Περιστοιχισμένοι από σκουπίδια, όλων των ειδών. Αυτή είναι η πρώτη σου σκέψη. Όλα σε ένα πατάρι, υπερυψωμένα, κυκλικά τοποθετημένα. Και στη μέση, στο κενό, να δεσπόζει ένα πιάνο. Με ουρά. Συντροφιά με ένα βιολοντσέλο, μια βιόλα, ένα βιολί. Να η πρώτη αντίφαση. Η πρώτη ανατροπή. Τα σκουπίδια τι σχέση μπορεί να έχουν με τη μουσική; Μπορεί ένας άνθρωπος να γεννήσει ασχήμια και ομορφιά μαζί; Γιατί πώς μπορούν να συνυπάρξουν η αμέλεια και η ανευθυνότητα, παρασιτογενείς συμπεριφορές που έχουν προκαλέσει μια οικουμενική και μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική κρίση, με την αρμονία και την ομορφιά της μουσικής; Τι σχέση μπορεί να έχουν οι κακές πρακτικές, το πλαστικό, η ασφυξία και τα σκουπίδια με τη συγκινησιακή αγαλλίαση και ανάταση που νιώθεις στο άκουσμα ενός κονσέρτου;

Βρεθήκαμε στην πρεμιέρα της νέας καλλιτεχνικής παραγωγής της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, οι Τέσσερις Εποχές. Πρόκειται για μια δημιουργική συνέργεια και συμπαραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με τη Lidl Ελλάς με στόχο να συνδέσουν με πρωτότυπο τρόπο την έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης με τον πολιτισμό και να προκαλέσουν το ενδιαφέρον αλλά και να προσκαλέσουν σε δράση κυρίως την επόμενη γενιά. Είναι η πρώτη φορά που η ΕΛΣ συνεργάζεται δημιουργικά με ιδιωτικό φορέα, πόσο μάλλον ένα σούπερ μάρκετ.

Με αποκαλυπτικό τρόπο, η ομάδα Patari Project υπό τη σκηνοθετική ματιά της γνωστής μας Σοφίας Πάσχου δημιουργούν μια θεατρική παραγωγή πλούσια σε κλασική μουσική και πάνω σε ένα πατάρι που έχει γίνει πλέον το δεύτερο σπίτι της ομάδας, κάνουν κάλεσμα αφύπνισης θίγοντας σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται με τη στάση μας απέναντι στο περιβάλλον και τους κινδύνους που διατρέχει, σε μια γλώσσα που όλοι μπορούμε να καταλάβουμε: στη γλώσσα της μουσικής.

Με μουσική τους αφετηρία, το διαχρονικό αριστούργημα οι Τέσσερις εποχές του Αντόνιο Βιβάλντι, ένα από τα πιο δημοφιλή έργα της μπαρόκ μουσικής και ύμνος στις εναλλαγές της φύσης και την κυκλικότητα του χρόνου, με τις Τέσσερις εποχές να κρατούν τα ηνία, η ομάδα Patari Project, επιχειρεί να αποτυπώσει σκηνικά την εναλλαγή των εποχών, άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας, τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα και τις αρετές τους όπως τελικά αυτές επηρεάζουν τον άνθρωπο και τη ζωή του.

Κάθε εποχή, ζωντανεύει είτε σε μονάδα είτε δυαδικά, και ενώ αρχικά μοιάζουν να απολαμβάνουν τη ζωή τους, εξυμνώντας τα «κάλλη» τους με αλαζονικό τρόπο, αδιαφορώντας για οτιδήποτε άλλο συμβαίνει γύρω τους, ακόμα και όταν τα σημάδια καταστροφής εντείνονται, στην πορεία, πάντα σε μια αέναη κυκλική πορεία, ένα παιχνίδι πολέμου ξεκινάει για την υπερίσχυση του καλύτερου, του άριστου.

Οι εποχές θυμίζουν μικρά παιδιά που αγνοώντας τους κινδύνους και κλείνοντας τα αυτιά τους στις προειδοποιήσεις, κακομαθημένα και ασεβή, βρίσκονται μπροστά σε μια χαοτική κατάσταση από την οποία δύσκολα μπορούν να ξεφύγουν. Καταιγίδες, τυφώνες, εξαφανισμένα ψάρια, απορρίμματα, δυσωδία μερικά μόνο από τα σημάδια που οδηγούν τις εποχές στην απώλεια της θέσης τους πάνω στη γνωστή κυκλική τους πορεία. Και σιγά σιγά μοιάζουν να χάνουν την ίδια τους την υπόσταση. Θα επιβιώσουν τελικά;

Έχεις αμέσως καταλάβει χωρίς κάποιος να σου κουνήσει το δάχτυλο. Η ιδέα της επιτακτικής ανάγκης για ανακύκλωση, για μείωση των αποβλήτων, για σπατάλη τροφίμων, βρίσκονται στον πυρήνα της παράστασης. Εντύπωση προκαλούν τα ευφάνταστα κοστούμια κατασκευασμένα από είδη μιας χρήσης, τα οποία συνδράμουν στην παιγνιώδη παρουσίαση οικολογικών θεμάτων. Πλαστικές σακούλες, μπουκάλια, καλαμάκια και γάντια γίνονται απολαυστικά καπέλα, φούστες και ευφάνταστα φορέματα.

Το πρωτότυπο υλικό του Βιβάλντι αποτέλεσε το υλικό για τον συνθέτη της παράστασης Νίκο Γαλενιανό [με σημαντική παρουσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό], το οποίο συνυπάρχει με πρωτότυπες οργανικές και φωνητικές παρεμβάσεις και όπως ο ίδιος δηλώνει: «Οι εποχές, ενίοτε αποδομημένες, μαζί με τις πρωτότυπες οργανικές και φωνητικές μουσικές παρεμβάσεις, δεν συνυπάρχουν απλώς με την παράσταση, αλλά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της, είναι η ίδια η πνοή που επιτρέπει στους ηθοποιούς-εποχές να συνεχίζουν να υπάρχουν».

Στο τέλος, της παράστασης είχαμε την ευκαιρία με τα παιδιά, να συμμετάσχουμε στο εικαστικό εργαστήριο σκηνογραφίας «Ανακυκλώνοντας τον Βιβάλντι» που είχε προγραμματιστεί και να φτιάξουμε σκηνογραφικά στοιχεία με ανακυκλώσιμα υλικά καθώς και να συζητήσουμε για θέματα όπως η μείωση της χρήσης πλαστικών και γενικότερα η ευθύνη μας απέναντι στο περιβάλλον που απλόχερα μας έχει δώσει ζωτικά στοιχεία. Ένας εξαιρετικός τρόπος να μιλήσεις στα παιδιά χωρίς διδακτισμούς, ουσιαστικά και ψυχαγωγικά.

Το give away από τη Lidl Ελλάς που μας δόθηκε μόλις καθίσαμε στις αναπαυτικές θέσεις μας, θα έχει τώρα πρωταγωνιστικό ρόλο στα πρωινά μας: ένα καλαμάκι κατασκευασμένο από bamboo θα διακοσμεί λειτουργικά τα ποτήρια με το γάλα και την πορτοκαλάδα μας.

Η παράσταση Τέσσερις εποχές στην Εναλλακτική σκηνή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος αποτελεί μια εξαίρετη ευκαιρία να μυηθούν οι μικροί μας φίλοι, σε ένα αριστούργημα κλασικού ρεπερτορίου, και να αναπτύξουν τόσο την οικολογική τους συνείδηση, όσο και την καλλιτεχνική τους παιδεία. Άλλωστε αυτός είναι και ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της Εθνικής Λυρικής Σκηνής: Η επιστροφή στον πυρήνα της τέχνης της όπερας, ως τέχνης αιχμηρής, επιδραστικής, και διαχρονικής.

Λίγα λόγια για την παράσταση

Οι Τέσσερις εποχές, το διαχρονικό αριστούργημα που υμνεί τις εναλλαγές της φύσης και την κυκλικότητα του χρόνου, πραγματεύεται με έξυπνο και ευφάνταστο τρόπο τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης της Lidl Ελλάς. Οι Τέσσερις εποχές ζωντανεύουν στη σκηνή με τρόπο μοναδικό σε μια παράσταση μουσικού θεάτρου η οποία θίγει σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται με τη στάση μας απέναντι στο περιβάλλον και τους κινδύνους που διατρέχει. Θέματα όπως η μείωση της χρήσης πλαστικών, η σπατάλη τροφίμων και η κυκλική οικονομία παρουσιάζονται στα παιδιά με τρόπο παιγνιώδη και ψυχαγωγικό, αναπτύσσοντας παράλληλα την οικολογική τους συνείδηση, αλλά και την καλλιτεχνική τους παιδεία.

Τη δραματουργία υπογράφει ο Χουάν Αγιάλα, τα κοστούμια η Κλαιρ Μπρέισγουελ, το σκηνικό η Ευαγγελία Θεριανού, την κίνηση η Άννι Πούι Λινγκ Λοκ και τους φωτισμούς η Σοφία Αλεξιάδου.

