Πίσω από τον επιστημονικό και «δύστροπο» τίτλο Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (Φυσική Φιλοσοφία με Μαθηματικές Αρχές), κρύβεται ένα σπάνιο και πολύτιμο βιβλίο που οι συλλέκτες και οι κυνηγοί παλαιών βιβλίων αναζητούν διαρκώς και συλλέγουν σε όλα τα μέρη του κόσμου. Τριλογία γραμμένη από τον Ισαάκ Νεύτωνα και δημοσιευμένη στις 5 Ιουλίου του 1687 στα λατινικά, και το 1729 στα αγγλικά, διεκδικεί μία από τις πιο υψηλές θέσεις στα σπάνια και παλαιά βιβλία.

Οι απόψεις του Νεύτωνα για τον χώρο, τον χρόνο και την κίνηση όχι μόνο έδωσαν τη βάση για αυτό το μνημειώδες έργο και, συνεπώς, για το σύνολο της κλασικής φυσικής μέχρι τις αρχές του εικοστού αιώνα, αλλά επίσης έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στο ολοκληρωμένο σύστημα της φιλοσοφίας και της θεολογίας του Νεύτωνα (που σε μεγάλο βαθμό δημιουργήθηκε πριν από την Principia).

Στις αρχές του 2020, το αντίτυπο αυτού του σπουδαίου βιβλίου ανακαλύφθηκε στο γαλλικό νησί της Κορσικής. Στην ανακάλυψη ανεκτίμητης ιστορικής και επιστημονικής σημασίας, θησαυρού προχώρησε μια γυναίκα, υπεύθυνη συντήρησης σε βιβλιοθήκη,  αφού εντόπισε αντίτυπο της πρώτης έκδοσης του «θρυλικού» πλέον βιβλίου, του Ισαάκ Νεύτωνα, Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Μαθηματικές Αρχές της Φυσικής Φιλοσοφίας).

Η ανακάλυψη γέμισε τους πάντες χαρά αφού όχι μόνο συγκαταλέγεται στα πιο σπουδαία βιβλία στην ιστορία των επιστημών και θεωρείται σχεδόν ανέφικτο να αποκτηθεί, αλλά είναι και ένα βιβλίο πανάκριβο. Ως παράδειγμα της σπανιότητας, υπενθυμίζεται πως ένα άλλο αντίτυπο του συγκεκριμένου βιβλίου, πουλήθηκε το 2016 σε δημοπρασία του οίκου Christie’s στη Νέα Υόρκη, για 3,7 εκατομμύρια δολάρια.

Η βιβλιοθηκάριος οδηγήθηκε στην ανακάλυψη χάρη σε μια αναφορά που βρήκε για το συγκεκριμένο βιβλίο, σε ένα χειρόγραφο του ιδρυτή της βιβλιοθήκης, Λουσιέν Βοναπάρτη, του αδελφού δηλαδή του Γάλλου Αυτοκράτορα, Ναπολέοντα Βοναπάρτη.

Όμως, τελικά, όπως φαίνεται υπάρχουν πολλά βιβλία της πρώτης αυτής ιστορικής έκδοσης που έφερε την επανάσταση στις επιστήμες και δεν ήταν λίγοι αυτοί που είχαν πρόσβαση στο βιβλίο, μάλιστα τα αντίτυπα είχαν «αλλάξει» όπως απέδειξαν οι μελέτες των «ντετέκτιβ βιβλίων», πολλά χέρια. Έτσι ερευνητές του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια αποκάλυψαν ότι το «σαφάρι» που έκαναν σε 27 χώρες απέφερε καταπληκτικά αποτελέσματα, αφού βρέθηκαν εκατοντάδες αντίτυπα της πρώτης έκδοσης του έργου του Νεύτωνα. Φυσικός, Μαθηματικός, Αστρονόμος, Φιλόσοφος, Αλχημιστής και Θεολόγος, ο Νεύτων θεωρείται πατέρας της Κλασικής Φυσικής, με τεράστια συμβολή στη θεμελίωση των σύγχρονων μαθηματικών και συγκεκριμένα του διαφορικού και απειροστικού λογισμού. Ξεκινώντας από τις παρατηρήσεις του Γαλιλαίου αλλά και τους νόμους του Κέπλερ για την κίνηση των πλανητών, διατύπωσε τους τρεις μνημειώδεις Νόμους της Κίνησης και τον περίφημο «Νόμο της Βαρύτητας» που σύμφωνα με τον θρύλο εμπνεύστηκε από την πτώση ενός μήλου από μια μηλιά.

