Σε τούτη δω τη δυτική παρυφή του ιστορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης, αυτή που για δεκαετίες παρέμενε αχαρτογράφητη ώσπου να μπει ξαφνικά πριν λίγα χρόνια σε λίστες οδηγών πόλης και στη νυχτερινή ατζέντα των Θεσσαλονικέων με το κωδικό όνομα «Βαλαωρίτου», η ζωή εξελίσσεται σε βάρδιες. Την ημέρα, οι εναπομείναντες μαγαζάτορες λιάζονται ράθυμα σε ψάθινες καρέκλες συνομιλώντας με τα φαντάσματα των κτηρίων που επέζησαν από την πυρκαγιά του 1917 και τον σεισμό του 1978 (αλλά μάλλον δε θα τη βγάλουν καθαρή στα κρίσιμά μας χρόνια) και απλώνουν την πραμάτεια τους εκεί που τη νύχτα τραπέζια, σώματα και υπερβολικά πολλά decibel ετερόκλητων μουσικών κατακλύζουν δρόμους και πεζοδρόμια.

Οι δύο κόσμοι σπάνια διασταυρώνονται. Οι νυχτερινοί κάτοικοι και επισκέπτες, που ολοένα αυξάνονται και εκτοπίζουν τους μακροχρόνιους πρωινούς, σπάνια στρέφουν το βλέμμα στις πολυκαιρισμένες πινακίδες ή τις σκονισμένες βιτρίνες των καταστημάτων γύρω τους, εκτός ίσως από τα κορίτσια που τις μέρες αγοράζουν πιστόλια σιλικόνης και υφάσματα από τα εμπορικά για τα δημιουργικά diy που επιδεικνύουν σεινάμενα τις νύχτες. Πόσοι να γνωρίζουν όμως άραγε, ότι λίγο πάνω από τα μπαρ και πέρα από τα πολλά decibel, κατοικεί τα τελευταία χρόνια μια ακόμη φυλή: εκείνη των πολλαπλώς ανήσυχων, δημιουργικών μυαλών της πόλης (αρκετές δεκάδες από δαύτα κατέγραψε πρόσφατα στην περιοχή η ομάδα Creativity Platform που διερευνά θέματα «δημιουργικού κεφαλαίου» και «δημιουργικής οικονομίας);

Η απόσταση που χωρίζει αυτούς τους κόσμους αντανακλά με αρκετά μεγάλη ακρίβεια την απόσταση που χωρίζει τον κόσμο της Τέχνης από τον κόσμο της πόλης. Παρά τις αξιόλογες εξωστρεφείς προσπάθειες, σε επίπεδο θεσμών ή ιδιωτικών πρωτοβουλιών που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια, η Τέχνη και η δημιουργικότητα γενικότερα εξακολουθούν να αφορούν έναν περιορισμένο κύκλο ανθρώπων, η ακτίνα του οποίου μεγαλώνει είτε πρόσκαιρα είτε λίαν βραδέως. Ποιος από αυτούς τους ξέχωρους κόσμους στρέφει το βλέμμα του στους παράλληλους άλλους που ζουν δίπλα του;

Το metamatic:taf, ο ανεξάρτητος φορέας που ξεκίνησε τη λειτουργία του στην Αθήνα τον Μάιο του 2009 με σκοπό την υλοποίηση και τη φιλοξενία πολιτιστικών εκδηλώσεων που σχετίζονται με κάθε μορφή τέχνης, καθώς και ως ένα σημείο συνάντησης ανθρώπων που φέρουν μια σύγχρονη αθηναϊκή ταυτότητα, ανηφορίζει 504 χλμ και αποκτά παρακλάδι στη Θεσσαλονίκη, επιδιώκοντας να συμβάλλει στη δημιουργία διεπαφών ανάμεσα σε αυτούς τους πολλαπλούς κόσμους.

