Ο Σταύρος Γασπαράτος δεν είναι απλά ένας μουσικός με πτυχίο, αλλά ένας εξερευνητής των ορίων ανάμεσα στην κλασική μουσική σύνθεση και τον σύγχρονο ηλεκτρονικό ήχο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την επίδρασή του στον αστικό χώρο. Η τελευταία του δουλειά με τίτλο «Expanded Piano» παρουσιάστηκε στις 7 Νοεμβρίου στο EMPAC (Experimental Media And Performing Arts Centre) της Νέας Υόρκης .

997797-316-1(2)
Εξερευνώντας τα όρια ανάμεσα στην κλασική μουσική και τον ηλεκτρονικό ήχο

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ξεκίνησε με τους γύρω γύρω, το συγκρότημα που ήταν μέλος μέχρι το 2004. Μετά τη διάλυσή τους τον κέρδισε η εικόνα και ξεκίνησε να γράφει μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Το 2009 συνέθεσε τη μουσική για τη multimedia εκδήλωση εγκαινίων του Νέου Μουσείου Ακρόπολης. Σίγουρα έχετε παρακολουθήσει κάποια θεατρική παράσταση την οποία έχει ντύσει μουσικά στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά ή και στο Εθνικό Θέατρο, ενώ έχει βραβευτεί από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου για τη μουσική της ταινίας «Αίμα »του Διαμαντή Καραναστάση που έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας το 2012.

Η ιδέα για το πρότζεκτ «Expanded Piano» ήρθε ως συνέχεια της μελέτης που κάνει όλα αυτά τα χρόνια για το συνδυασμό της κλασικής φόρμας σύνθεσης με τον πειραματικό ήχο. Η επιθυμία του για να δημιουργήσει υπό νέες συνθήκες και να ταξιδέψει, τον ώθησαν στη Νέα Υόρκη και στον χώρο του EMPAC όπου και πρότεινε την παρουσίαση του νέου αυτού έργου του.

997797-316-1(3)
Tο EMPAC όπου παρουσιάστηκε το πρότζεκτ

Στη Νέα Υόρκη έμεινε συνολικά δύο μήνες όπου ολοκλήρωσε το πρότζεκτ του σε δύο Residencies, δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους δουλειάς. Κατά την πρώτη περίοδο, τον Αύγουστο, ολοκλήρωσε τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ιδέας και την εγκατάσταση και τη δεύτερη περίοδο από τον Οκτώβριο έως και το Νοέμβριο πραγματοποιήθηκαν οι πρόβες. Πάντως η μουσική σύνθεση ολοκληρώθηκε στην Αθήνα στο ενδιάμεσο των δύο περίοδων αυτών.

Οι γνώστες της σύγχρονης μουσικής ιστορίας μπορούν να ανακαλέσουν στο μυαλό τους την ιδέα του «Prepared Piano» (προετοιμασμένο πιάνο) γνωστή από τις συνθέσεις του John Cage και άλλων συνθετών. Αυτό αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον Έλληνα συνθέτη και όπως μας περιέγραψε ο ίδιος «το Expaded Piano μετασχηματίζει την ιδέα αυτή σε μια πρωτότυπη ηλεκτρονική μορφή. Ένα ακουστικό πιάνο καλωδιώνεται με διαφόρων τύπων μικρόφωνα που τοποθετούνται στο σώμα, τις χορδές και τον μηχανισμό του οργάνου. Το σήμα από καθένα από αυτά τα μικρόφωνα επεξεργάζεται ζωντανά από έναν υπολογιστή και στη συνέχεια μοιράζεται σε μια surround εγκατάσταση εικοσιτεσσάρων καναλιών που τοποθετεί το κοινό “μέσα” στο πιάνο». Ενώ συμπληρώνει «το μουσικό έργο και η performance “Expanded Piano” λειτουργεί σαν ένας ηχητικός μεγεθυντικός φακός που βάζει τον ακροατή σε ένα ηχητικό ταξίδι μέσα στο ίδιο το πιάνο».

997797-316-1(4)
Το ακουστικό πιάνο καλωδιώνεται με διαφόρων τύπων μικρόφωνα

Με απλά λόγια, η εγκατάσταση «Expaded Piano» είναι η κατασκευή ενός πιάνο που γίνεται ένα με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή που το επεξεργάζεται αλλά και με τον χώρο που είναι τοποθετημένο. Το στοίχημα για το Σταύρο Γασπαράτο όμως δεν ήταν το τεχνικό κομμάτι της εγκατάστασης αλλά «βασική πρόκληση ήταν η μουσική η οποία θα γραφτεί και ο τρόπος που θα παιχτεί ζωντανά όπως θα παιζόταν ένα παραδοσιακό κονσέρτο για πιάνο. Αυτό το παιχνίδι μεταξύ του φυσικού ήχου και του ηλεκτρονικά δημιουργημένου, καθώς και του φυσικού χώρου και του ηλεκτρονικά δημιουργημένου μου φαίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρον» όπως μας εξήγησε ο ίδιος.

997797-316-1(5)
Από τις πρόβες στο EMPAC

Στην ανάγνωσή της, η περιγραφή αυτή μοιάζει με δύσκολη εξίσωση, όμως η αποδοχή του κοινού στην Αμερική ήταν ιδιαίτερα θερμή και σύμφωνα με τους ίδιους τους διοργανωτές, που έμειναν συνολικά ικανοποιημένοι με τη δουλειά του Γασπαράτου, αυτό φάνηκε και από τις συζητήσεις που ακολούθησαν της συναυλίας, όπου το κοινό ήθελε να μάθει όσο γίνεται περισσότερα για το πρότζεκτ.

Θα θέλαμε σίγουρα να έχουμε την ευκαρία να παρακολουθήσουμε την εγκατάσταση αυτή και στην Ελλάδα, ο ίδιος μας δήλωσε ότι έχει γίνει ήδη μια πρόταση σε κάποιον χώρο και αναμένει την απάντηση.

997797-316-1(6)
Ο Σταύρος Γασπαράτος παρουσιάζει το πρότζεκτ «Expanded Piano»

Μέχρι τότε μπορείτε να ακούσετε τη δουλειά του στις θεατρικές παραστάσεις «Ένας άνθρωπος για όλες τις εποχές» στο Εθνικό Θέατρο, «Θείος Βάνιας» στο Θέατρο Χορν, «Παράσιτα» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, «Γυάλινος Κόσμος» στο Θέατρο Εμπορικόν αλλά και στη Film Performance ”A”. Ενώ για την Άνοιξη του 2015 ετοιμάζουν από κοινού με τον ηθοποιό και σκηνοθέτη Γιάννη Τσορτέκη ένα πρότζεκτ που θα παρουσιαστεί στο Θέατρο του Νέου Κόσμου με τίτλο «Bernarda Alba, in memoriam».

– –

Info: Την Τετάρτη 10 και Πέμπτη 11 Ιουνίου ο Σταύρος Γασπαράτος παρουσιάζει τη συναυλία «Expanded Piano» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2015.