Κώδικας: στην επικοινωνία είναι ο κανόνας για να μετατρέψεις μια πληροφορία σε μια άλλη μορφή αναπαράστασης, να βασιστείς δηλαδή στη μοναδική ικανότητα του ανθρώπινου νου για φαντασία και μεταφορική σκέψη, και να μιλήσεις για κάτι λέγοντας κάτι άλλο. Είναι η γνώση που διαιωνίζεται μέσα από το κοινωνικοπολιτισμικό DNA μας ή αποκτάται μετά από κοπιώδη και χρονοβόρα τριβή, που μας επιτρέπει να μοιραζόμαστε τους ήχους, τις εικόνες και τις σκέψεις μέσα στο κεφάλι μας, να διασχίζουμε –σχετικά- αναίμακτα τις ασφάλτινες πεδιάδες των άστεων συντροφιά με τον Γρηγόρη και τον Σταμάτη, να αντιλαμβανόμαστε μέσα από μια διαφήμιση ζυμαρικών την πεμπτουσία της Ιταλικότητας, να προλέγουμε το δυσοίωνο μέλλον του ήρωα μιας ταινίας τρόμου ή να χαρίζουμε τη νίκη στη βασίλισσά μας, κλέβοντας και αποκρυπτογραφώντας τα κωδικοποιημένα σχέδια μάχης του ραδιούργου εχθρού.

Είναι οι γλώσσες που κατασκευάζουν, μιλούν και ερμηνεύουν όλοι αυτοί που συνδιαμορφώνουν καθημερινά τη δημιουργική οικονομία της αντίληψής μας για τον κόσμο που μας περιβάλλει: προγραμματιστές, γλωσσολόγοι, επικοινωνιολόγοι, γενετιστές, νομικοί, σκηνοθέτες, γραφίστες.

Α, οι γραφίστες. Από τον Κάρολο Τσίζεκ ως τους τερατοπατέρες Beetroot, η Θεσσαλονίκη έχει να μετρά και να καυχιέται για μερικές εκατοντάδες από αυτά τα ευφάνταστα, παράξενα πλάσματα, που αντιλαμβάνονται τον κόσμο με μοτίβα και αλληλουχίες και τον αναπαριστούν με γραμμές και σχήματα. Τα γεννήματα της φαντασίας τους πανταχού παρόντα στην οπτική επικοινωνία της πόλης: στο artwork των περιοδικών που ξεφυλλίζουμε, στα λογότυπα των μαγαζιών που συχνάζουμε, στις εκθέσεις που επισκεπτόμαστε, στις γραμματοσειρές που καταγράφουν τις ψηφιακές μας σκέψεις σε λευκές οθόνες. Κι όμως, οι ίδιοι, πλην ελαχίστων –πολυβραβευμένων- εξαιρέσεων, εξακολουθούν να κυκλοφορούν αθόρυβα ανάμεσα στους τέσσερις τοίχους της δημιουργικής τους κοινότητας.

Η έκδοση «Ωδή στον Κώδικα» βασίζεται στην εξαιρετική ιδέα ενός ανήσυχου δημιουργικού μυαλού της πόλης, του κειμενογράφου Γιώργου Μαντζουρανίδη, και συγκεντρώνει σε έναν τόμο τις απαντήσεις αυτών που ζουν δημιουργώντας και χρησιμοποιώντας κώδικες στην πρόκληση να επαναναγνώσουν δημιουργικά και να απεικονίσουν γραφιστικά μια σειρά από περισσότερο ή λιγότερο γνωστούς καθιερωμένους κώδικες, και μάλιστα για έναν ευγενή σκοπό: την οικονομική ενίσχυση της θεραπευτικής Κοινότητας του ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ, του πρώτου θεραπευτικού προγράμματος για την απεξάρτηση και την κοινωνική επανένταξη εξαρτημένων ατόμων στην Ελλάδα με έδρα τη Θεσσαλονίκη, που βρέθηκε στα 30α του γενέθλια να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας.