Στην επέτειο των πέμπτων γενεθλίων του αθηναϊκού αδερφιού, το metamatic:taf Θεσσαλονίκης εγκαινιάζει στο Κύρτση Χαν, ένα υπέροχης αισθητικής κτήριο του 1867 σε τούτη δω την πολύπαθη δυτική παρυφή του ιστορικού κέντρου της πόλης, ένα «πανδοχείο» για δημιουργικούς ανθρώπους, που θα λειτουργεί ως χώρος συνεύρεσης και πολιτιστικής δράσης στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Με έμφαση στο διάλογο μεταξύ εφαρμοσμένων και καλών τεχνών και την προώθηση διεπιστημονικών διερευνήσεων, το metamatic:taf Θεσσαλονίκης στοχεύει στην ενίσχυση της καλλιτεχνικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας σε τοπικό επίπεδο, αλλά και την παράλληλη δημιουργία ενός διεθνούς ιστού συνεργασίας.

Χωμένο σε ένα ξεχασμένο, σχεδόν λονδρέζικο, σοκάκι της οδού Εδέσσης, το metamatic:taf Θεσσαλονίκης θα είναι ανοιχτό και προσβάσιμο στο κοινό όλο το χρόνο, επτά ημέρες την εβδομάδα, αξιοποιώντας τον κάθετο και οριζόντιο προσανατολισμό του πολύχωρου κτηρίου, λειτουργώντας στο ισόγειο την κύρια γκαλερί και το μπαρ που θα φιλοξενεί και live, και 14 εκθεσιακά δωμάτια στον πρώτο όροφο που θα φιλοξενούν μαζί με την γκαλερί ανεξάρτητες επιμελητικές προτάσεις για ομαδικές (και όχι ατομικές) εκθέσεις, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, που μπορούν να κατατίθενται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και να αφορούν σε εικαστικά, θέατρο ή performance.

Τα εγκαίνια του νέου χώρου πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, πραγματοποιήθηκαν την περασμένη Δευτέρα με την έκθεση uP σε επιμέλεια Ντίνου Νικολάου και Ιφιγένειας Παπαμικρουλέα. Η έκθεση uP, που παρουσιάστηκε πρώτη φορά στον χώρο της γκαλερί του metamatic:taf της Αθήνας από την πλατφόρμα Create an Accident, ζητά από 99 καλλιτέχνες και δημιουργικές ομάδες να καταγράψουν με τον δικό τους τρόπο αυτό που βλέπουν όταν στρέφουν το βλέμμα ψηλά. Οι συμμετέχοντες, από τα διάφορα επαγγελματικά σημεία εκκίνησής τους ανταποκρίθηκαν με τετράγωνα 50×50 εκ. σε μορφή εικαστική ή μικρής εγκατάστασης -αεροπλανάκια, ήχους από μακρινές γωνιές του γαλαξία, καθρέφτες, σύννεφα και δαντελένιες σκάλες για τον παράδεισο- συνθέτοντας έναν ουρανό/πανόραμα που καλύπτει την οροφή της γκαλερί και συμβολίζει τη χειρονομία του να κοιτάς ψηλά, «ως πράξη που μπορεί να τροφοδοτεί ριζοσπαστικά τις ζωές των ανθρώπων και ως απάντηση στο αίτημα για αλλαγή θέασης και αντίληψης του κοινωνικού πεδίου».

Πριν όμως στρέψεις το βλέμμα ψηλά, πάνω από τον βούρκο (γιατί ισχύει, εκεί που κοιτάς πηγαίνεις), για να αλλάξεις τον τρόπο που βλέπεις, πριν από αυτό το περιβόητο «από τα κάτω προς τα πάνω», θέλει να έχεις κοιτάξει καλά, πολύ καλά, γύρω σου. Γιατί, τα έχουμε ξαναπεί, στους σκοτεινούς καιρούς μας, δεν είναι οι γνώστες εκείνοι που χρειάζονται την Τέχνη, αλλά εκείνοι που δεν ξέρουν και φοβούνται.

***

Η έκθεση uP παρουσιάζεται από τις 19/05 έως τις 31/08/2014, με ελεύθερη είσοδο, στο metamatic:taf Θεσσαλονίκης.

Ενημερωθείτε για την πρωτοβουλία διαδικτυακής συλλογής υπογραφών για τη δημιουργία ανεξάρτητων φορέων υποστήριξης της δημιουργίας – Creative Councils.