Δεν ξέρω γιατί ονόμασε ΕΛΕΝΙΤ την παράστασή του ο Ευριπίδης Λασκαρίδης, αλλά όταν είδα αυτόν τον απίθανο τίτλο, μου ήρθε στο μυαλό ένα παλιό διαφημιστικό σλόγκαν που έλεγε: «χτίστε με πρόοδο, χτίστε με Ελενίτ».

Κάπως έτσι χτίστηκε ο περασμένος αιώνας με μια σχετική παραδοξότητα που κληρονομήσαμε, ατόφια, με πολλές  στέγες, υπόστεγα και τζάκια φτιαγμένα από ένα υλικό κυματιστό και καρκινογόνο. Και έτσι συνεχίζεται να χτίζεται και αυτός ο αιώνας. Χωρίς τον φόβο του θανάτου, του φθαρτού, του επικίνδυνου υλικού.

Μα τι είναι αυτό το σύμπαν της παραφυσικής δραστηριότητας που φτιάχνουμε; Υπάρχουν λόγια; Δεν υπάρχουν. Περιγράφεται; Δύσκολα. Μια ανεμογεννήτρια και η Νίκη της Σαμοθράκης, καταπράσινα φυλλώματα και ένας D.J στον αέρα, ένας ψύκτης και ένας φωτεινός κύκλος. Μέσα σε ένα σκηνικό που προσαρμόζεται και φτιάχνεται ολοένα από την αρχή, διαλύεται και συνεχίζει να υπάρχει, ο Ευριπίδης Λασκαρίδης στήνει το φανταστικό του σύμπαν μέσα από την παραμόρφωση, τους μαλακούς κορσέδες, τις γαμψές μύτες, τη μάσκα του εαυτού μας και του άλλου. Με ποιον μοιάζουμε και ποιον σιχαινόμαστε; Ποιος θα προχωρήσει και ποιος θα φύγει από το παιχνίδι; Τι γλώσσα θα μιλήσουμε για να συνεννοηθούμε όλοι; Καμία, μόνο τη δική μας γλώσσα θα μιλήσουμε και σε αυτή θα σκεφτούμε.

Δεν είναι εφιαλτικό το σύμπαν του Λασκαρίδη, αξιαγάπητο είναι. Και σαρκοβόρο. Και ματαιωμένο χίλιες φορές. Είναι ο κόσμος μας. Ένας κόσμος χωρίς συνοχή στο ίδιο δίχτυ ασφαλείας, να συνυπάρχει άλλοτε ειρηνικά και άλλοτε βίαια. Αυτός είναι ο κόσμος που φέρνει κάθε φορά στη σκηνή ο Λασκαρίδης για να γιορτάσει την αποθέωση του παραλογισμού, να κάνει το ευτελές επαναστατικό, χωρίς εξηγήσεις, χωρίς φλυαρία, να επιτελέσει ένα σκηνικό άθλο στον οποίο μετατρέπει την πλήρη ασυνεννοησία σε ραχοκοκαλιά, τους φθογγισμούς σε παρτιτούρα.

Ο θεατής είναι ελεύθερος μπροστά του, να φτιάξει ένα δικό του κόσμο, να συνδεθεί με τη θαρραλέα εικόνα, την τολμηρή χειρονομία, την ανεπαίσθητη κίνηση, την εκκωφαντική πράξη. Να φτιάξει ένα σύμπαν γύρω από την πρωταγωνίστρια κυρία των τιμών που απέδρασε από τον κόσμο του Γκόγια, τσαλακώθηκε σε ένα ταξίδι αιώνων και προσγειώθηκε με βαρύ τσιγαρόβηχα δίπλα σε ένα μεταλλαγμένο δεινόσαυρο, ένα κορίτσι που ζωντάνεψε από μια φωτογραφία της Σίντι Σέρμαν, μια ευσυγκίνητη με κλονισμένα νεύρα νοικοκυρά, και τους δίδυμους της διχασμένης μας προσωπικότητας, που δρουν σαν πνευματικά τέκνα της Αμπράμοβιτς.

Συνδυασμός αδιανότητος στο μυαλό του Ευριπίδη Λασκαρίδη δεν υπάρχει, γιατί ο δημιουργός αυτού του σύμπαντος είναι ατρόμητος στην έκθεση, εχθρός του ναρκισσισμού, αρνητής της ματαιοδοξίας, δείχνει το ωραίο και το σκοτεινό, το ευτελές και το πολύτιμο στον ίδιο χρόνο, σαν όψεις της νεότητας και του γήρατος, ανοιχτές σε ερμηνείες, απορρίψεις και αποδοχές, συγγένειες και εκπλήξεις.

Η περφόρμανς αυτή, η νευρωτική, η αστεία, η τραγική, η σαρκαστική συνεχίζει να προσθέτει λέξεις στο λεξιλόγιο και τη γλώσσα που έχει δημιουργήσει ο Ευριπίδης Λασκαρίδης, μια γλώσσα ακατάληπτη και οικεία, απόμακρη και συγκινητική. Και κάνει στον θεατή δώρο την ελευθερία της απόστασης, να τραβήξει τη γραμμή, να παρατηρήσει, να περάσει τη γραμμή και να συνδεθεί. Οι ήρωες αυτού του κόσμου στέκουν εκεί απέναντί του και τον καλούν. Να εξερευνήσει, να επιθυμήσει και να νιώσει το ανεξήγητο.

Μετά τους Τιτάνες, το Ελενίτ είναι μια μεγαλειώδης χειρονομία κατανόησης ενός τερατώδους κόσμου που φωτίζει ακόμα περισσότερο την καλλιτεχνική διαδρομή ενός σημαντικού σύγχρονου Έλληνα δημιουργού.

Θα ήταν ανολοκλήρωτο αυτό το σημείωμα για την πρόβα που παρακολούθησα αν δεν ανέφερα τους περφόρμερς, συνοδοιπόρους του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη σκηνή, Μιχάλη Βαλάσογλου, Αμαλία Κοσμά, Χαρά Κότσαλη, Μάνο Κότσαρη, Θάνο Λέκκα, Δημήτρη Ματσούκα, Ευθύμιο Μοσχόπουλο, Γιώργο Πούλιο, Φαίη Τζούμα.

Info παράστασης:

“Elenit” του Ευριπίδη Λασκαρίδη | 28 Νοεμβρίου – 7 Δεκεμβρίου 2019 | Στέγη Ιδρύματος Ωνάση