Νίκος Κουκούλης – Bagua

Μέσα στις 100 και πλέον σελίδες της ιδιαίτερης έκδοσης, 43 γραφεία και μεμονωμένοι γραφίστες της πόλης καταγράφουν σε δισέλιδες καταχωρίσεις τον τρόπο που αντιλαμβάνονται ισάριθμους κώδικες (έκαστος αυτόν που κληρώθηκε): την οδοσήμανση, τα σήματα Μορς, τη μέθοδο Braille, τη νοηματική γλώσσα, τη στίξη, τα σήματα καπνού, τα emoticon, αλλά και τον κώδικα του Hammurabi, την Ikebana, τις πλάκες Pioneer ή το χειρόγραφο Voynich, με συνδετικό στοιχείο τη χρήση του νέον χρώματος Pantone 812u.

Στόχο της έκδοσης αποτελεί, σύμφωνα με τον εμπνευστή της, το «να δείξει αρχικά και βασικά ότι οι γραφίστες δεν είναι μια εσωστρεφής καλλιτεχνική κλίκα, που έχει το design ως αυτοσκοπό και περνάει ώρες ατελείωτες μπροστά από μια οθόνη αγνοώντας ό,τι συμβαίνει πέρα από αυτήν. Οι άνθρωποι αυτοί είναι κομμάτια μιας κοινωνίας, στα προβλήματα της οποίας δεν κάνουν τα στραβά μάτια, αλλά συμμετέχουν στη λύση τους όπως και όποτε μπορούν, ακόμα και μέσα από το έργο τους.»

Από την κοινότητα των γραφιστών, λοιπόν, πίσω στην κοινωνία, και πέρα στην άλλη κοινότητα, αυτή των ατόμων σε απεξάρτηση, που προσπαθούν να ξαναβρούν το νόημα της ζωής μέσα από την αναζήτηση και εφαρμογή ενός νέου κώδικα αξιών. Μετά τις εμπνευσμένες γραφιστικές απεικονίσεις κωδίκων και μετά τα βιογραφικά των συντελεστών, η έκδοση κλείνει με ένα υστερόγραφο. Η «Κραυγή» είναι ένας από τους πιο σημαντικούς συμβολισμούς στη Θεραπευτική κοινότητα: «Κάθε μέρα εδώ… Το κεφάλι ψηλά και περήφανα, δεμένος σφιχτά με τον άλλον, τον όποιο άλλο, πάντα σε κύκλο, μαζί με τους άλλους στο δικό μου κύκλο ζωής να φωνάξω, να κραυγάσω ότι είμαι ακόμη εδώ, είμαι ζωντανός πάνω στη γη! Ζωή, ισοτιμία, σεβασμός, εμπιστοσύνη, και πολλές αξίες μαζί, σαν ένας κώδικας τιμής πάνω και μέσα στον κύκλο: ΥΠΑΡΧΩ!»
Η έκδοση κυκλοφορεί την προσεχή Δευτέρα 26 Μαΐου σε 1000 αντίτυπα σε εκδοτική επιμέλεια του ΚΕΘΕΑ «ΣΧΗΜΑ + ΧΡΩΜΑ», της μονάδας γραφικών τεχνών που δημιουργήθηκε το 1990 ως η πρώτη ολοκληρωμένη παραγωγική μονάδα του ΚΕΘΕΑ με σκοπό την οικονομική ενίσχυση των θεραπευτικών προγραμμάτων του ΚΕΘΕΑ και την επαγγελματική εκπαίδευση και εξειδίκευση των απεξαρτημένων ατόμων που βρίσκονται στο στάδιο της κοινωνικής επανένταξης.
Για τον πρώτο μήνα της κυκλοφορίας η έκδοση θα διατίθεται στην ειδική τιμή των 15 ευρώ από το κατάστημα ΚΕΘΕART (Πίνδου 4, Πλατεία Μοριχόβου, Λαδάδικα, Θεσσαλονίκη) και στη συνέχεια σε βιβλιοπωλεία πανελλαδικά στην τιμή των 20 ευρώ. Όλοι οι συντελεστές συμμετείχαν στην έκδοση αφιλοκερδώς. Τα καθαρά έσοδα θα διατεθούν στο σύνολό τους για τη λειτουργία του ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ.

Περισσότερες πληροφορίες για την έκδοση «Ωδή Στον Κώδικα»

Φωτογραφία άρθρου: Στέφανος Μιχαηλίδης -Braille