές ταινίες με τα στερεότυπα του κλασικού ασπρόμαυρου και του πιάνου. Εμείς φιλοξενούμε ταινίες σχεδόν πάντα έγχρωμες με σύγχρονες τεχνικές, τόσο στην εικόνα όσο και στη μουσική», λέει ο Matthias Fritsch.

Οι συνομιλητές μου επεσήμαναν τις οικονομικές δυσκολίες που συναντούν αυτού του είδους οι διοργανώσεις. Η τεχνολογία και η ψηφιοποίηση, η διασύνδεση και η προβολή μέσω του διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων έχουν βοηθήσει πάρα πολύ, αλλά όπως επισημαίνει ο Matthias Fritsch: «Χωρίς την υποστήριξη οργανισμών όπως το Goethe Institut και κυρίως την αφοσίωση των καλλιτεχνών που συμμετέχουν με ελάχιστη ή καθόλου αμοιβή, το Moving Silence δεν θα υπήρχε».

Moving Silence 2014 | Από 27 έως 30 Μαρτίου | Ινστιτούτο Goethe Αθηνών, Exile room, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ)