Θα ξεκινήσω με μια προσωπική μαρτυρία: Ποτέ μου δεν φοβήθηκα ιδιαίτερα τα αεροπλάνα. Στο μυαλό μου, τα αεροπλάνα είναι κατά βάση ασφαλή μέσα, εκτός κι αν πέσουν. Αν πέσουν, τότε το τέλος είναι αναπόφευκτο, οπότε τίποτα δεν περνά από το χέρι μας. Διαβάζοντας όμως τη «Θέση 7Α» του Γερμανού δεξιοτέχνη του ψυχολογικού θρίλερ Sebastian Fitzek, έμαθα πως κάπως μπορείς να ελέγξεις τις πιθανότητες επιβίωσης σε περίπτωση που συμβεί το μοιραίο. Για παράδειγμα, σύμφωνα με μία -πραγματική- δοκιμή, η θέση 7Α είναι η θέση-ταφόπλακα, ενώ βάσει πολλών άλλων δοκιμών, οι πίσω θέσεις προσφέρουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης. Αυτή η ισχνή δυνατότητα ελέγχου λοιπόν κάπως μου τριβελίζει τελευταία το μυαλό.

Ο Sebastian Fitzek από την άλλη, απτόητος από το ίδιο του το δημιούργημα, στο ταξίδι του μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης, όχι μόνο έκανε τα πήγαινε-έλα με αεροπλάνο, αλλά κάθισε και στη θέση 7Α. Σώος και χαμογελαστός, συζήτησε μαζί μου για το νέο του βιβλίο, αλλά και για τα ζητήματα που θίγονται σε αυτό, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Ελλάδα την Τρίτη 2 Απριλίου στα Public της Τσιμισκή και την Τετάρτη 3 Απριλίου στα Public του Συντάγματος.

Σε μια συζήτηση που είχα πρόσφατα με δύο αναγνώστες σας, μου σχολίασαν ότι με τα βιβλία σας αμφισβητούν πολλές φορές την πραγματικότητα. Έχετε ακούσει ξανά αυτό το σχόλιο;

Η αλήθεια είναι ότι πρώτη φορά το ακούω αυτό! Για την ακρίβεια, είναι συνήθως η απάντησή μου στην ερώτηση «γιατί μου αρέσει να γράφω ψυχολογικά θρίλερ» και το θέμα είναι ότι εγώ αμφισβητώ πράγματα που βλέπω. Στη Θεσσαλονίκη έλεγα ότι οι εικόνες που έχω στο μυαλό μου όταν γράφω δεν είναι οι ίδιες που έχουν οι αναγνώστες στο δικό τους μυαλό, καθώς ο καθένας έχει μια διαφορετική αντίληψη της πραγματικότητας, και αυτό είναι που με εντυπωσιάζει. Από την άλλη, αυτό είναι και το κομβικό σημείο μια ψυχικής ασθένειας: όταν δηλαδή ανακαλύπτεις ότι όλα όσα ήξερες δεν είναι αλήθεια. Ο στόχος μου είναι, μέσω των βιβλίων μου, να δείξω πως τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται.

© Gene Glover

Αυτό πως ακριβώς το καταφέρνετε; Πώς δημιουργείτε αυτό το αίσθημα της άλλης πραγματικότητας;

Δεν υπάρχει συνταγή! Όλα ξεκινούν ρωτώντας «τι θα γινόταν αν». Τι θα γινόταν αν συνέβαινε αυτό σε μένα, τι θα γινόταν αν αυτό που μου συνέβαινε δεν ήταν αυτό που φαινόταν. Με αυτήν ακριβώς τη μέθοδο έγραψα και το «Δέμα».

