Η δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου ήρθε στις οθόνες μας ένα μεσημέρι του περασμένου Σεπτεμβρίου, γεμάτη εικόνες και -φυσικά- σχόλια. Σχόλια από δημοσιογράφους, σχόλια από δολοφόνους, σχόλια από γείτονες και φίλους μας που θα μπορούσαν να ήταν οι δολοφόνοι. Η εικόνα του δολοφονηθέντος να σέρνεται σε κεντρικό δρόμο της Αθήνας, δέχθηκε χαρακτηρισμούς που αργότερα διαψεύστηκαν, με τις διαψεύσεις να μην λαμβάνουν ίση δημοσιότητα. Ο Ζακ Κωστόπουλος ή αλλιώς Zackie Oh! ήταν μια δημόσια, φωτεινή φιγούρα που εξέπεμπε έλλειψη φόβου αλλά όχι και «άγνοια κινδύνου».

Ο Thomas Anthony Owen, ένας εκ των δημιουργών του “Faster than Light” στη συνέντευξη που παραχώρησε στο ελculture, τον χαρακτηρίζει ως «αρχηγό κοινότητας», ενώ το “Faster than Light”, ένα πρότζεκτ εν εξελίξει που επανέρχεται φέτος μετά την περσινή παρουσίασή του στη Στέγη είναι μια πολυμεσική «θεραπεία» για τις πληγές που άνοιξε στην κοινωνία η δολοφονία ενός εκ των συμμετεχόντων του.

Το “Faster than Light” είναι ένα ακτιβιστικό πολυμεσικό πρότζεκτ εν εξελίξει, και είδαμε το πρώτο μέρος του την περασμένη χρονιά. Φέτος τι θα δούμε;

Ερχόμενοι στο “Faster than Light” φέτος, θα παρακολουθήσετε μια υβριδική ταινία και μια live performance με μια εντυπωσιακή και δυνατή ομάδα αποτελούμενη από 19 άτομα που σας μεταφέρουν σε ένα μετασχηματιστικό, σουρεαλιστικό, οπτικό και επιτελεστικό ταξίδι μέσα από τις σχέσεις μας, τα οράματά μας, τις ευαισθησίες μας, την αυθεντικότητά μας.

Πώς επηρεάστηκε η παραγωγή του project φέτος και τι κατεύθυνση πήρε σύμφωνα με τα φετινά δεδομένα που διαμορφώθηκαν με τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπολου;

Μετά την αρχική μας συμμετοχή στο πρόγραμμα καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση τον Ιούνιο του 2018, θέλαμε να αναπτύξουμε το project παραπάνω. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος ήμασταν αφοσιωμένοι στο να ζούμε και να μοιραζόμαστε τη διαδικασία των μεθόδων μας. Δεν πήγα σε κάποιο πανεπιστήμιο να σπουδάσω Καλές Τέχνες. Είμαι ένα queer άτομο με κατανόηση, που συμβιβάζεται με αυτό που σημαίνει η οικογένεια και το σπίτι για μένα, με το να έχω ξεκινήσει από νοσηλευτής στα Επείγοντα που έγινε ακτιβιστής που αργότερα έγινε χορογράφος και μετά αρχάριος δημιουργός ταινιών. Είναι πολλά τα ερωτήματα που «φέρνω» μαζί μου ως δημιουργός: σχετικά με την επούλωση του τραύματος ως queer άτομο, τις νέες μορφές συνασπισμού σε δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους, νέα κοινωνικά πειράματα, το να αφουγκραζόμαστε βαθιά, τις αυτοσχεδιαστικές πρακτικές της performance, τις ανερχόμενες στρατηγικές οργάνωσης. Όλα αυτά τα ερωτήματα υπήρχαν μέσα μου για πολλά χρόνια και παίξαμε μαζί τους σε αρχικό στάδιο, όταν βρισκόμασταν εδώ στην Αθήνα τον προηγούμενο Μάιο, και οι πρακτικές μας είναι περίπου ίδιες και σήμερα.

Ο Ζακ Κωστόπουλος ή Zackie, όπως και την ήξερα, ήταν ένας νέος φίλος και συνεργάτης. Πιστεύω ότι για τους περισσότερους που συμμετείχαν στην παραγωγή, η δολοφονία ήταν κάτι παραπάνω από προσωπικό ζήτημα. Ουσιαστικά είμαι ξένος στην Ελλάδα, καθώς έχω ζήσει εδώ μόνο έναν χρόνο. Ο χειρισμός της είδησης της οργανωμένης δολοφονίας αρχηγού μιας κοινότητας από τα ελληνικά media, που προσπαθούσαν να τον/την συκοφαντήσουν, ήταν ένα από τα πιο εμετικά και αηδιαστικά γεγονότα που έχω βιώσει. Μόλις ακούσαμε την είδηση της δολοφονίας της Zackie, θελήσαμε να αξιοποιήσουμε το “Faster Than Light” για να μοιράσουμε τη φωνή της με τον κόσμο και να παρέχουμε ένα καλλιτεχνικό container για τους φίλους μας, αλλά και για τις σχέσεις μεταξύ των μελών της LGBTQIA+ κοινότητας στην Αθήνα, ώστε αυτά να εκφράσουν το πένθος τους και να «συνδεθούν» μεταξύ τους. Η ταινία δεν εξετάζει τα κίνητρα των δολοφόνων του Ζακ, αλλά θέλει να προσφέρει ανακούφιση για τη μεγάλη ανοιχτή πληγή που αντιπροσωπεύει η δολοφονία του Ζακ. Αυτήν τη στιγμή, θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε το “Faster Than Light” για να στηρίξουμε την καμπάνια #JusticeForZak, αλλά και να προσφέρουμε έναν χώρο όπου ενσαρκώνονται σχετικές μετασχηματιστικές πρακτικές δικαιοσύνης, που μπορούν να σχηματιστούν.

«Όπως το πένθος είναι μια φυσική διαδικασία, έτσι πιστεύω είναι και η δικαιοσύνη»

Ποιες διαφοροποιήσεις διακρίνεις στη συμπεριφορά των ατόμων της LGBTQIA+ κοινότητας σε σχέση με πέρσι; Βλέπετε να κυριαρχεί ο φόβος σήμερα;

Σύμφωνα με το πνεύμα των εξεγέρσεων του Stonewall, θα ρίξω κι εγώ ένα τούβλο σε ένα γυάλινο ταβάνι: Δεν είμαστε αδύναμοι, δεν ζούμε με φόβο. Είμαστε το ίδιο περίπλοκοι με άλλα όντα. Έχουμε χαρά, φόβο, δύναμη, συμπόνοια, θυμό, αγάπη κλπ. Για μένα, όταν αναφερόμαστε στον όρο LGBTQIA+ κοινότητα, δεν πρέπει να κάνουμε το εξής λάθος: Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία μου ως ξένος στην Αθήνα, η «LGBTQIA+ κοινότητα» είναι πολλές κοινότητες μαζί, κάποιες από αυτές πολύ απόμακρες μεταξύ τους, κάποιες διασταυρώνονται και κάποιες άλλες όχι. Με πολλούς τρόπους, η δολοφονία του Ζακ ήταν κομμάτι μιας «διαίρει και βασίλευε» στρατηγικής, και έχουμε δει τα αρνητικά αποτελέσματα στην queer κοινότητα μετά τη δολοφονία. Θέλουμε να δώσουμε προσοχή σε αυτήν την τακτική φόβου και να προσφέρουμε μια αντίθετη τακτική που αναπτύσσει την κατανόηση και την ενότητα μέσα από την ομορφιά και τη δημιουργική έκφραση. Πιστεύω ότι η διαθεματικότητα και ο οίκτος βρίσκονται πάντα «κάτω» από αυτήν την κατάσταση. Φέρνουμε τη διαθεματικότητα στο κέντρο των πρακτικών μας ως ομάδα και η ομάδα performance ας είναι πολύ ισχυρή. Αυτό συμβαίνει κατά τη γνώμη μου λόγω των διαφορετικών διασταυρώσεων. Ελπίζω ότι θα καταφέρουμε να βρούμε νέους τρόπους να συνασπιστούμε και να αποδεχτούμε τη διαφορετικότητα ακόμα και μέσα στην κοινότητά μας που βρίσκεται κάτω από μια τεράστια ομπρέλα. Είμαι της άποψης ότι το να υφαίνουμε αυτές τις διασταυρώσεις με φροντίδα και κατανόηση είναι κρίσιμο στο να σχηματιστεί το μέλλον μας.

