starΦανταστείτε μια χώρα με έκταση 40 φορές όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής – χωρίς αστυνομία, κάμερες ασφαλείας, ή μόνιμους κατοίκους που να μπορούν να αναφέρουν ύποπτες ενέργειες.

Φανταστείτε επίσης ότι αυτή η χώρα δεν είναι μια άδεια, αδιάφορη έρημος, αλλά ένα ζωτικό κομμάτι, τόσο του εύθραυστου πλανητικού περιβάλλοντος όσο και της παγκόσμιας οικονομίας.

Καλωσήρθατε στις ανοιχτές θάλασσες και τους ωκεανούς.

Η συνεπής επιτήρηση θαλασσών και ωκεανών για εντοπισμό παράνομων δραστηριοτήτων παραμένει ένα ανοιχτό πρόβλημα. Πειρατεία, λαθρεμπόριο, ρύπανση και παράνομη αλιεία είναι μερικές μόνο από τις έκνομες ενέργειες που συμβαίνουν σε σχεδόν καθημερινή βάση στο τεράστιο εκείνο τμήμα της επιφάνειας του πλανήτη που καλύπτεται από νερό. Και η αντιμετώπισή τους είναι αντικείμενο όχι μόνο κρατικών και διακρατικών αρχών, αλλά και μη-κερδοσκοπικών οργανισμών, όπως το Global Fishing Watch (ΗΠΑ) και η OceanMind (Βρετανία).

Η πρότασή μας, που βραβεύθηκε στον τελευταίο διαγωνισμό BlueGrowth, έρχεται να συμβάλλει στην επίλυση του προβλήματος της θαλάσσιας επιτήρησης. Και κατέστη δυνατή μόνο και μόνο χάρη σε μια μνημειώδη πολιτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πριν από μερικά χρόνια, η οποία δυστυχώς δεν έχει λάβει την προβολή που της αρμόζει: να ανοίξει την πρόσβαση στον πακτωλό των δεδομένων που συλλέγουν καθημερινά οι ευρωπαϊκοί δορυφόροι γεωσκόπησης, χωρίς όρους και περιορισμούς. Ελεύθερα και ανοικτά δορυφορικά δεδομένα για όλους, λοιπόν, συνοδευόμενα από μια πρόκληση: αξιοποιήστε αυτά τα δεδομένα από το διάστημα για την ανάπτυξη επιχειρηματικών εφαρμογών που λύνουν πραγματικά προβλήματα στη Γη.

Την οποία αποδεχτήκαμε.

Το σύστημά μας χρησιμοπoιεί ανοικτά δεδομένα από τους ευρωπαϊκούς δορυφόρους-«φρουρούς» (Sentinel), και συγκεκριμένα από μια υποκατηγορία τους (Sentinel-1), η οποία προσφέρει απεικονίσεις της επιφάνειας του πλανήτη βασισμένες σε ραντάρ. Ως τέτοιες, οι εν λόγω απεικονίσεις είναι διαθέσιμες και αξιοποιήσιμες μέρα και νύχτα, και ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών (σύννεφα κλπ.). Επί αυτών των απεικονίσεων χρησιμοποιούμε σύγχρονες τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης, έτσι ώστε να προσφέρουμε αυτόματη ανίχνευση και παρακολούθηση πλοίων, καθώς και τον καθορισμό του τύπου τους, με το τελευταίο να αποτελεί την κύρια καινοτόμα ιδέα του όλου συστήματος.

Υπηρεσίες σαν και αυτή που προτείνουμε καλύπτουν ένα υπαρκτό κενό στη θαλάσσια επιτήρηση: η παρακολούθηση πλοίων σήμερα γίνεται κατά κύριο λόγο με πομποδέκτες τοποθετημένους επάνω στο πλοίο, οι οποίοι εκπέμπουν τη θέση, πορεία, και ταυτότητα του σκάφους. Αλλά ποιος σοβαρός «κακός» θα πήγαινε να κάνει κάτι παράνομο με τον πομποδέκτη του ανοικτό; Οπότε το σήμα είτε απενεργοποιείται, είτε αλλοιώνεται ώστε να δίνει λάθος πληροφορίες, μετατρέποντας τα εν λόγω πλοία σε φαντάσματα.

Κάπου εδώ λοιπόν μπαίνουμε εμείς, και οι δορυφόροι-«φρουροί»…

* * *

Είμαστε ευτυχείς για τη μέχρι τώρα ιδιαίτερα θετική αποδοχή της πρότασής μας: εκτός από τη βράβευσή μας στον τελευταίο διαγωνισμό BlueGrowth, η πρόταση έχει ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα Copernicus Accelerator της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τους επόμενους 10 μήνες, δίνοντάς μας μια αξιοσημείωτη και ίσως αναπάντεχη ώθηση.

Και δεν σκοπεύουμε να σταματήσουμε εδώ: καθώς τόσο η ροή δορυφορικών δεδομένων όσο και η διαθεσιμότητα ολοένα και ακριβέστερων αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να συνεχίσουν την αυξητική τους τάση στα προσεχή χρόνια, οραματιζόμαστε ήδη ένα σύστημα ικανό να παρέχει αυτόματη ταυτοποίηση πλοίων που εμπλέκονται σε ύποπτες ή παράνομες δραστηριότητες.