Στο πιο πρόσφατό σας βιβλίο, τη «Θέση 7Α», παρατηρούμε δύο ψυχίατρους να «σπάνε» μέσω των αναμνήσεών τους. Στην καθημερινότητα οι ψυχίατροι θεωρούνται -με μια αρνητική χροιά πολλές φορές- ως παντογνώστες και ικανοί να ελέγξουν την ανθρώπινη ψυχή. Αυτή η αντίθεση που καταφέρατε στο βιβλίο σας έγινε επίτηδες;

Για την ακρίβεια, καθώς έγραφα αυτό το βιβλίο, είχα μία πολύ συγκεκριμένη ερώτηση στο μυαλό μου: Οι ψυχίατροι μπορούν να λύσουν προβλήματα της ανθρώπινης ψυχής, ή ακόμα και να θεραπεύσουν. Όμως αφού ξέρουν πως να «χτίσουν» κάτι, ξέρουν και πως να το καταστρέψουν; Δυστυχώς, αυτός είναι ο επιστημονικός κανόνας: Είναι πολύ πιο εύκολο να καταστρέψεις κάτι παρά να το χτίσεις. Οπότε, κι εγώ σκεφτόμουν καθώς έγραφα την άλλη οπτική της θεραπείας, την οποία έχουμε στο νου μας ως μια διαδρομή από το σημείο Α (το πρόβλημα) στο σημείο Β (τη λύση).

«Θέλω να αναδείξω το γεγονός ότι άτομα που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες πρέπει να τις αντιμετωπίζουν όπως τις σωματικές»

Μπορεί δηλαδή να αντιστραφεί αυτή η διαδρομή και να έχει καταστροφικές συνέπειες στον άνθρωπο. Γι’ αυτό και απευθύνθηκα για το συγκεκριμένο θέμα σε έναν ψυχίατρο που μου επιβεβαίωσε πως ξέρουν πως να ερεθίσουν τις ευαίσθητες πτυχές της ψυχής. Προφανώς, δεν έχω ως στόχο να δαιμονοποιήσω το επάγγελμα του ψυχίατρου. Θέλω να αναδείξω το γεγονός ότι άτομα που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες πρέπει να τις αντιμετωπίζουν όπως τις σωματικές. Αυτό είναι και το πρόβλημα της κοινωνίας σήμερα: Αν κάποιος συνάνθρωπός μας πει «έχω κατάθλιψη», πολλοί θα είναι αυτοί που δεν θα θεωρήσουν ότι πάσχει από μια αληθινή ασθένεια. Αντιθέτως, θα του πουν «έλα, μην είσαι συνέχεια θλιμμένος». Αν όμως κάποιος άλλος πει «έχω καρκίνο» κανείς δεν θα τολμήσει να του απαντήσει κάτι παρόμοιο. Μέσω του βιβλίου μου προσπαθώ με λίγα λόγια να δηλώσω ότι οι ψυχικές ασθένειες είναι πραγματικές ασθένειες τις οποίες πρέπει να θεραπεύουμε, όχι να στιγματίζουμε.

Δε γνωρίζω για τη Γερμανία, πάντως στην Ελλάδα, δυστυχώς, υπάρχει ακόμα το στερεότυπο του «τρελογιατρού».

Δεν το γνώριζα! Αυτό πάει χέρι – χέρι με το φόβο του στίγματος της ψυχικής ασθένειας. Οι ασθενείς βρίσκουν ως δικαιολογία να μην επισκεφτούν κάποιον ψυχίατρο γιατί ντρέπονται. Όταν σπάνε το πόδι τους δεν θα χρειαστεί δεύτερη σκέψη για να πάνε σε γιατρό. Αν όμως σπάσει η ανθρώπινη ψυχή, πολλοί είναι αυτοί που δεν θα ζητήσουν θεραπεία λόγω αυτού του στερεοτύπου, που είναι χτισμένο πάνω στο φόβο.

Μια φράση που έχω συγκρατήσει από τη «Θέση 7Α» είναι η εξής: «Η πιο ισχυρή βόμβα είναι η ανθρώπινη ψυχή». Θα μπορούσε να ήταν το μότο του βιβλίου;

Ναι, θα μπορούσε! Η πρόσβαση στην ανθρώπινη ψυχή φυσικά μπορεί να ενεργοποιήσει αυτή τη βόμβα. Όταν ερευνάς το παρελθόν serial killers, τότε συνήθως βρίσκεις πως κάτι έχει συμβεί στην παιδική τους ηλικία. Βλέπουμε σε πόλεμο μικρά παιδιά να εκπαιδεύονται να σκοτώνουν, χωρίς ενσυναίσθηση. Λόγω αυτής της ψυχικής βόμβας, δεν υποφέρει μόνο αυτός που τη διαθέτει, αλλά και οι γύρω του.