Με την ανακάλυψη αυτών των αντιτύπων των βιβλίων της πρώτης ιστορικής και θρυλικής έκδοσης τα γνωστά αντίτυπα που έχουν βρεθεί ξεπερνούν πλέον τα μισά της έκδοσης που εκτιμάται ότι αποτελείτο από 600 έως 750 αντίτυπα. Σήμερα έχουν βρεθεί 386 συνολικά, ενώ για πολλά χρόνια θα βρίσκονται σε σκονισμένα και στο βάθος ιδιωτικών και δημόσιων βιβλιοθηκών και συλλογών.

Τα σπάνια και δυσεύρετα αντίτυπα έχουν διαφορετική μοίρα το καθένα. Είναι στο μάτι όσων κλέβουν διάσημα βιβλία και έργα τέχνης και οι τιμές τους στη μαύρη αγορά είναι στα ύψη. Οι επιστήμονες ερευνητές κατανόησαν βρίσκοντας όλα αυτά τα βιβλία διασκορπισμένα σε πολλά μέρη ότι η διάδοση των ιδεών του Νεύτωνα ήταν πολύ πιο διαδεδομένη στην εποχή της από όσο πιστεύουμε. Αυτό καταρρίπτει και τις θεωρίες ότι το βιβλίο ήταν δυσνόητο και μη αποδεκτό και δείχνει ότι επιστήμονες στην παγκόσμια κοινότητα από τον 18ο αιώνα μελετούν συστηματικά τις απόψεις του, αφού υπήρξε  ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά έργα της εποχής του και καθόρισε την επιστημονική σκέψη μέχρι την επαναστατική αναθεώρηση της από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας (1915). Μάλιστα, περίφημη παραμένει η φράση του Αϊνστάιν «Νεύτων συγχώρεσέ με».

Από το 2012, το πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ ανακοίνωσε την ψηφιοποίηση ενός μέρους του αρχείου του Νεύτωνα, δίνοντας τη  δυνατότητα σε ερευνητές αλλά και χρήστες του διαδικτύου, να έχουν άμεση πρόσβαση στις πηγές των ερευνών τους. Φυσικά οι χρήστες δε θα βρουν μόνο το Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, αλλά και σημειωματάρια και ένα σημειωματάριο που είχε πάντοτε μαζί του για να γράφει τις σκέψεις του πάνω  στη δουλειά του, όταν το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ είχε κλείσει την περίοδο της πανούκλας του 1665.

Σε όλα αυτά τα ντοκουμέντα μπορεί κανείς να δει την αυθεντική του εργασία με κατανοητούς μαθηματικούς υπολογισμούς. Μπορεί επίσης να ανακαλύψει τον τρόπο σκέψης μιας διάνοιας που άλλαξε την πορεία της Επιστήμης.

Σήμερα οι χρήστες από όλο τον κόσμο με ένα κλικ μπορούν  να δουν πώς λειτουργούσε το μυαλό του Νεύτωνα όταν εργαζόταν και έκανε υπολογισμούς αλλά και πώς λειτουργούσε η σκέψη του. Μάλιστα, αυτό το αντίτυπο του Principia Mathematica, που έχει το Κέμπριτζ περιλαμβάνει και πρόσθετες σελίδες με σημειώσεις του που παρεμβάλλονται στο τυπωμένο κείμενο.

To 2017, τα έγγραφα του Ισαάκ Νεύτωνα, συμπεριλαμβανομένων των πρόχειρων προσχεδίων και των σχολιασμένων αντιγράφων του Principia Mathematica , του έργου που άλλαξε την ιστορία της επιστήμης, έχουν προστεθεί στο Διεθνές Μητρώο της Παγκόσμιας Μνήμης της UNESCO. Σε συνδυασμό με τις αλχημικές εργασίες στο King’s College, το Cambridge και τα τετράδια και την αλληλογραφία του στο Trinity College, στο Cambridge και στο Μουσείο Fitzwilliam, αυτή αντιπροσωπεύει τη μεγαλύτερη και πιο σημαντική συλλογή των γραπτών του Νεύτωνα παγκοσμίως.

Μπορείτε να δείτε εδώ τα αρχεία του Νεύτωνα