Ποιοι είναι οι στόχοι του “Faster than Light” φέτος για την LGBT κοινότητα αλλά και για την κοινωνία συνολικότερα;

Αισθάνομαι ένα αυξανόμενο κύμα αβεβαιότητας μπροστά στο συλλογικό μας μέλλον. Υπάρχει πλεονάζουσα πληροφορία για να διαχειριστούμε, μια αυξανόμενη οικονομική αστάθεια, μια εμπειρία αλλαγής των οικοσυστημάτων μας. Δεν έχω στρέψει την προσοχή μου τόσο στη διεκδίκηση νομικών δικαιωμάτων από κυβερνήσεις, αλλά σε εξερεύνηση και πειραματισμό με νέες μορφές δημιουργίας κουλτούρας και σχηματισμού της αλλαγής. Τα «δικαιώματά» μου για να υπάρχω και ζω ως ένα femme / queer άτομο στον κόσμο υποστηρίζονται περισσότερο από τις προσωπικές μου σχέσεις και το δίκτυό μου παρά από την εκάστοτε κυβέρνηση. Μέσα από τα δικά μου δίκτυα, βλέπω τη δυνατότητα για εμάς να διεκδικήσουμε τη δική μας ισχύ, τη δική μας απόλαυση και τις δικές μας διασυνδέσεις, ως αντίσταση, και να χτίσουμε νέες μορφές κυβέρνησης που έχουν τη «σωστή σχέση» με όλες μας τις σχέσεις: Τις σχέσεις με το το μέρος, τους ανθρώπους και το περιβάλλον που βρίσκουμε τον εαυτό μας μέσα. Ο στόχος του “Faster than Light” είναι να προσφέρουμε στο διαθεματικό μας καστ νέους τρόπους συνασπισμού. Για το κοινό, στόχος είναι να προσφέρουμε ένα νέο χώρο ώστε να επεξεργαστούν τις εμπειρίες τους, να πάρουν μία ανάσα και να ξεκουραστούν μέσα σε αυτόν τον τρελό, τρελό κόσμο, να εμπνευστούν από τη ζωή και την αγάπη της Zackie, να γίνουν μάρτυρες της διαπροσωπικής μας συντροφικότητας μέσα από όλο αυτό.

Τι έρχεται μετά το πένθος; Είναι η δικαιοσύνη;

Πιστεύω ότι η αλληλεξάρτηση έρχεται μετά το πένθος. Όταν πενθώ, σέρνομαι σε ένα πολύ μοναχικό μέρος μέσα μου, θέλω να κλείσω την πόρτα, να τραβήξω πάνω μου τα σεντόνια και να ξεχνώ τον χρόνο. Πιστεύω ότι κάθε άτομο βιώνει διαφορετικά τη διαδικασία του πένθους. Αφού βουτήξω βαθιά μέσα μου στον εαυτό μου κάτω από τα σκεπάσματα, στη σπηλιά του πένθους μου, πάντα υπάρχει κάτι που με τραβά πάλι πάνω στη γη: Ο ήλιος που μπαίνει μέσα από ένα παράθυρο, το σφίξιμο ενός κοντινού φίλου που με κρατά σφιχτά κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού, η δίψα για νερό κλπ. Βρίσκω περισσότερη ανακούφιση στο να συνδέομαι με κάτι, παρά να διαχωρίζομαι από κάτι. Ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα για τη μεταμόρφωση, τον σχηματισμό της αλλαγής, με το να αισθάνομαι βαθύτερα και να προσπαθώ να αφουγκράζομαι καλύτερα. Αλλά αυτό είναι ένα προσωπικό πένθος, μια ταλάντωση μεταξύ του έξω και του μέσα. Πώς είναι να πενθείς συλλογικά; Κάνουμε άραγε τα ίδια βήματα; Όσοι τρόποι υπάρχουν για να ζήσεις, υπάρχουν και για να αναζητήσεις τη δικαιοσύνη; Όπως το πένθος είναι μια φυσική διαδικασία, έτσι πιστεύω είναι και η δικαιοσύνη.

Info:

“Faster than Light”* | 31 Μαΐου – 8 Ιουνίου | Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

* Το Faster than Light εντάσσεται στις δράσεις του Onassis Stegi in Athens Pride Week.
Το εισιτήριό σας για το “Faster than Light” είναι δωρεάν. Κάθε εισιτήριο αντιστοιχεί σε 5€, που προσφέρονται για τον δικαστικό αγώνα της οικογένειας Zακ Κωστόπουλου. Δυνατότητα προκράτησης θέσεων στο [email protected] (με όνομα, επώνυμο και αριθμό του κινητού τηλεφώνου). Η διανομή των δελτίων εισόδου ξεκινά 1 ώρα πριν από την εκδήλωση.