Τις Τέσσερις εποχές ερμηνεύουν οι: Αλέξης Βιδαλάκης, Γιάννης Γιαννούλης, Θεοδόσης Κώνστας, Κατερίνα Μαυρογεώργη, Στέφη Πουλοπούλου, Εριφύλη Στεφανίδου, Αποστόλης Ψυχράμης.  Συμμετέχουν οι μουσικοί: Γιάννης Αγρανιώτης (βιολί), Αλέξης Καραϊσκάκης (τσέλο), Δημήτρης Τίγκας (κοντραμπάσο), Αλέξης Μαστιχιάδης (τσέμπαλο), Κωνσταντίνος Ζιγκερίδης (ακορντεόν).

Η ιδέα της ανακύκλωσης βρίσκεται στον πυρήνα της δραματουργίας της παράστασης, η οποία απευθύνεται σε παιδιά από 6 έως 96 ετών, ενώ είδη μιας χρήσης, από πλαστικές σακούλες και μπουκάλια μέχρι πλαστικά καλαμάκια και γάντια, μεταμορφώνονται σε εντυπωσιακά κοστούμια.

Η παράσταση υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) προς την Εναλλακτική Σκηνή.

Η συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή

Είναι η πρώτη φορά που μια επιχείρηση λιανικού εμπορίου, ένα σούπερ μάρκετ, συνεργάζεται με έναν εμβληματικό εθνικό φορέα, διαχρονικό φάρο της μουσικής τέχνης και παράγουν μαζί πολιτισμό, καλλιεργούν την οικολογική συνείδηση και προάγουν την καλλιτεχνική παιδεία.

Η συνεργασία της Lidl Ελλάς με την Εθνική Λυρική Σκηνή ξεκίνησε το 2018, με τη Lidl Ελλάς ως χορηγό των εκπαιδευτικών προγραμμάτων μουσικής, θεάτρου και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ήταν το έναυσμα για να προχωρήσουν στο επόμενο, πραγματικά τολμηρό βήμα. Να συνδέσουν με πρωτότυπο τρόπο την έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης με τον πολιτισμό και να προκαλέσουν το ενδιαφέρον, να προσκαλέσουν σε δράση κυρίως την επόμενη γενιά. Να μιλήσει και να ευαισθητοποιήσει για τις μεγάλες περιβαλλοντικές προκλήσεις: τη μείωση της χρήσης πλαστικού, την ανακύκλωση, την κυκλική οικονομία, τη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Κάπως έτσι γεννήθηκε μια καινοτόμος ιδέα για μια ιδιαίτερη συμπαραγωγή με τη Εθνική Λυρική Σκηνή με κοινούς στόχους βιωσιμότητας για το παρόν αλλά κυρίως για το μέλλον.

Με αφορμή τον αδιάκοπο κύκλο της ζωής και την καταστροφή του περιβάλλοντος, η Lidl Ελλάς και η Εθνική Λυρική Σκηνή δημιούργησαν μια παράσταση σε σχέση με την ασταμάτητη ανάγκη των ανθρώπων να προσπαθούν να επιβληθούν στη φύση, να αλλάξουν τη σειρά των πραγμάτων, να ορίσουν εκείνοι τους κανόνες. Η παράσταση δεν ηθικολογεί για το περιβάλλον αλλά δίνει μια βιωματική αίσθηση της οικολογικής καταστροφής που έχει ήδη επέλθει από τις συνέπειες της αλόγιστης χρήσης των φυσικών πόρων και της εγωιστικής και υποκριτικής στάσης του ανθρώπου απέναντι στη φύση. Πρόκειται λοιπόν για μια προτροπή σε δράση καθώς το μέλλον του πλανήτη είναι ευθύνη όλων μας.

Η παράσταση είναι ορόσημο μιας βιώσιμης πορείας που θα ξεδιπλωθεί τα επόμενα χρόνια και θα καταλήξει σε μια υπεύθυνη σχέση με τον τελικό καταναλωτή που θα απολαμβάνει όχι μόνο τα οφέλη των βιώσιμων προϊόντων που θα βρίσκει στα ράφια μας αλλά και τα οφέλη προς το οικοσύστημα και τον πλανήτη μέσα από τη βιώσιμη λειτουργία της εταιρίας.

Η συνεργασία της Lidl Ελλάς με την Εθνική Λυρική Σκηνή έχει χρονικό ορίζοντα τουλάχιστον 2 ετών, με την παράσταση Τέσσερις εποχές να συντελείται εντός Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ και συγκεκριμένα στην Εναλλακτική Σκηνή όπου θα πραγματοποιηθούν 37 παραστάσεις για την περίοδο Νοέμβριος 2019 – Ιούλιος 2020 και για την δεύτερη περίοδο (Σεπτέμβριος 2020- Ιούλιος 2021) η παραγωγή θα περιοδεύσει και σε άλλες περιοχές της Ελλάδος.