Ποιητής, γλύπτης, ζωγράφος, αρχιτέκτονας ο Μιχαήλ Άγγελος, μία από τις πιο σπουδαίες προσωπικότητες και ένας από τους σπουδαιότερους δημιουργούς της Αναγέννησης άσκησε απαράμιλλη επίδραση στην ανάπτυξη της δυτικής τέχνης. Τα έργα του από τα πιο δημοφιλή παγκοσμίως αλλά και οι εκθέσεις με λιγότερα γνωστά από αυτά, όπως τα σχέδιά του, βρίσκονται σταθερά ανάμεσα στα blockbusters των μουσείων.

H έκθεση “Michelangelo: Divine Draftsman and Designer” στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης συγκέντρωσε περισσότερους από 700.000 επισκέπτες σε τέσσερις μήνες το 2018, με την έκθεση να γίνεται μία από τις δέκα δημοφιλέστερες του μουσείου από την ίδρυσή του.

Αυτή την εβδομάδα 46 σχέδια του Μικελάντζελο που δεν είχαν συμπεριληφθεί στην έκθεση του ΜΕΤ ταξίδεψαν προς το Κλίβελαντ των ΗΠΑ για την έκθεση “Michelangelo: Mind of the Master”. Τα έργα, πολλά από αυτά είναι σπάνια και διπλής όψης, προέρχονται από τη συλλογή της βασίλισσας Χριστίνας της Σουηδίας και είναι δάνειο από το Μουσείο Teylers στην Ολλανδία.

Michelangelo, Seated male nude, separate study of his right arm (recto) (1511). Courtesy of the Teylers Museum, Haarlem.

Michelangelo, Head of a child with a cloth around its head (circa 1520s), recto. Courtesy of the Teylers Museum, Haarlem.

Στα σχέδια υπάρχουν προπαρασκευαστικά της Καπέλα Σιστίνα και αγαλμάτων που ανέθεσε ο Πάπας Λέων 10ος για τους τάφους των Μεδίκων στην εκκλησία San Lorenzo της Φλωρεντίας. Η έκθεση δείχνει με πόσο διαφορετικό τρόπο δούλευε ο Μιχαήλ Άγγελος σε μια ποικιλία έργων. Συμπεριλαμβάνει ακόμα και τα πρώιμα σχέδια για την τοιχογραφία με τη μάχη της Κασίνα που ο Μικελάντζελο δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει και η οποία θα κοσμούσε το Παλάτσο Βέκιο της Φλωρεντίας.

Επίσης υπάρχουν αρχιτεκτονικές μελέτες για τον θόλο του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη, στον οποίο εργάστηκε από το 1547 μέχρι τον θάνατό του το 1564, και εικαστικές μελέτες που έγιναν καθ ‘όλη τη διάρκεια της καριέρας του. Τα σπάνια αυτά έργα έχει δανείσει το μουσείο Teylers στο Χάαρλεμ της Ολλανδίας, το οποίο είναι σήμερα κλειστό για εργασίες ανακαίνισης. Το Ίδρυμα Teylers αγόρασε τα έργα, από τη συλλογή των 2.000 έργων που συγκέντρωσε η Βασίλισσα Χριστίνα, το 1790. Έκτοτε τα σχέδια δεν ταξίδεψαν ποτέ εκτός μουσείου.

Το Μητροπολιτικό Μουσείο της Τέχνης ήθελε αρχικά να συμπεριλάβει τα έργα του Teylers στην έκθεση για τον Μικελάντζελο αλλά το Μουσείο Teylers αρνήθηκε να δανείσει τη συλλογή τους. Προτίμησαν όπως είπαν να μη χαθεί μέσα σε ένα πλήθος έργων και σχεδίων. Έτσι τα σπάνια αυτά έργα εκτίθενται στο Κλίβελαντ και στη συνέχεια θα ταξιδέψουν στο μουσείο Γκετί στο Λος Άντζελες. Τα έργα είναι πολύ ευαίσθητα στο φως και θα εκτεθούν σε ειδικές συνθήκες. Αν και εκτιμάται ότι ο Μιχαήλ Άγγελος έχει δημιουργήσει μέχρι και 20.000 σχέδια κατά τη διάρκεια της μακράς καριέρας του, μόνο 600 περίπου είναι γνωστό ότι έχουν διασωθεί.

Michelangelo, Aeneas with Ascanius, summoned to leave Dido; architectural studies (circa 1555), recto. Courtesy of the Teylers Museum, Haarlem.

Michelangelo, A man abducting a woman (1530–34), recto. Courtesy of the Teylers Museum, Haarlem.

Michelangelo, A man abducting a woman (1530–34), recto. Courtesy of the Teylers Museum, Haarlem.

Michelangelo, Woman bending forward; five heads (after Giotto), circa 1530–34, recto. Courtesy of the Teylers Museum, Haarlem.

Michelangelo, Standing man, a woman hoeing (1517–23), recto. Courtesy of the Teylers Museum, Haarlem.