Το πρώτο βιβλίο σας που είχα διαβάσει ήταν τα «Μαθήματα Νεκροψίας» που γράψατε μαζί με τον Michael Tsokos και χάρηκα πολύ όταν έμαθα πως μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο! Υπάρχουν σχέδια να δούμε και άλλα σας βιβλία στη μεγάλη οθόνη;

Αρχικά θα ήθελα να πω ότι η κινηματογραφική μεταφορά των «Μαθημάτων Νεκροψίας» είναι πολύ καλή και θα ήθελα να προβληθεί και στην Ελλάδα. Όσον αφορά τα υπόλοιπα βιβλία μου, υπάρχουν πολλές συζητήσεις για την κινηματογραφική μεταφορά της «Θεραπείας», αλλά και τη τηλεοπτική μεταφορά της «Θέσης 7Α». Τίποτα βέβαια δεν είναι σίγουρο ακόμα, αλλά ελπίζω να πραγματοποιηθούν αυτά σχέδια!

Κι εγώ το εύχομαι! Μιλώντας για τα «Μαθήματα Νεκροψίας», από τότε που το διάβασα μέχρι και τώρα με τη «Θέση 7Α», παρατηρώ πόση έρευνα έχετε κάνει για να βγει μια τόσο αληθοφανής ιστορία. Πόσος χρόνος έρευνας χρειάστηκε γι’ αυτό το βιβλίο;

Υπήρξε πολλή έρευνα για τη «Θέση 7Α», γιατί αρχικά ήθελα να βρω ποια θέση στο αεροπλάνο είναι η καλύτερη για να επιζήσεις. Δεν κάνω έρευνα σε τμήματα, οπότε δεν μπορώ να σας πω με ακρίβεια πόσο χρόνο μου πήρε. Πάντως, πριν το γράψιμο δεν κάνω το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας, παρά μόνο το βασικό. Μετά, όσο γράφω, προκύπτουν προβλήματα! Δίνω ραντεβού με ειδικούς και μαθαίνω πώς λειτουργεί το οτιδήποτε για το οποίο έχω απορία. Στο τελευταίο στάδιο του γραψίματος, δίνω το γραπτό στους ειδικούς: ψυχίατρους, αστυνομικούς, εγκληματολόγους ή και πιλότους, και μετά ξαναγράφω. Άμα βρείτε δηλαδή κάποιο λάθος, μη κατηγορήσετε εμένα!

Δύσκολο να συμβεί αυτό με τόσο έλεγχο!

Η αλήθεια είναι αυτή! Χρειάζομαι τουλάχιστον 4 μήνες, όπου γράφω κάθε μέρα όσο περισσότερο μπορώ. Πάντα νομίζω πως έχω τον έλεγχο της ιστορίας, όπως όταν οι χαρακτήρες μου αρχίζουν να παίρνουν μορφή, όλα αλλάζουν. Το «δεύτερο χέρι» γραψίματος παίρνει τον περισσότερο χρόνο. Οι επιμελητές διαβάζουν το κείμενό μου και με ρωτούν γι’ αυτό με τη σωκρατική μέθοδο. Όταν φτάνω σε ένα σημείο που δεν μπορώ να απαντήσω, τους λέω «πρέπει να φύγω!» και ξαναγράφω το σημείο που χρειάζεται διόρθωση.

Πείτε μας μερικά σχόλια που έχετε λάβει για αυτό το βιβλίο από άτομα με φοβία για αεροπλάνα.

Για την ακρίβεια, με ρωτάνε πριν το διαβάσουν! Αυτό που τους απαντάω είναι ότι τα γεγονότα, τα οποία γράφω στο βιβλίο μου είναι τόσο απίθανα να συμβούν στην πραγματικότητα, που στο τέλος θα τους βοηθήσει! Μπορεί μόνο να σας αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες στο γάλα…

Σας ενημερώνω πως ακόμα δεν έχω γίνει vegan. 

Ούτε κι εγώ. Μάλλον είμαι πολύ μεγάλος γι’ αυτό.

Info:

Το βιβλίο του Sebastian Fitzek «Η Θέση 7Α» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα και παρουσιάστηκε την Τρίτη 2 Απριλίου στα Public της Τσιμισκή και την Τετάρτη 3 Απριλίου στα Public του Συντάγματος.

Κεντρική φωτογραφία: Helmut Henkensiefken